1
00:00:58,307 --> 00:01:01,852
PROMETHEUS STAL HET VUUR
VAN DE GODEN

2
00:01:01,936 --> 00:01:05,064
EN SCHONK HET AAN DE MENSHEID

3
00:01:05,147 --> 00:01:08,859
DAARVOOR WERD HIJ
VASTGEKETEND AAN EEN ROTS

4
00:01:08,943 --> 00:01:12,488
OM EEUWIG TE WORDEN GEKWELD

5
00:01:18,578 --> 00:01:20,371
Dr. Oppenheimer.

6
00:01:20,454 --> 00:01:21,539
1. SPLIJTING

7
00:01:21,622 --> 00:01:23,040
Dr. Oppenheimer.

8
00:01:24,208 --> 00:01:27,962
Ik begrijp dat u eerst
een verklaring wilt afleggen.

9
00:01:29,630 --> 00:01:33,926
Ja, edelachtbare.
- Wij zijn geen rechters.

10
00:01:35,177 --> 00:01:36,470
Uiteraard niet.

11
00:01:41,767 --> 00:01:44,562
Leden van de veiligheidscommissie...

12
00:01:44,645 --> 00:01:48,482
…de zogenaamde belastende informatie
in uw tenlastelegging…

13
00:01:48,566 --> 00:01:54,196
…kan slechts goed worden begrepen
in de context van mijn leven en werk.

14
00:01:54,280 --> 00:01:55,781
Hoelang heeft hij getuigd?

15
00:01:55,865 --> 00:01:56,866
2. FUSIE

16
00:01:56,949 --> 00:01:58,951
Dat ben ik vergeten.

17
00:02:00,077 --> 00:02:02,163
De hele hoorzitting duurde een maand.

18
00:02:02,246 --> 00:02:05,958
Een beproeving.
- Ik heb alleen het transcript gelezen.

19
00:02:08,210 --> 00:02:10,129
Wie wil er z'n hele leven rechtvaardigen?

20
00:02:10,212 --> 00:02:13,007
Was u er niet bij?
- Als voorzitter mocht ik dat niet.

21
00:02:13,090 --> 00:02:17,053
Gaan ze daar echt naar vragen?
Het is jaren geleden.

22
00:02:17,136 --> 00:02:18,929
Vier jaar.
- Vijf.

23
00:02:19,805 --> 00:02:24,644
Oppenheimer verdeelt Amerika nog steeds.
Ze zullen willen weten wat uw positie was.

24
00:02:24,727 --> 00:02:29,065
Senator Thurmond wil niet
dat u het idee hebt dat u terechtstaat.

25
00:02:29,148 --> 00:02:31,525
Dat had ik ook niet tot je dat net zei.

26
00:02:31,609 --> 00:02:34,195
Mr Strauss...
- Admiraal.

27
00:02:34,278 --> 00:02:36,489
Dit is een formaliteit.

28
00:02:36,572 --> 00:02:40,660
President Eisenhower wil u als minister.
De Senaat moet u wel goedkeuren.

29
00:02:40,743 --> 00:02:43,037
En als ze me naar Oppenheimer vragen?

30
00:02:43,120 --> 00:02:47,792
Dan geeft u eerlijk antwoord. Geen senator
kan ontkennen dat u uw plicht hebt gedaan.

31
00:02:47,875 --> 00:02:50,127
Het wordt ongemakkelijk.

32
00:02:50,211 --> 00:02:53,214
Wie wil er z'n hele leven rechtvaardigen?

33
00:02:57,259 --> 00:02:59,428
Waarom vertrok u uit de VS?

34
00:03:01,806 --> 00:03:05,309
Ik wilde de nieuwe fysica bestuderen.

35
00:03:05,393 --> 00:03:07,395
Kon dat hier dan niet?

36
00:03:07,478 --> 00:03:10,731
De faculteit In Berkeley
was toch toonaangevend?

37
00:03:10,815 --> 00:03:13,401
Ja, wel toen ik die
eenmaal had opgebouwd.

38
00:03:13,484 --> 00:03:18,406
Maar ik moest eerst naar Europa. Ik heb in
Cambridge bij Patrick Blackett gestudeerd.

39
00:03:18,489 --> 00:03:21,450
Was u daar gelukkiger dan in Amerika?

40
00:03:21,534 --> 00:03:23,160
Gelukkiger?

41
00:03:33,129 --> 00:03:34,797
Ik had heimwee...

42
00:03:35,840 --> 00:03:37,758
…was emotioneel onvolwassen...

43
00:03:38,759 --> 00:03:44,140
…en werd gekweld door beelden
van een verborgen universum.

44
00:03:55,860 --> 00:03:57,695
Klunzig in het lab.

45
00:04:01,991 --> 00:04:06,203
Jezus, Oppenheimer.
Heb je überhaupt wel geslapen?

46
00:04:07,997 --> 00:04:11,667
Opnieuw.
- Ik wil dat college bijwonen.

47
00:04:12,293 --> 00:04:15,171
Waarom?
- Het is van Niels Bohr.

48
00:04:18,090 --> 00:04:20,050
Helemaal vergeten.

49
00:04:20,134 --> 00:04:22,386
Goed, laten we gaan.

50
00:04:24,597 --> 00:04:28,225
Jij niet, Oppenheimer.
Jij moet die platen nog coaten.

51
00:05:07,973 --> 00:05:11,811
Kwantumfysica is niet
een stap voorwaarts...

52
00:05:11,894 --> 00:05:15,731
…maar een nieuwe manier
om de werkelijkheid te begrijpen.

53
00:05:15,815 --> 00:05:17,399
Einstein opende de deur...

54
00:05:17,483 --> 00:05:21,862
…en wij vangen nu een glimp op
van een wereld binnen onze wereld.

55
00:05:21,946 --> 00:05:28,035
Een wereld van energie en paradoxen
die niet iedereen kan accepteren.

56
00:06:11,328 --> 00:06:13,038
Gaat het wel?

57
00:06:13,122 --> 00:06:15,749
Niels, dit is J. Robert Oppenheimer.

58
00:06:15,833 --> 00:06:18,836
Waar staat de 'J' voor?
- Nergens voor, kennelijk.

59
00:06:18,919 --> 00:06:21,505
Jij stelde gister de enige goeie vraag.

60
00:06:21,589 --> 00:06:26,802
Niemand twijfelt aan z'n intellect,
maar z'n labwerk laat wat te wensen over.

61
00:06:26,886 --> 00:06:30,431
U gaf hetzelfde college...
- Aan Harvard. Je vroeg me toen hetzelfde.

62
00:06:30,514 --> 00:06:33,017
Waarom?
- Uw antwoord beviel me niet.

63
00:06:34,643 --> 00:06:37,313
Beviel het je gister beter?
- Veel beter.

64
00:06:37,396 --> 00:06:41,942
Je kunt de steen optillen voordat
je klaar bent voor de slang eronder.

65
00:06:42,026 --> 00:06:46,780
Je bent er nu klaar voor.
Maar werken in het lab bevalt je niet.

66
00:06:46,864 --> 00:06:52,244
Vertrek uit Cambridge met z'n proefjes.
Ga ergens heen waar ze je laten denken.

67
00:06:53,203 --> 00:06:54,413
Waarheen?

68
00:06:55,789 --> 00:06:58,417
Göttingen.
- Born.

69
00:06:58,500 --> 00:07:03,130
Ga in Duitsland studeren bij Max Born.
Bekwaam je in de theorie.

70
00:07:03,213 --> 00:07:05,341
Ik kondig je komst wel aan.

71
00:07:05,424 --> 00:07:07,176
Er zit een worm in.

72
00:07:08,761 --> 00:07:11,972
Hoe is je wiskunde?
- Te zwak voor wat hij wil worden.

73
00:07:12,056 --> 00:07:16,644
Algebra is net bladmuziek. Het gaat
er niet om of je noten kunt lezen...

74
00:07:16,727 --> 00:07:20,689
…maar of je de muziek kunt horen.
Hoor je de muziek, Robert?

75
00:07:21,899 --> 00:07:23,317
Ja.

76
00:08:59,246 --> 00:09:00,831
De senator uit Wyoming.

77
00:09:01,832 --> 00:09:06,420
Admiraal Strauss, ik ben geïnteresseerd
in uw relatie met dr. Oppenheimer.

78
00:09:06,503 --> 00:09:10,424
U hebt hem leren kennen in 1947?
- Correct.

79
00:09:10,507 --> 00:09:13,093
U was voorzitter
van de Atomic Energy Commission?

80
00:09:13,177 --> 00:09:18,098
Klopt, maar ik heb Robert leren kennen
in m'n hoedanigheid als bestuurslid…

81
00:09:18,182 --> 00:09:21,602
…van het Institute for Advanced Study
in Princeton.

82
00:09:21,685 --> 00:09:24,938
Na de oorlog was hij
de wereldberoemde fysicus…

83
00:09:25,022 --> 00:09:29,359
…en ik was erop gebrand
dat hij ons instituut zou leiden.

84
00:09:38,952 --> 00:09:41,705
Dr. Oppenheimer. Wat een eer.

85
00:09:41,789 --> 00:09:44,333
Mr Strauss.
- Je spreekt het uit als Sfraws.

86
00:09:45,375 --> 00:09:49,671
Bij mijn naam maakt het niks uit.
Iedereen snapt wel dat ik Joods ben.

87
00:09:49,755 --> 00:09:52,800
Ik ben preses
van Temple Emanu-El in Manhattan.

88
00:09:52,883 --> 00:09:55,552
In het zuiden spreken ze het uit
als Straws.

89
00:09:55,636 --> 00:09:59,389
Welkom bij het instituut.
Het gaat u vast zeer goed bevallen.

90
00:09:59,473 --> 00:10:01,350
Zeker het wandelingetje.

91
00:10:01,433 --> 00:10:07,189
Dat huis is voor u en uw vrouw
en uw... twee kinderen, is het niet?

92
00:10:07,272 --> 00:10:10,150
Ik ben een groot bewonderaar van uw werk.

93
00:10:10,234 --> 00:10:14,613
Hebt u ook natuurkunde gestudeerd?
- Om vier uur wordt hier thee geserveerd.

94
00:10:14,696 --> 00:10:19,118
Nee, ik heb geen natuurkunde gestudeerd.
Ik ben een selfmade man.

95
00:10:19,201 --> 00:10:23,580
Daar heb ik wel iets mee.
Mijn vader was dat ook.

96
00:10:24,373 --> 00:10:27,126
Dit zou dan uw kamer worden.

97
00:10:36,468 --> 00:10:38,345
Hij is er bijna elke middag.

98
00:10:38,428 --> 00:10:40,430
Ik heb me altijd afgevraagd…

99
00:10:40,514 --> 00:10:44,101
…waarom u hem niet
bij het Manhattanproject hebt gehaald.

100
00:10:45,853 --> 00:10:50,190
De grootste wetenschapper van onze tijd.
- Van zijn tijd.

101
00:10:50,274 --> 00:10:55,154
Einsteins relativiteitstheorie is al meer
dan veertig jaar geleden gepubliceerd.

102
00:10:56,238 --> 00:10:58,740
Maar hij heeft de kwantumwereld
nooit omarmd.

103
00:10:58,824 --> 00:11:02,286
'God dobbelt niet.'
-Inderdaad.

104
00:11:02,369 --> 00:11:05,080
Hebt u nooit overwogen
fysica te gaan studeren?

105
00:11:05,164 --> 00:11:08,208
Ik heb ervoor gekozen
om schoenen te verkopen.

106
00:11:08,292 --> 00:11:11,920
Lewis Strauss was ooit
een eenvoudige schoenverkoper.

107
00:11:12,004 --> 00:11:13,881
Nee, gewoon een schoenverkoper.

108
00:11:17,384 --> 00:11:21,138
Ik wil u best aan hem voorstellen.
- Dat is niet nodig.

109
00:11:21,221 --> 00:11:22,890
Ik ken hem al jaren.

110
00:11:44,536 --> 00:11:45,537
Albert.

111
00:11:50,250 --> 00:11:54,755
Waarom negeerde hij mij?
Wat hebt u tegen hem gezegd?

112
00:11:56,465 --> 00:11:57,883
Maak u geen zorgen.

113
00:11:59,718 --> 00:12:04,306
Er zijn zaken in mijn verleden
waarvan u op de hoogte moet zijn.

114
00:12:04,389 --> 00:12:08,769
Als voorzitter van de AEC heb ik
uw veiligheidsdossier al kunnen lezen.

115
00:12:08,852 --> 00:12:13,232
Maakt u zich geen zorgen?
- Nee, u hebt zo veel voor uw land gedaan.

116
00:12:13,315 --> 00:12:14,775
Tijden veranderen.

117
00:12:14,858 --> 00:12:20,072
Dit instituut wil een veilige plek bieden
aan onafhankelijke geesten.

118
00:12:20,155 --> 00:12:23,742
Dat bent u.
U bent hier perfect geschikt voor.

119
00:12:23,825 --> 00:12:28,080
Dan zal ik het overwegen.
Ik zie u morgen bij de AEC-vergadering.

120
00:12:32,834 --> 00:12:36,088
Dit is een van de meest
prestigieuze posities in het land.

121
00:12:36,171 --> 00:12:39,925
Met een heerlijk wandelingetje.
Daarom zal ik het overwegen.

122
00:12:41,093 --> 00:12:47,391
Dr. Oppenheimer bracht z'n verleden dus
voordat u hem benoemde bij u ter sprake?

123
00:12:47,474 --> 00:12:49,268
Baarde het u geen zorgen?

124
00:12:49,351 --> 00:12:54,564
Ik dacht op dat moment alleen maar
aan wat hij tegen Einstein had gezegd.

125
00:12:58,235 --> 00:12:59,235
En later?

126
00:12:59,278 --> 00:13:01,738
We weten allemaal wat er later is gebeurd.

127
00:13:01,822 --> 00:13:06,952
Tijdens uw verblijf in Europa
ontmoette u veel fysici uit andere landen.

128
00:13:07,035 --> 00:13:09,871
Dat klopt.
- Ook Russen?

129
00:13:11,248 --> 00:13:15,002
Ik geloof het niet.
Mag ik doorgaan met m'n verklaring...

130
00:13:15,085 --> 00:13:18,964
Mr Robb, u hebt straks volop tijd
voor uw kruisverhoor.

131
00:13:21,258 --> 00:13:26,555
Na Göttingen ging ik naar Leiden,
waar ik Isidor Rabi leerde kennen.

132
00:13:33,395 --> 00:13:36,773
Een Yank over de nieuwe fysica.
Dat wil ik niet missen.

133
00:13:36,857 --> 00:13:40,193
Ik ben zelf ook Amerikaan.
- Verrassend.

134
00:13:41,403 --> 00:13:44,448
Laat maar weten
als je het Engels niet begrijpt.

135
00:13:57,836 --> 00:13:59,671
Wat zegt hij?

136
00:14:10,557 --> 00:14:13,435
Nee, bedankt.
- Het is nog een eind naar Zürich.

137
00:14:13,518 --> 00:14:16,855
Als je nog magerder wordt,
verdwijn je tussen de kussens.

138
00:14:16,938 --> 00:14:18,982
Ik ben Rabi.
- Oppenheimer.

139
00:14:19,066 --> 00:14:23,445
Ik was bij je college over moleculen,
maar ik kreeg het maar half mee.

140
00:14:23,528 --> 00:14:25,906
Hoe kan het dat jij Nederlands spreekt?

141
00:14:25,989 --> 00:14:28,867
Het leek me handig
om het dit semester te leren.

142
00:14:28,950 --> 00:14:32,162
Goed genoeg om een college
over kwantummechanica te geven?

143
00:14:32,245 --> 00:14:36,083
Ik wilde mezelf uitdagen.
- Kwantumfysica was niet uitdagend genoeg.

144
00:14:36,166 --> 00:14:37,793
Schvitzer.

145
00:14:37,876 --> 00:14:41,630
Uitslover. Je spreekt wel Nederlands,
maar geen Jiddisch?

146
00:14:41,713 --> 00:14:44,633
Dat spreken ze weinig
aan mijn kant van het park.

147
00:14:46,468 --> 00:14:48,804
Heb je heimwee?
- Heel erg.

148
00:14:49,638 --> 00:14:52,766
Krijg je weleens het idee
dat wij hier niet zo welkom zijn?

149
00:14:52,849 --> 00:14:54,643
Natuurkundigen?

150
00:14:54,726 --> 00:14:57,521
Grapjas.
- Niet op de faculteit.

151
00:14:57,604 --> 00:14:59,981
Dat zijn ook allemaal Joden.

152
00:15:01,441 --> 00:15:02,859
Eet wat.

153
00:15:04,820 --> 00:15:07,656
Er is een Duitser die je moet opzoeken.

154
00:15:07,739 --> 00:15:10,033
Heisenberg.

155
00:15:19,626 --> 00:15:23,588
Je zou kunnen veronderstellen
dat achter de kwantumwereld..

156
00:15:23,672 --> 00:15:27,467
…nog een echte wereld ligt
waarin causaliteit nog geldig is...

157
00:15:27,551 --> 00:15:31,972
…maar dergelijke speculatie
lijkt ons eerlijk gezegd vruchteloos.

158
00:15:32,055 --> 00:15:33,890
Dank u. Nog een prettige dag.

159
00:15:39,312 --> 00:15:40,772
Geweldig.

160
00:15:40,856 --> 00:15:46,027
Dr. Oppenheimer.
- Ja, uw paper over moleculen was erg goed.

161
00:15:46,111 --> 00:15:50,240
U was daarvoor de inspiratiebron.
- Laten we samen een artikel publiceren.

162
00:15:50,323 --> 00:15:51,950
Ik moet terug naar Amerika.

163
00:15:52,033 --> 00:15:55,954
Waarom? Daar neemt niemand
kwantummechanica serieus.

164
00:15:56,037 --> 00:15:57,664
Daarom juist.

165
00:15:57,747 --> 00:16:00,167
Hij heeft heimwee
naar de ravijnen van Manhattan.

166
00:16:00,250 --> 00:16:03,587
Van New Mexico.
- Komt u uit New Mexico?

167
00:16:03,670 --> 00:16:08,008
New York. Maar m'n broer en ik
hebben een ranch bij Santa Fe.

168
00:16:08,091 --> 00:16:12,554
Dat is het Amerika dat ik mis.
- Dan zou ik maar naar huis gaan, cowboys.

169
00:16:13,263 --> 00:16:17,726
Hij is de cowboy.
Ik heb helemaal niks met paarden.

170
00:16:18,518 --> 00:16:19,644
Het was me een genoegen.

171
00:16:21,563 --> 00:16:23,732
Hebt u Heisenberg ooit teruggezien?

172
00:16:23,815 --> 00:16:25,775
Niet in eigen persoon, maar...

173
00:16:28,028 --> 00:16:30,405
…onze paden hebben elkaar gekruist.

174
00:16:31,448 --> 00:16:35,702
In de VS kreeg ik een aanstelling
aan zowel Caltech als Berkeley.

175
00:16:56,598 --> 00:16:58,975
STRALINGSLABORATORIUM

176
00:17:00,519 --> 00:17:02,562
Dr. Lawrence, neem ik aan?

177
00:17:04,439 --> 00:17:06,816
Jij bent vast Oppenheimer.

178
00:17:06,900 --> 00:17:10,987
Wil je kwantumtheorie gaan doceren®?
- Ja, hiernaast.

179
00:17:11,071 --> 00:17:15,492
Kon je geen betere plek krijgen?
- Ik wou vlak bij de practici zitten.

180
00:17:15,575 --> 00:17:20,622
Met theorie alleen kom je er niet, hè?
We bouwen een elektronenversneller.

181
00:17:20,705 --> 00:17:24,125
Wil je helpen?
- Met bouwen?

182
00:17:24,209 --> 00:17:27,712
Nee. Maar ik wil er wel
m'n theorieën mee testen.

183
00:17:27,796 --> 00:17:30,423
Wanneer begin je met lesgeven?
- Over een UUr.

184
00:17:30,507 --> 00:17:33,051
Een seminar?
- Een student.

185
00:17:33,134 --> 00:17:35,887
Eén student? Is dat alles?

186
00:17:35,971 --> 00:17:38,515
Ik doceer iets volslagen nieuws.

187
00:17:38,598 --> 00:17:42,143
Maar zodra je ziet wat er mogelijk is..
- Kun je niet meer terug.

188
00:17:45,397 --> 00:17:47,857
Ik ben hier vast niet…
- Mr Lomanitz”?

189
00:17:50,735 --> 00:17:53,822
Je bent hier goed. Ga zitten.

190
00:17:58,952 --> 00:18:01,580
Wat weet je van kwantummechanica?

191
00:18:01,663 --> 00:18:05,625
Ik ben bekend met de basisbeginselen.
- Dan doe je het verkeerd.

192
00:18:05,709 --> 00:18:08,211
Bestaat licht uit deeltjes of uit golven?

193
00:18:08,295 --> 00:18:10,839
Volgens de kwantummechanica uit beide.
Hoe kan dat?

194
00:18:10,922 --> 00:18:12,966
Dat kan niet.

195
00:18:13,049 --> 00:18:17,554
En toch is het zo.
Het is een paradox, en toch werkt het.

196
00:18:29,858 --> 00:18:32,569
Mr Lomanitz. Dat zit wel goed.

197
00:18:32,652 --> 00:18:34,195
Mr Snyder.

198
00:18:34,279 --> 00:18:36,573
Neem een ster.

199
00:18:36,656 --> 00:18:39,868
Een gigantische brandende oven
in de ruimte.

200
00:18:39,951 --> 00:18:44,331
Het vuur wil naar buiten, maar wordt
door de zwaartekracht tegengewerkt.

201
00:18:45,123 --> 00:18:50,587
Maar als die oven afkoelt
en de zwaartekracht wint, krimpt hij.

202
00:18:50,670 --> 00:18:54,466
Dan neemt de dichtheid toe.
- Waardoor de zwaartekracht toeneemt.

203
00:18:54,549 --> 00:18:56,301
En daardoor de dichtheid.

204
00:18:56,384 --> 00:19:00,138
Een vicieuze cirkel tot…
Wat is de limiet?

205
00:19:01,014 --> 00:19:05,226
Geen idee. Volg de wiskunde,
dan beland je op onbekende plekken.

206
00:19:05,310 --> 00:19:07,062
Ik?

207
00:19:07,145 --> 00:19:10,106
Ja, jij bent beter in wiskunde dan ik.

208
00:19:10,940 --> 00:19:15,403
In dr. Oppenheimers dossier stonden
details over z'n activiteiten in Berkeley.

209
00:19:15,487 --> 00:19:19,824
Waarom werd er al voor de oorlog
een dossier over hem aangelegd?

210
00:19:19,908 --> 00:19:22,285
Dat moet u Mr Hoover vragen.

211
00:19:22,369 --> 00:19:24,704
Ik vraag het u, admiraal Strauss.

212
00:19:24,788 --> 00:19:28,124
Ik vermoed dat het te maken had...

213
00:19:28,208 --> 00:19:32,754
…met zijn linkse politieke activiteiten.

214
00:19:32,837 --> 00:19:34,464
STEUNBETUIGING SPAANSE LOYALISTEN

215
00:19:34,547 --> 00:19:37,884
Je moet in de collegezaal
geen politiek toestaan, Oppie.

216
00:19:37,967 --> 00:19:39,302
Ik heb dat zelf opgeschreven.

217
00:19:39,386 --> 00:19:44,099
Jij omarmt de revolutie in de fysica.
Zie je niet dat die overal plaatsvindt?

218
00:19:44,182 --> 00:19:46,267
Picasso, Stravinsky, Freud, Marx.

219
00:19:46,351 --> 00:19:49,145
Amerika heeft z'n revolutie al gehad.

220
00:19:50,313 --> 00:19:53,108
Ik meen het, hou het uit het lab.

221
00:19:53,191 --> 00:19:58,738
M'n hospita organiseert vanavond
een discussiegroep. Heb je interesse?

222
00:19:58,822 --> 00:20:03,993
Politiek in Berkeley is een stel
filosofiestudenten en communisten…

223
00:20:04,077 --> 00:20:05,495
…die praten over integratie.

224
00:20:05,578 --> 00:20:08,873
Is dat niet belangrijk?
- Ik ga liever stemmen dan praten.

225
00:20:08,957 --> 00:20:13,503
Het is vrijdag. Kom, we gaan uit eten.
- Ik heb daar afgesproken met m'n broer.

226
00:20:13,586 --> 00:20:17,382
Hoe zijn die activiteiten
onder de aandacht van de FBI gekomen?

227
00:20:17,465 --> 00:20:19,426
Als ik het me goed herinner...

228
00:20:19,509 --> 00:20:23,638
…noteerde de FBI kentekens op plekken
waar communisten bijeenkwamen...

229
00:20:23,722 --> 00:20:25,724
…en daarbij dook zijn naam op.

230
00:20:33,398 --> 00:20:34,816
Nou heb ik je.

231
00:20:34,899 --> 00:20:36,484
Sorry.
- Frank.

232
00:20:38,111 --> 00:20:40,739
Je kent Jackie al.
- Goedenavond.

233
00:20:47,036 --> 00:20:50,415
Robert, ik wil je voorstellen
aan Chevalier.

234
00:20:50,498 --> 00:20:53,668
Dr. Haakon Chevalier,
dr. Robert Oppenheimer.

235
00:20:53,752 --> 00:20:56,254
Aangenaam.
- Dit is m'n broertje Frank.

236
00:20:56,337 --> 00:20:59,466
En dit is..
- Nog steeds Jackie.

237
00:20:59,549 --> 00:21:03,303
Chevalier. De literator?
- En jij hebt al een hele reputatie.

238
00:21:03,386 --> 00:21:06,681
Wat heb je gehoord?
- Je doceert een radicaal nieuwe fysica.

239
00:21:06,765 --> 00:21:09,893
Daar snap ik niks van,
maar ik wist niet dat je partijlid was.

240
00:21:09,976 --> 00:21:11,686
Ben ik ook niet.
- Nog niet.

241
00:21:11,770 --> 00:21:13,563
We overwegen het. Laatst...

242
00:21:13,646 --> 00:21:16,816
Ik steun veel doelen.
- De Spaanse Burgeroorlog?

243
00:21:16,900 --> 00:21:20,236
Een door fascisten bedreigde
democratische republiek. Uiteraard.

244
00:21:20,320 --> 00:21:23,990
Onze overheid vindt socialisme
een grotere bedreiging dan fascisme.

245
00:21:24,073 --> 00:21:26,785
Niet lang meer.
Kijk wat de nazi's met de Joden doen.

246
00:21:26,868 --> 00:21:31,456
Ik stuur collega's in Duitsland geld zodat
ze kunnen emigreren. Ik moet iets doen.

247
00:21:31,539 --> 00:21:34,918
M'n eigen werk is zo abstract.

248
00:21:35,001 --> 00:21:38,463
Waar werk je aan?
- Aan wat er gebeurt met stervende sterren.

249
00:21:38,546 --> 00:21:40,840
Sterven sterren dan?

250
00:21:40,924 --> 00:21:44,385
Als ze sterven,
koelen ze af en storten ze in.

251
00:21:44,469 --> 00:21:49,599
Hoe groter de ster,
hoe gewelddadiger z'n einde.

252
00:21:49,682 --> 00:21:53,686
De zwaartekracht wordt zo sterk
dat niets eraan kan ontsnappen.

253
00:21:53,770 --> 00:21:55,271
Zelfs licht niet.

254
00:21:55,355 --> 00:21:58,316
Gebeurt dat echt?
- Volgens onze berekeningen wel.

255
00:21:58,399 --> 00:22:01,444
Hopelijk zal een astronoom
er ooit eentje vinden.

256
00:22:01,528 --> 00:22:05,281
Maar met alleen een theorie
kun je geen levens beïnvloeden.

257
00:22:05,365 --> 00:22:09,118
Als je geld naar Spanje stuurt,
doe dat dan via de communistische partij.

258
00:22:09,202 --> 00:22:12,455
Dan komt het bij het front.
- Mary heeft me deze meegegeven.

259
00:22:13,581 --> 00:22:16,334
Ik ben Jean.
- Robert.

260
00:22:16,417 --> 00:22:20,797
Haakon Chevalier.
Van die vakbondsvergadering vorige maand.

261
00:22:22,674 --> 00:22:26,761
Robert zegt dat hij geen communist is.
- Dan weet hij er te weinig van.

262
00:22:26,845 --> 00:22:30,598
Ik heb Das Kapifa/ gelezen.
Alle drie de delen. Telt dat ook?

263
00:22:30,682 --> 00:22:32,892
Dan ben je belezener
dan de meeste partijleden.

264
00:22:32,976 --> 00:22:36,521
Nogal gezwollen proza.
Hij zegt ook: Eigendom is diefstal.

265
00:22:36,604 --> 00:22:37,647
'Bezit.'

266
00:22:37,730 --> 00:22:40,066
'Bezit'?
- 'Bezit', niet 'eigendom'.

267
00:22:40,149 --> 00:22:42,861
Sorry, ik heb het in het Duits gelezen.

268
00:22:45,947 --> 00:22:50,451
Het gaat niet om het boek, maar
om de ideeën. Je klinkt niet bevlogen.

269
00:22:50,535 --> 00:22:54,455
Ik wil de vrijheid houden
om na te denken over een betere wereld.

270
00:22:54,539 --> 00:22:59,627
Waarom je beperken tot één dogma?
- Kies jij als fysicus je eigen regels?

271
00:22:59,711 --> 00:23:03,965
Of richt je al je energie
op het bevorderen van vooruitgang?

272
00:23:04,048 --> 00:23:06,718
Ik hou graag wat speelruimte.

273
00:23:06,801 --> 00:23:08,803
Verkondig je altijd de partijlijn?

274
00:23:10,471 --> 00:23:12,640
Ik ben ook gesteld op speelruimte.

275
00:23:25,028 --> 00:23:26,028
Wacht.

276
00:23:30,033 --> 00:23:31,659
Onverwacht.

277
00:23:31,743 --> 00:23:34,037
Wat?
- Voor een fysicus.

278
00:23:34,120 --> 00:23:36,623
Heb jij dan alleen maar boeken van Freud?

279
00:23:36,706 --> 00:23:40,919
Mijn achtergrond is eigenlijk meer…
- Jungiaans?

280
00:23:42,337 --> 00:23:43,755
Ben je bekend met analyse?

281
00:23:43,838 --> 00:23:48,051
Als postdoc in Cambridge
heb ik wat mentale problemen gehad.

282
00:23:48,134 --> 00:23:50,929
Vertel.
- Ik probeerde m'n docent te vergiftigen.

283
00:23:51,012 --> 00:23:53,514
Haatte je hem?
- Ik mocht hem heel graag.

284
00:23:53,598 --> 00:23:55,391
Je had gewoon een beurt nodig.

285
00:23:55,475 --> 00:23:59,145
M'n therapeut heeft het
in twee jaar niet zo bondig verwoord.

286
00:23:59,228 --> 00:24:03,066
Je bent minder gecompliceerd
dan iedereen denkt.

287
00:24:03,149 --> 00:24:06,319
We zijn allemaal simpele zielen.
- Ik niet.

288
00:24:09,238 --> 00:24:11,491
Wat is dit?
- Sanskriet.

289
00:24:11,574 --> 00:24:14,786
Kun je dit lezen?
- Ik ben het aan het leren.

290
00:24:19,999 --> 00:24:22,418
Lees dit eens.

291
00:24:22,502 --> 00:24:27,006
In dit deel toont Vishnu
zijn vierarmige wezen...

292
00:24:28,466 --> 00:24:30,218
Lees de woorden.

293
00:24:33,846 --> 00:24:36,516
'Nu ben ik de dood geworden.

294
00:24:42,271 --> 00:24:44,107
De vernietiger van werelden.'

295
00:25:14,470 --> 00:25:16,055
Dit lijkt me prima.

296
00:25:22,353 --> 00:25:24,063
Het klaart nog wel op.

297
00:25:24,147 --> 00:25:28,151
De lucht koelt 's nachts af
en vlak voor zonsopgang klaart het op.

298
00:25:38,995 --> 00:25:41,289
Ik ga trouwen.

299
00:25:41,372 --> 00:25:44,042
Frank. Van harte.
- Dank je.

300
00:25:44,125 --> 00:25:48,671
Met Jackie?
- Ja, met Jackie. De serveerster.

301
00:25:48,755 --> 00:25:52,592
Het klaart inderdaad op.
Ik ga kijken of ik sterren kan zien.

302
00:25:52,675 --> 00:25:57,680
Je mond vol over de gewone man,
maar Jackie is niet goed genoeg voor je?

303
00:25:57,764 --> 00:26:02,143
Wij zijn partijlid en dat zint jou niet.
Mag alleen jij maar lid zijn?

304
00:26:02,226 --> 00:26:06,397
Ik ben geen partijlid.
En zij had jou niet moeten overhalen.

305
00:26:06,481 --> 00:26:09,150
De halve faculteit is communist.
- Niet die helft.

306
00:26:10,610 --> 00:26:13,446
Ik ben je broer.
Ik wil dat je goed uitkijkt.

307
00:26:13,529 --> 00:26:16,032
En ik wil jou het liefst wurgen.

308
00:26:17,158 --> 00:26:20,536
Ik wil niet bang zijn
om fouten te maken in het leven.

309
00:26:22,205 --> 00:26:25,458
Als jij gelukkig bent, ben ik dat ook.

310
00:26:25,541 --> 00:26:28,336
Dan ben ik gelukkig
omdat jij gelukkig bent.

311
00:26:33,216 --> 00:26:36,594
Het is alsof ik bijna
een van je zwarte sterren kan zien.

312
00:26:36,677 --> 00:26:41,474
Dat gaat niet. Dat is het nou juist.
Hun zwaartekracht slokt het licht op.

313
00:26:42,725 --> 00:26:44,977
Het is een soort gat in de ruimte.

314
00:26:45,853 --> 00:26:49,690
Alles oké met Frank?
- Ja. Hij heeft gewoon een stomme broer.

315
00:26:50,775 --> 00:26:52,401
Het is hier echt bijzonder.

316
00:26:54,779 --> 00:26:56,239
Toen ik jong was...

317
00:26:57,240 --> 00:27:00,326
…dacht ik dat als ik
een manier kon vinden...

318
00:27:00,409 --> 00:27:04,622
…om natuurkunde en New Mexico
te combineren...

319
00:27:04,705 --> 00:27:06,624
…m'n leven perfect zou zijn.

320
00:27:08,417 --> 00:27:10,795
Daarvoor ligt dit wat te afgelegen.

321
00:27:10,878 --> 00:27:12,421
Laten we gaan slapen.

322
00:27:13,464 --> 00:27:18,052
Die mesa die we vandaag zagen
is een van m'n lievelingsplekken.

323
00:27:18,136 --> 00:27:21,305
We gaan hem morgen beklimmen.
- Hoe heet hij?

324
00:27:22,140 --> 00:27:23,766
Los Alamos.

325
00:27:27,436 --> 00:27:30,565
Ik had er niet op gerekend
je vandaag te zien.

326
00:27:30,648 --> 00:27:33,109
Moet ik soms een afspraak maken?

327
00:27:35,236 --> 00:27:37,613
Hé, kom terug.
- Alvarez?

328
00:27:43,369 --> 00:27:45,329
Oppie.

329
00:27:46,205 --> 00:27:48,124
Wat is er?

330
00:27:48,207 --> 00:27:51,085
Het is ze gelukt.
Hahn en Strassmann in Duitsland.

331
00:27:51,169 --> 00:27:53,337
Ze hebben de uraniumkern gespleten.

332
00:27:54,297 --> 00:27:55,673
Hoe?

333
00:27:56,883 --> 00:28:01,470
Door hem te beschieten met neutronen.
- Ze hebben het atoom gespleten.

334
00:28:01,554 --> 00:28:02,972
Onmogelijk.

335
00:28:09,353 --> 00:28:11,981
Ik ga proberen het te reproduceren.

336
00:28:17,737 --> 00:28:19,655
Zie je? Het kan niet.

337
00:28:20,865 --> 00:28:24,118
Heel elegant. Heel duidelijk.

338
00:28:24,202 --> 00:28:26,913
Er is alleen wel één probleem.
- Waar?

339
00:28:26,996 --> 00:28:30,666
Hiernaast. Het is Alvarez gelukt.

340
00:28:30,750 --> 00:28:36,088
Moet je kijken. Zie je die enorme pulsen?

341
00:28:36,172 --> 00:28:40,009
De afgelopen tien minuten
heb ik er wel dertig gezien.

342
00:28:40,092 --> 00:28:42,220
Met theorie alleen kom je er niet.

343
00:28:43,930 --> 00:28:45,556
Tijdens dat proces...

344
00:28:46,641 --> 00:28:50,895
…komen neutronen vrij waarmee andere
uraniumatomen kunnen worden gespleten.

345
00:28:50,978 --> 00:28:54,065
Een kettingreactie. Jij denkt wat ik denk.

346
00:28:54,148 --> 00:28:57,985
Dat denken alle fysici
die het nieuws hebben gelezen.

347
00:28:59,028 --> 00:29:00,821
Wat denken wij allemaal?

348
00:29:01,822 --> 00:29:04,450
Een bom, Alvarez.

349
00:29:05,785 --> 00:29:07,578
Een bom.

350
00:29:08,371 --> 00:29:10,414
Geen bloemen, had ik gezegd.

351
00:29:12,625 --> 00:29:15,544
Wat wil je nou van mij?
- Ik wil niks van jou.

352
00:29:16,963 --> 00:29:20,633
Maar je blijft me wel bellen.
- Neem dan niet op.

353
00:29:21,842 --> 00:29:24,053
Ik zal er altijd voor je zijn.

354
00:29:28,516 --> 00:29:31,435
Goed dan. Maar geen bloemen meer.

355
00:29:33,312 --> 00:29:34,605
Ga je niet mee?

356
00:29:36,482 --> 00:29:39,151
Het houdt een keer op, Robert.

357
00:29:41,070 --> 00:29:42,863
Zo simpel ligt het niet, Hoke.

358
00:29:42,947 --> 00:29:46,158
Chevalier, goed je te zien.
Jou ook, Barbara.

359
00:29:46,242 --> 00:29:48,744
En de illustere dr. Oppenheimer.

360
00:29:48,828 --> 00:29:51,414
Mijn naam is Eltenton.
- Aangenaam.

361
00:29:51,497 --> 00:29:55,418
Kunt u misschien iets zeggen
over vakbonden op campussen?

362
00:29:55,501 --> 00:29:57,003
Mogen we er even door?

363
00:29:57,086 --> 00:30:00,548
Ik werk bij Shell.
We hebben chemici en ingenieurs..

364
00:30:00,631 --> 00:30:02,591
…dus waarom ook geen academici?

365
00:30:02,675 --> 00:30:05,428
Oppie, Oppie.

366
00:30:16,522 --> 00:30:20,443
Leraren hebben een vakbond,
dus waarom universitair docenten niet?

367
00:30:20,526 --> 00:30:24,280
Moet je niet ergens zijn?
- Academici hebben ook rechten.

368
00:30:24,363 --> 00:30:28,159
Ik krijg zo bezoek.
- Dan blijf ik nog wel even.

369
00:30:28,242 --> 00:30:29,327
Niet deze keer.

370
00:30:35,875 --> 00:30:39,420
Richard. Dr. Bush.
Wat brengt jullie helemaal hier?

371
00:30:48,804 --> 00:30:52,141
Zeg maar tegen Ruth
dat ik donderdag in Pasadena ben.

372
00:31:01,650 --> 00:31:04,236
Uw paper over zwarte gaten
is gepubliceerd.

373
00:31:05,446 --> 00:31:09,450
Waar is Hartland? Haal Hartland.

374
00:31:09,533 --> 00:31:13,120
1 september 1939.
Dit is een historische dag.

375
00:31:14,830 --> 00:31:18,626
Onze paper is gepubliceerd.
- Er is belangrijker nieuws.

376
00:31:18,709 --> 00:31:20,336
HITLER VALT POLEN BINNEN

377
00:31:20,461 --> 00:31:22,296
STEDEN GEBOMBARDEERD

378
00:31:22,380 --> 00:31:26,509
Tijdens de Battle of Britain merkte ik
dat ik steeds minder sympathie kreeg...

379
00:31:26,592 --> 00:31:30,888
…voor de neutraliteitspolitiek
die communisten voorstonden.

380
00:31:30,971 --> 00:31:34,183
Toen Hitler Rusland binnenviel
en we bondgenoten werden...

381
00:31:34,266 --> 00:31:37,520
…keerde die sympathie toen terug?
- Nee.

382
00:31:38,562 --> 00:31:42,441
Mijn veranderende denkbeelden
over Rusland...

383
00:31:42,525 --> 00:31:45,986
…hebben niet tot een breuk
met andersdenkenden geleid.

384
00:31:46,070 --> 00:31:51,867
Mijn vrouw Kitty was tijdens een eerder
huwelijk lid van de communistische partij.

385
00:31:55,704 --> 00:31:57,832
Hier bewaar ik de goeie flessen.

386
00:31:57,915 --> 00:32:01,752
Dit is toch het huis van de Tolmans?
- Ik woon hier als ik aan Caltech werk.

387
00:32:01,836 --> 00:32:04,755
Kan ik jullie helpen?
- Het lukt wel, Ruthie.

388
00:32:05,965 --> 00:32:09,260
Goed, je bent dus bioloog.

389
00:32:09,343 --> 00:32:12,513
Ik ben nu gepromoveerd tot huisvrouw.

390
00:32:12,596 --> 00:32:16,600
Kun je kwantummechanica aan me
uitleggen? Het klinkt zo raadselachtig.

391
00:32:16,684 --> 00:32:18,018
Dat is het ook.

392
00:32:19,186 --> 00:32:20,604
Dit glas..

393
00:32:21,730 --> 00:32:23,065
…dit drankje...

394
00:32:23,816 --> 00:32:25,693
…dit aanrechtblad...

395
00:32:25,776 --> 00:32:27,945
…onze lichamen...

396
00:32:28,904 --> 00:32:30,823
Alle dingen…

397
00:32:31,407 --> 00:32:33,409
…Zijn grotendeels lege ruimte.

398
00:32:33,492 --> 00:32:36,537
Groepen energiegolfjes
die bij elkaar worden gehouden.

399
00:32:36,620 --> 00:32:37,663
Waardoor?

400
00:32:37,746 --> 00:32:43,711
Krachten die sterk genoeg zijn om
ons te laten denken dat materie vast is…

401
00:32:43,794 --> 00:32:46,797
…verhinderen dat mijn lichaam
door het jouwe kan bewegen.

402
00:32:58,726 --> 00:33:02,563
Jij bent getrouwd met dr. Harrison.
- Niet heel erg getrouwd.

403
00:33:03,981 --> 00:33:07,735
Er is iemand tot wie ik me voel...

404
00:33:07,818 --> 00:33:12,948
Voelt zij hetzelfde?
- Soms. Niet vaak genoeg.

405
00:33:14,283 --> 00:33:17,244
Ik ga naar New Mexico.

406
00:33:17,328 --> 00:33:20,039
Naar m'n ranch, met vrienden. Kom ook.

407
00:33:21,332 --> 00:33:24,418
Met je man, bedoel ik.
- Natuurlijk.

408
00:33:24,502 --> 00:33:27,630
Maar je weet dat dat
geen enkel verschil zal maken.

409
00:33:31,550 --> 00:33:36,347
Waarom ben je met hem getrouwd?
- Ik voelde me verloren. En hij was aardig.

410
00:33:38,849 --> 00:33:40,100
Verloren?

411
00:33:40,184 --> 00:33:45,814
M'n vorige man was overleden en ik
wilde geen weduwe zijn op m'n 28ste.

412
00:33:45,898 --> 00:33:50,277
Wie was je eerste man dan?
- Niemand. Maar m'n tweede was Joe Dallet.

413
00:33:50,361 --> 00:33:53,239
Hij was van rijke komaf, net als ik.

414
00:33:53,322 --> 00:33:57,952
Vakbondsleider in Youngstown, Ohio.
Ik was heel verliefd.

415
00:33:58,035 --> 00:33:59,035
Hoe verliefd?

416
00:33:59,078 --> 00:34:01,705
Ik heb vier jaar bonen
en pannenkoeken gegeten…

417
00:34:01,789 --> 00:34:04,708
…en de Daily Worker uitgedeeld
bij fabrieken.

418
00:34:04,792 --> 00:34:07,545
Op m'n 36ste was ik er klaar mee.

419
00:34:07,628 --> 00:34:12,841
Ik verliet de partij, maar na een jaar wou
ik hem terug. Hem, niet de Dai/y Worker.

420
00:34:12,925 --> 00:34:16,262
Maar hij wilde naar Spanje.
- Vechten voor de Loyalisten?

421
00:34:16,345 --> 00:34:19,598
Hij voegde zich bij de Brigades.
En ik wachtte op hem.

422
00:34:21,267 --> 00:34:24,103
Joe sneuvelde vrijwel meteen.

423
00:34:25,563 --> 00:34:29,775
Voor een ideologie. Voor niks.
- De Spaanse Republiek is niet niks.

424
00:34:29,858 --> 00:34:34,905
Mijn man offerde onze toekomst op
om één fascistische kogel op te vangen.

425
00:34:35,990 --> 00:34:38,325
Dat noem ik wel 'niks'.

426
00:34:38,409 --> 00:34:40,786
Klinkt wel wat reductief.
- Pragmatisch.

427
00:34:42,371 --> 00:34:44,039
Nu ben ik hier.

428
00:34:46,333 --> 00:34:47,876
Waar dit ook mag zijn.

429
00:34:55,009 --> 00:34:58,178
Ik wilde niet dat je het
van een ander zou horen.

430
00:35:00,514 --> 00:35:03,142
Je hebt in elk geval
geen bloemen meegenomen.

431
00:35:10,024 --> 00:35:13,569
We weten allebei
dat ik niet ben wat jij zoekt, Jean.

432
00:35:13,652 --> 00:35:16,363
Maar er gaat nu wel een deur dicht.

433
00:35:16,447 --> 00:35:17,615
Nee.

434
00:35:19,408 --> 00:35:21,535
Wat mij betreft niet.

435
00:35:22,995 --> 00:35:27,416
Ze is al zwanger. Snel gedaan.
- Een man doet wat hij moet doen.

436
00:35:28,125 --> 00:35:31,462
Ik had het over haar. Daar was ze op uit.

437
00:35:31,545 --> 00:35:36,216
En haar echtgenoot?
- We hebben gepraat. Ze gaan scheiden.

438
00:35:36,300 --> 00:35:40,471
Dan kunnen we trouwen
voordat je ziet dat ze zwanger is.

439
00:35:40,554 --> 00:35:42,139
Wat beschaafd.

440
00:35:44,016 --> 00:35:47,686
Idioot. Dit is jouw gemeenschap.

441
00:35:47,770 --> 00:35:50,981
Denk je soms
dat de regels niet voor jou gelden?

442
00:35:51,065 --> 00:35:53,317
Met genialiteit kom je een heel eind.

443
00:35:53,400 --> 00:35:57,655
Je moet de enige mensen die snappen
wat je doet niet van je vervreemden.

444
00:35:58,739 --> 00:36:00,532
Ooit zul je ze nodig hebben.

445
00:36:03,035 --> 00:36:07,289
De Federation of Architects,
Engineers, Chemists and Technicians.

446
00:36:11,502 --> 00:36:13,629
EEN VAKBOND VOOR HET STRALINGSLAB

447
00:36:14,171 --> 00:36:17,508
Lomanitz, wat verdien jij?
- Daar gaat het niet om.

448
00:36:17,591 --> 00:36:22,429
Wat hebben jullie gemeen
met boerenknechten en dokwerkers?

449
00:36:22,513 --> 00:36:23,764
Heel veel.

450
00:36:24,973 --> 00:36:27,017
Iedereen naar buiten. Nu.

451
00:36:31,522 --> 00:36:32,815
Jij niet.

452
00:36:38,821 --> 00:36:40,614
Waar ben je mee bezig?

453
00:36:40,698 --> 00:36:43,409
Het is een vakbond.
- Met allemaal communisten.

454
00:36:43,492 --> 00:36:45,327
En dus? Ik zit niet bij de partij.

455
00:36:45,411 --> 00:36:49,081
Ik mag jou niet bij het project halen
vanwege deze onzin.

456
00:36:49,164 --> 00:36:51,917
Ik mag je niet eens vertellen
wat het project is.

457
00:36:52,000 --> 00:36:54,294
Dat weet ik wel.
- O ja?

458
00:36:54,378 --> 00:36:58,549
Einstein en Szilard hebben Roosevelt
gewaarschuwd voor een Duitse bom.

459
00:36:58,632 --> 00:37:02,052
En ik weet wat het betekent
als de nazi's die krijgen.

460
00:37:02,136 --> 00:37:03,387
En ik niet?

461
00:37:03,470 --> 00:37:07,891
Het zijn niet jouw mensen die ze
in kampen drijven. Het zijn mijn mensen.

462
00:37:08,600 --> 00:37:12,229
Jij denkt dat ik ze informeer
over je politieke activiteiten.

463
00:37:12,855 --> 00:37:16,817
Kijk eens in je achteruitkijkspiegel
als je van een vergadering komt.

464
00:37:16,900 --> 00:37:21,822
Luister eens naar de geluiden
op je telefoonlijn en wees niet zo naïef.

465
00:37:23,407 --> 00:37:28,871
Wat willen ze nou van mij weten?
- Je bent verwaand, maar ook belangrijk.

466
00:37:34,418 --> 00:37:35,461
Ik snap het.

467
00:37:35,794 --> 00:37:38,714
Wees gewoon iets meer...
- Pragmatisch.

468
00:37:38,797 --> 00:37:43,302
Ik licht Lomanitz en de rest wel in.
Maak je geen zorgen. Ik stop ermee.

469
00:37:48,849 --> 00:37:50,851
Welkom bij de oorlog dan.

470
00:37:50,934 --> 00:37:54,313
Ik moest een vragenlijst invullen
en kreeg te horen...

471
00:37:54,396 --> 00:37:58,358
…dat mijn linkse activiteiten
geen belemmering zouden zijn…

472
00:37:58,442 --> 00:38:00,569
…voor m'n deelname
aan het atoomprogramma.

473
00:38:00,652 --> 00:38:06,116
Waarom werden z'n communistische banden
tijdens de oorlog niet als risico gezien?

474
00:38:06,200 --> 00:38:11,371
Ik kan niets zeggen over de tijd
voordat ik hem had ontmoet.

475
00:38:11,455 --> 00:38:13,457
En na de oorlog?

476
00:38:13,540 --> 00:38:19,296
Toen was dr. Oppenheimer de meest
gerespecteerde wetenschapper ter wereld.

477
00:38:19,379 --> 00:38:24,301
Daarom heb ik hem gevraagd
voor Princeton en adviseerde hij de AEC.

478
00:38:24,384 --> 00:38:25,511
Zo simpel was het.

479
00:38:26,136 --> 00:38:28,180
Waar beschuldigen ze me van?

480
00:38:28,263 --> 00:38:31,683
Ze willen weten wat er
tussen 1947 en 1954 is gebeurd...

481
00:38:31,767 --> 00:38:35,562
…waardoor u van mening veranderde
over Oppenheimers security clearance.

482
00:38:35,646 --> 00:38:40,859
Ik was voorzitter van de AEC,
maar ik heb Robert niet beschuldigd.

483
00:38:40,943 --> 00:38:44,196
Wie dan wel?
- Een oud-staflid van de JCAE.

484
00:38:44,279 --> 00:38:46,990
Een rabiate anticommunist genaamd Borden.

485
00:38:47,074 --> 00:38:49,660
Hij eiste dat de FBI in actie kwam.

486
00:38:49,743 --> 00:38:52,246
Waarom stapte hij niet naar de AEC?

487
00:38:52,329 --> 00:38:54,873
Waarom zou je zelf
het mes ter hand nemen?

488
00:38:54,957 --> 00:38:59,336
Wat had Borden tegen Oppenheimer?
- Het was het McCarthy-tijdperk.

489
00:38:59,419 --> 00:39:03,924
Je werd al om de geringste verdenking
van communisme ontslagen.

490
00:39:04,007 --> 00:39:08,095
In z'n dossier stonden zaken over
z'n communistische broer, schoonzus...

491
00:39:08,178 --> 00:39:12,766
…verloofde, beste vriend, echtgenote.
En dan was er nog het Chevalier-incident.

492
00:39:12,850 --> 00:39:16,186
Maar hoe kreeg Borden
Oppenheimers dossier in handen?

493
00:39:16,270 --> 00:39:17,938
Dat kreeg hij van iemand.

494
00:39:19,022 --> 00:39:21,733
Iemand die Robert de mond wilde snoeren.

495
00:39:21,817 --> 00:39:23,694
Wie?
- Wie zal het zeggen?

496
00:39:23,777 --> 00:39:28,448
Het liet Robert koud dat hij de politici
in Washington tegen de haren in streek.

497
00:39:28,532 --> 00:39:31,368
Zijn opvattingen waren gezaghebbend…

498
00:39:31,451 --> 00:39:34,580
…en hij had niet altijd geduld
met ons stervelingen.

499
00:39:37,708 --> 00:39:40,002
Ik kreeg er ook vaak van langs.

500
00:39:40,085 --> 00:39:45,716
Er werd in de AEC gestemd over
de export van isotopen naar Noorwegen.

501
00:39:45,799 --> 00:39:48,594
Robert zette me compleet voor schut.

502
00:39:48,677 --> 00:39:51,638
Maar admiraal Strauss
heeft eerder gezegd...

503
00:39:51,722 --> 00:39:56,393
…dat onze vijanden deze isotopen
kunnen gebruiken om kernwapens te maken.

504
00:39:56,476 --> 00:40:00,731
Je kunt ook een schep gebruiken om ze
te maken. Sterker nog, die gebruik je ook.

505
00:40:00,814 --> 00:40:04,860
Je kunt een flesje bier gebruiken
bij het maken van kernwapens.

506
00:40:04,943 --> 00:40:08,739
Isotopen zijn minder nuttig
dan elektronische componenten...

507
00:40:08,822 --> 00:40:10,949
…maar nuttiger dan een sandwich.

508
00:40:14,620 --> 00:40:17,247
Genialiteit is geen garantie
voor wijsheid.

509
00:40:17,331 --> 00:40:20,208
Hoe kon de man die zo veel zag
zo blind zijn?

510
00:40:29,635 --> 00:40:30,636
Kitty?

511
00:40:39,770 --> 00:40:42,648
Het project. Ik mag meedoen.

512
00:40:43,774 --> 00:40:46,276
Ik doe mee.
- Dat moeten we vieren.

513
00:40:52,115 --> 00:40:53,992
Moet je niet even naar hem toe?

514
00:40:58,413 --> 00:41:01,667
Ik doe verdomme
de hele dag al niks anders.

515
00:41:25,440 --> 00:41:27,234
Kom eens, lieverd.

516
00:41:27,317 --> 00:41:32,197
Ik weet niet hoe ik dit moet zeggen.
Ik schaam me ervoor dat ik het vraag.

517
00:41:32,280 --> 00:41:34,116
Geen punt.

518
00:41:34,199 --> 00:41:35,993
Neem Peter in huis.
- Tuurlijk.

519
00:41:36,076 --> 00:41:39,788
Voor een tijdje, Hoke. Een tijdje.

520
00:41:41,915 --> 00:41:46,169
Weet Kitty dat je hier bent?
- Ja, natuurlijk.

521
00:41:46,253 --> 00:41:48,380
Natuurlijk weet ze dat.

522
00:41:48,463 --> 00:41:51,425
Wij zijn egoïstische, vreselijke mensen.

523
00:41:53,427 --> 00:41:54,427
Laat ook maar.

524
00:41:54,469 --> 00:41:59,599
Egoïstische, vreselijke mensen beseffen
niet dat ze egoïstisch en vreselijk zijn.

525
00:41:59,683 --> 00:42:01,184
Ga zitten.

526
00:42:02,561 --> 00:42:06,857
Robert, jij kijkt voorbij de wereld
waarin we leven.

527
00:42:08,233 --> 00:42:12,195
Daar betaal je een prijs voor.
Natuurlijk helpen we je.

528
00:42:23,498 --> 00:42:27,544
Alles verandert, Robert.
- Een kind verandert altijd.

529
00:42:27,627 --> 00:42:32,049
Nee, de wereld slaat
een nieuwe richting in.

530
00:42:32,132 --> 00:42:33,633
Een transformatie.

531
00:42:35,886 --> 00:42:37,512
Dit is jouw moment.

532
00:42:38,889 --> 00:42:44,019
We stellen een groep samen...
- Niet 'we'. Jij moet het doen.

533
00:42:44,102 --> 00:42:46,271
Dit gaat Lawrence niet lukken.

534
00:42:46,354 --> 00:42:48,857
En Tolman en Rabi ook niet. Jou wel.

535
00:42:57,532 --> 00:42:59,284
Wie zijn die militairen?

536
00:43:00,160 --> 00:43:02,245
Ik dacht dat jij dat wel zou weten.

537
00:43:03,872 --> 00:43:05,332
Dr. Oppenheimer.

538
00:43:06,416 --> 00:43:09,878
Ik ben kolonel Groves.
Dit is luitenant-kolonel Nichols.

539
00:43:09,961 --> 00:43:11,755
Breng dat naar de stomerij.

540
00:43:16,635 --> 00:43:19,137
Als u een luitenant-kolonel
al zo bejegent...

541
00:43:19,221 --> 00:43:22,808
…vraag ik me af wat u doet
bij een bescheiden wetenschapper.

542
00:43:22,891 --> 00:43:26,186
Die ben ik nog nooit tegengekomen.

543
00:43:26,269 --> 00:43:30,398
Er woedt overal oorlog,
maar ik moet in Washington blijven.

544
00:43:30,482 --> 00:43:32,609
Waarom?
- Ik heb het Pentagon gebouwd.

545
00:43:32,692 --> 00:43:37,114
Daarom krijg ik nu de leiding
over het Manhattan Engineer District.

546
00:43:37,197 --> 00:43:38,615
En dat is?

547
00:43:38,698 --> 00:43:41,827
Niet zo bijdehand.
U weet heel goed wat dat is.

548
00:43:41,910 --> 00:43:44,496
Evenals de helft
van alle natuurkundefaculteiten.

549
00:43:44,579 --> 00:43:46,623
Dat is probleem nummer één.

550
00:43:46,706 --> 00:43:49,668
Niet het bemachtigen
van voldoende uraniumerts?

551
00:43:49,751 --> 00:43:52,629
Ik heb op m'n eerste dag 1200 ton gekocht.

552
00:43:52,712 --> 00:43:55,841
En de verwerking?
- We zijn aan het bouwen in Oak Ridge.

553
00:43:56,842 --> 00:43:59,469
Nu zoek ik nog
een wetenschappelijk directeur.

554
00:43:59,553 --> 00:44:01,847
En mijn naam werd genoemd?
- Nee.

555
00:44:02,848 --> 00:44:06,893
Ook al hebt u de kwantummechanica
hier geïntroduceerd. Ik was nieuwsgierig.

556
00:44:06,977 --> 00:44:09,396
Wat bent u te weten gekomen?

557
00:44:09,479 --> 00:44:13,233
U bent een dilettant, een rokkenjager,
mogelijk een communist...

558
00:44:13,316 --> 00:44:16,361
Ik ben een New Deal Democrat.
- Mogelijk, zei ik.

559
00:44:16,444 --> 00:44:20,490
Labiel, theatraal,
egoïstisch, neurotisch...

560
00:44:20,574 --> 00:44:23,410
Niks positiefs?
Niet eens 'hij is briljant, maar…

561
00:44:23,493 --> 00:44:26,997
Dat is vanzelfsprekend
in uw kringen, dus nee.

562
00:44:27,080 --> 00:44:30,667
Alleen Richard Tolman
had iets positiefs te melden.

563
00:44:30,750 --> 00:44:32,586
Hij vindt dat u integer bent.

564
00:44:32,669 --> 00:44:37,132
Maar hij lijkt me meer te snappen
van wetenschap dan van mensen.

565
00:44:37,215 --> 00:44:41,136
Toch bent u hier.
U vertrouwt iemand niet snel.

566
00:44:41,219 --> 00:44:43,513
Ik vertrouw helemaal niemand.

567
00:44:46,766 --> 00:44:49,394
Waarom hebt u geen Nobelprijs?
- Waarom bent u geen generaal?

568
00:44:49,477 --> 00:44:52,147
Dat word ik hiermee.
- Wie weet win ik hem hiermee.

569
00:44:52,230 --> 00:44:55,942
Voor het maken van een bom?
- Alfred Nobel vond het dynamiet uit.

570
00:44:58,737 --> 00:45:00,030
Hoe zou u te werk gaan?

571
00:45:01,907 --> 00:45:08,038
Theoretische kennis omzetten in een
bruikbaar wapen, sneller dan de nazi's.

572
00:45:08,121 --> 00:45:10,457
Die hebben een jaar voorsprong.
- Anderhalf.

573
00:45:10,540 --> 00:45:14,377
Hoe weet u dat?
- Snelle neutronen kostten ons 'n halfjaar.

574
00:45:14,461 --> 00:45:17,297
Hun hoofd onderzoek
had die tijd niet nodig.

575
00:45:17,380 --> 00:45:19,716
En wie is dat?
- Werner Heisenberg.

576
00:45:19,799 --> 00:45:24,054
Hij heeft een enorm goed
intuïtief begrip van atoomstructuren.

577
00:45:24,137 --> 00:45:25,639
Kent u zijn werk?
- Ik ken hem.

578
00:45:25,722 --> 00:45:30,477
En ook Walther Bothe, Von Weizsäcker
en Diebner. De Duitsers liggen ver voor.

579
00:45:30,560 --> 00:45:32,729
Eén ding is in ons voordeel.
- En dat is?

580
00:45:33,813 --> 00:45:35,148
Antisemitisme.

581
00:45:37,609 --> 00:45:41,821
Hitler noemde kwantumfysica 'Joodse
wetenschap'. Dat zei hij tegen Einstein.

582
00:45:41,905 --> 00:45:45,325
Onze enige hoop is
dat Hitler zo verblind is door haat…

583
00:45:45,408 --> 00:45:49,246
…dat hij Heisenberg niet
de middelen geeft die nodig zijn.

584
00:45:49,329 --> 00:45:52,249
Onze beste mensen
weten nu niks van elkaars werk.

585
00:45:52,332 --> 00:45:57,128
Goed voor de compartimentering.
- Samenwerking leidt tot efficiëntie.

586
00:45:57,212 --> 00:46:01,508
Gebrekkige veiligheid kan ons de winst
kosten. Inefficiëntie zal dat zeker doen.

587
00:46:01,591 --> 00:46:05,470
De Duitsers weten sowieso meer dan wij.
- De Russen niet.

588
00:46:06,346 --> 00:46:09,391
Met wie zijn we ook alweer in oorlog?

589
00:46:09,474 --> 00:46:16,231
Iemand met uw verleden kan beter niet
het gevaar van het communisme relativeren.

590
00:46:17,148 --> 00:46:21,236
Goed punt. Maar nee.
- U zegt geen 'nee' tegen mij.

591
00:46:21,319 --> 00:46:25,490
Wel als u het verkeerd ziet.
- Dus u aanvaardt de baan?

592
00:46:25,573 --> 00:46:27,617
Ik neem het in overweging.

593
00:46:30,495 --> 00:46:32,998
Ik snap nu hoe u aan uw reputatie komt.

594
00:46:34,165 --> 00:46:38,795
M'n favoriete respons was: Oppenheimer
kan nog geen hamburgertent runnen.

595
00:46:40,714 --> 00:46:42,132
Dat kan ik ook niet.

596
00:46:43,758 --> 00:46:47,012
Maar ik kan wel
het Manhattanproject runnen.

597
00:46:47,095 --> 00:46:49,097
Het gaat om de balans.

598
00:46:49,723 --> 00:46:53,184
Het Rad Lab blijft in Berkeley,
onder leiding van Lawrence.

599
00:46:53,268 --> 00:46:55,270
Het Met Lab in Chicago, bij Szilard.

600
00:46:55,353 --> 00:46:59,399
En de zuivering vindt plaats in Tennessee?
- En Hanford.

601
00:46:59,482 --> 00:47:03,445
Al onze industriële kracht
en wetenschappelijke innovatie.

602
00:47:03,528 --> 00:47:05,071
…via spoorwegen verbonden.

603
00:47:05,155 --> 00:47:09,451
Met maar één doel.
En alles komt dan hier samen:

604
00:47:09,534 --> 00:47:13,204
Een afgelegen geheim laboratorium,
veilig, zelfvoorzienend.

605
00:47:13,288 --> 00:47:17,250
Apparatuur, woningen, alles.
Iedereen blijft daar tot het af is.

606
00:47:17,334 --> 00:47:20,253
Scholen, winkels, een kerk.
- Waarom?

607
00:47:20,337 --> 00:47:23,173
Anders krijgen we nooit
de beste wetenschappers.

608
00:47:23,256 --> 00:47:26,217
Bouw een stadje. En snel ook.

609
00:47:26,301 --> 00:47:27,510
Waar?

610
00:47:31,306 --> 00:47:33,224
Welkom in Los Alamos.

611
00:47:33,308 --> 00:47:37,354
We moeten een schooltje vorderen
en de indianen houden hier rituelen.

612
00:47:37,437 --> 00:47:40,690
Maar verder is er niets
in een omtrek van 60 kilometer.

613
00:47:40,774 --> 00:47:42,650
Genoeg om de perfecte plek te vinden.

614
00:47:42,734 --> 00:47:44,903
Voor?
- Succes.

615
00:47:50,658 --> 00:47:52,911
Bouw dat stadje. En snel.

616
00:47:54,412 --> 00:47:56,247
En nu wetenschappers werven.

617
00:47:56,831 --> 00:47:59,959
Waarom zou ik m'n gezin achterlaten?
- Ze mogen mee.

618
00:48:00,043 --> 00:48:02,629
Ik ben geen militair, Oppie.

619
00:48:02,712 --> 00:48:05,340
Hij is generaal.
Meer militairen hoef ik niet.

620
00:48:05,423 --> 00:48:07,467
Wat moet ik tegen ze zeggen?

621
00:48:07,550 --> 00:48:10,845
Heisenberg, Diebner, Bothe en Bohr.
Wat hebben ze gemeen?

622
00:48:10,929 --> 00:48:14,849
De grootste atoomtheorie-experts.
- En wat nog meer?

623
00:48:14,933 --> 00:48:17,394
Zo veel je wilt…

624
00:48:17,477 --> 00:48:19,687
… tot je m'n schoen in je ballen voelt.

625
00:48:20,313 --> 00:48:23,858
Jij weet alles van isotopen
en jij alles van explosieven.

626
00:48:23,942 --> 00:48:26,277
Maar je mag ons niks vertellen.

627
00:48:29,406 --> 00:48:31,658
Geen idee.
- De nazi's hebben ze.

628
00:48:31,741 --> 00:48:35,870
Bohr zit in Kopenhagen.
- Dat is bezet. Heb je hier geen kranten?

629
00:48:35,954 --> 00:48:39,666
Waarom zouden we daar
voor ik weet niet hoelang naartoe gaan?

630
00:48:39,749 --> 00:48:41,626
Een jaar of twee, drie.

631
00:48:42,961 --> 00:48:46,005
Generaal, kunt u ons even alleen laten?

632
00:48:47,382 --> 00:48:51,386
We willen
de sterke kernkracht vrijmaken...

633
00:48:51,469 --> 00:48:53,721
…voor de nazi's daarin slagen.

634
00:48:55,056 --> 00:48:57,267
Niels gaat niet voor de nazi's werken.

635
00:48:57,350 --> 00:49:00,937
Maar wij hebben hem nu ook niet.
Daarom heb ik jou nodig.

636
00:49:01,020 --> 00:49:04,983
Waarom zou ik dat doen?
- Waarom?

637
00:49:05,066 --> 00:49:10,363
Omdat dit goddomme de belangrijkste
gebeurtenis uit de wereldgeschiedenis is.

638
00:49:17,162 --> 00:49:20,081
Ze laten mij er toch niet bij.

639
00:49:20,165 --> 00:49:23,835
En dat staat slecht op m'n cv,
ook na de oorlog.

640
00:49:23,918 --> 00:49:28,131
Je bent een fellowtraveler, nou en?
Dit is een nationale noodsituatie.

641
00:49:28,214 --> 00:49:32,343
Ik ben ook niet brandschoon en ik
heb de leiding. Ze hebben ons nodig.

642
00:49:32,427 --> 00:49:34,387
Tot ze ons niet meer nodig hebben.

643
00:49:38,183 --> 00:49:43,605
Kunnen we Bohr uit Denemarken halen?
- Nee, dat heb ik gecheckt bij de Britten.

644
00:49:43,688 --> 00:49:47,400
Pas als onze legers weer
voet aan de grond zetten in Europa.

645
00:49:48,651 --> 00:49:49,777
Is hij zo belangrijk?

646
00:49:49,861 --> 00:49:54,324
Hoeveel mensen ken jij
die Einstein hebben gecorrigeerd?

647
00:49:54,407 --> 00:50:00,038
Een vliegtuig zou sneller zijn.
- Te riskant. Het land heeft ons nodig.

648
00:50:02,957 --> 00:50:07,337
Die Harvard-jongens zeggen dat
het gebouw te klein is voor de cyclotron.

649
00:50:08,838 --> 00:50:11,090
Laat ze met de architecten overleggen.

650
00:50:13,968 --> 00:50:15,845
Wanneer gaat dit open?

651
00:50:18,848 --> 00:50:20,183
Over twee maanden.

652
00:50:21,059 --> 00:50:23,019
Je kunt geweldig improviseren…

653
00:50:23,102 --> 00:50:26,814
…maar dit moet je
gestructureerd aanpakken.

654
00:50:27,774 --> 00:50:29,442
Vier afdelingen.

655
00:50:30,693 --> 00:50:34,239
Experimenten, Theorie,
Metallurgie en Wapens.

656
00:50:34,322 --> 00:50:36,616
Wie gaat Theorie runnen?
“Ik.

657
00:50:36,699 --> 00:50:39,577
Daar was ik al bang voor. Je doet te veel.

658
00:50:40,912 --> 00:50:42,413
Doe jij het dan maar.

659
00:50:45,375 --> 00:50:48,253
Ik kom hier niet werken, Robert.

660
00:50:54,175 --> 00:50:55,552
Waarom niet?

661
00:51:01,849 --> 00:51:05,728
Een vallende bom maakt
geen onderscheid tussen goed en kwaad.

662
00:51:06,980 --> 00:51:12,026
Drie eeuwen natuurkunde mogen niet
resulteren in een massavernietigingswapen.

663
00:51:21,411 --> 00:51:22,412
Izzy.

664
00:51:23,413 --> 00:51:27,750
Ik weet niet of zo'n wapen
bij ons in vertrouwde handen is.

665
00:51:29,460 --> 00:51:32,797
Maar bij de nazi's is het dat zeker niet.

666
00:51:36,384 --> 00:51:38,511
We hebben geen keus.

667
00:51:43,141 --> 00:51:47,645
Je tweede besluit moet zijn om Hans Bethe
de leiding te geven over Theorie.

668
00:51:50,023 --> 00:51:51,899
Wat moet ik dan als eerste doen?

669
00:51:51,983 --> 00:51:55,486
Dat belachelijke uniform uittrekken.
Je bent wetenschapper.

670
00:51:55,570 --> 00:51:59,657
Groves staat erop.
- Groves kan in z'n pet gaan poepen.

671
00:51:59,741 --> 00:52:03,161
Ze hebben ons nodig.
Dus wees gewoon jezelf.

672
00:52:03,244 --> 00:52:05,204
Maar dan beter.

673
00:52:44,827 --> 00:52:48,581
Dit is de enige sleutel.
En Teller is er al.

674
00:52:48,665 --> 00:52:52,085
Zal ik hem alvast binnenlaten?
- Nee, we wachten op de rest.

675
00:52:59,384 --> 00:53:02,428
Laten we beginnen.
- Hallo, Edward.

676
00:53:03,638 --> 00:53:08,893
Heren. We gaan hier werken tot
de afdeling Theorie in Los Alamos af is.

677
00:53:08,976 --> 00:53:11,479
Edward, kun je…
- Dit is belangrijker.

678
00:53:13,356 --> 00:53:17,819
Bij het berekenen van de kettingreactie
stuitte ik op 'n alarmerende mogelijkheid.

679
00:53:18,486 --> 00:53:21,906
Nee, dit kan niet kloppen.

680
00:53:21,989 --> 00:53:24,492
Laat eens zien hoe je dat hebt berekend.

681
00:53:35,002 --> 00:53:39,173
Dit is fantasie.
Tellers berekening kan niet kloppen.

682
00:53:39,257 --> 00:53:41,509
Reken het na. Ik ga naar Princeton.

683
00:53:41,592 --> 00:53:43,553
Waarvoor?
- Om met Einstein te praten.

684
00:53:43,636 --> 00:53:47,473
Jullie zijn het over weinig zaken eens.
- Daarom juist.

685
00:53:52,478 --> 00:53:54,021
Albert.

686
00:53:55,398 --> 00:53:57,108
Dr. Oppenheimer.

687
00:53:57,442 --> 00:54:00,528
Ken je dr. Gödel? We wandelen hier vaak.

688
00:54:00,611 --> 00:54:05,199
Bomen hebben zeer inspirerende vormen.

689
00:54:05,283 --> 00:54:10,121
Albert, kan ik je even spreken?
- Natuurlijk. Een momentje, Kurt.

690
00:54:11,414 --> 00:54:15,501
Kurt weigert soms om te eten.
Zelfs hier in Princeton.

691
00:54:15,585 --> 00:54:19,380
Hij is ervan overtuigd
dat de nazi's z'n eten kunnen vergiftigen.

692
00:54:30,308 --> 00:54:33,978
Wiens werk is dit?
- Van Teller.

693
00:54:35,354 --> 00:54:37,815
Wat betekent het volgens jou?

694
00:54:37,899 --> 00:54:43,070
Neutronen botsen op kernen, waarbij
neutronen vrijkomen die ook weer botsen.

695
00:54:43,946 --> 00:54:47,658
Kritikaliteit. Een enorme explosie.

696
00:54:47,742 --> 00:54:49,952
Maar nu stopt de kettingreactie niet.

697
00:54:51,078 --> 00:54:53,873
De atmosfeer zou ontbranden.

698
00:54:55,208 --> 00:55:00,338
De ontploffing van een atoombom
kan leiden tot een kettingreactie…

699
00:55:00,421 --> 00:55:02,089
…die de wereld vernietigt.

700
00:55:02,924 --> 00:55:09,013
Zo staan we er nu dus voor. Verloren in je
kwantumwereld van waarschijnlijkheden…

701
00:55:09,096 --> 00:55:10,932
…op zoek naar zekerheid.

702
00:55:11,432 --> 00:55:14,268
Kun jij het eens narekenen?

703
00:55:14,352 --> 00:55:18,648
Het enige wat wij gemeen hebben
is een minachting voor wiskunde.

704
00:55:18,731 --> 00:55:22,527
Wie werkt hieraan in Berkeley?
- Hans Bethe.

705
00:55:22,610 --> 00:55:24,862
Die kan het wel doorrekenen.

706
00:55:25,988 --> 00:55:28,783
En als zijn conclusie even rampzalig is?

707
00:55:28,866 --> 00:55:33,913
Dan stop je
en deel je je bevindingen met de nazi's.

708
00:55:33,996 --> 00:55:37,750
Zodat jullie geen van beiden
de wereld zullen vernietigen.

709
00:55:40,294 --> 00:55:41,337
Robert.

710
00:55:42,755 --> 00:55:45,132
Dit moet Jij doen, niet ik.

711
00:55:58,896 --> 00:56:01,399
Teller heeft het mis.

712
00:56:11,409 --> 00:56:15,204
Als je goed kijkt naar Tellers aannames,
zie je hoe het echt zit.

713
00:56:15,288 --> 00:56:17,248
En dat is?

714
00:56:17,331 --> 00:56:21,794
De kans op een ongecontroleerde
kernreactie is bijna nul.

715
00:56:23,087 --> 00:56:24,922
Dit is goed nieuws, Oppie.

716
00:56:26,674 --> 00:56:29,719
Kun je het eens narekenen?
- Daar komt hetzelfde uit.

717
00:56:29,802 --> 00:56:33,848
Tot je er eentje laat afgaan,
is dit je beste inschatting:

718
00:56:33,931 --> 00:56:35,266
Bijna nul.

719
00:56:38,436 --> 00:56:40,938
Met theorie alleen kom je er niet.

720
00:56:42,899 --> 00:56:44,191
We hebben hem gemist.

721
00:56:44,275 --> 00:56:46,485
Wil je hem adopteren?
- Ze maakt een grapje.

722
00:56:46,569 --> 00:56:52,116
We wilden je zien voor ons vertrek.
- Met onbekende bestemming.

723
00:56:52,199 --> 00:56:55,786
Weet je wie ik laatst tegenkwam? Eltenton.

724
00:56:57,705 --> 00:57:03,461
Die chemicus van Shell? Van de vakbond?
- Ja, van de F.A.E.C.T.

725
00:57:04,128 --> 00:57:07,214
Hij klaagde over onze omgang
met de oorlog.

726
00:57:07,298 --> 00:57:08,758
Hoezo?

727
00:57:08,841 --> 00:57:11,719
Een gebrek aan samenwerking
met onze bondgenoten.

728
00:57:11,802 --> 00:57:15,973
Onze overheid wil geen
onderzoeksresultaten delen met de Russen.

729
00:57:16,057 --> 00:57:20,603
Hij zei dat de meeste wetenschappers
dat een dom beleid vinden.

730
00:57:25,733 --> 00:57:30,655
Als er mensen waren
die informatie wilden doorgeven…

731
00:57:30,738 --> 00:57:34,867
… buiten de officiële kanalen om,
dan wilde hij daar wel bij helpen.

732
00:57:43,000 --> 00:57:44,752
Dat zou hoogverraad zijn.

733
00:57:45,419 --> 00:57:47,505
Ja, uiteraard.

734
00:57:47,588 --> 00:57:49,757
Ik wou het je alleen laten weten.

735
00:57:51,759 --> 00:57:55,221
Dat joch ligt er eindelijk in.
Waar zijn de martini's?

736
00:58:00,518 --> 00:58:02,061
Die komen eraan.

737
00:58:02,144 --> 00:58:03,604
Daar bleef het bij.

738
00:58:03,688 --> 00:58:06,899
Niets in onze lange vriendschap
wees erop...

739
00:58:06,983 --> 00:58:10,069
…dat Chevalier echt uit was
op informatie.

740
00:58:10,152 --> 00:58:14,907
En ik weet zeker dat hij niet wist
waar ik me mee bezighield.

741
00:58:19,412 --> 00:58:24,166
Het is me al lang duidelijk dat ik dit
meteen had moeten rapporteren.

742
00:58:24,250 --> 00:58:28,713
Dit laat zien dat er spanningen
kunnen ontstaan tussen wetenschappers...

743
00:58:28,796 --> 00:58:30,339
…en de veiligheidsdiensten.

744
00:58:30,423 --> 00:58:34,969
Om erachter te komen hoe Mr Strauss
bij de AEC met deze kwesties omging…

745
00:58:35,052 --> 00:58:38,764
…hebben we een wetenschapper
uitgenodigd hier te verschijnen.

746
00:58:38,848 --> 00:58:41,350
Wie is dat?
- Dat hebben ze niet gezegd.

747
00:58:41,434 --> 00:58:45,271
Ik ben voorgedragen
voor de post van minister van Handel.

748
00:58:45,354 --> 00:58:48,024
Is de mening van wetenschappers
dan relevant?

749
00:58:48,107 --> 00:58:52,737
Dit gaat om een ministerpost.
We willen uiteenlopende opvattingen horen.

750
00:58:52,820 --> 00:58:57,116
Mag ik zijn naam weten?
Ik wil hem graag ondervragen.

751
00:58:57,199 --> 00:58:58,784
Dit is geen rechtbank.

752
00:59:00,244 --> 00:59:01,162
Een formaliteit?

753
00:59:01,245 --> 00:59:05,124
Sinds 1925 is
geen voorgedragen minister afgewezen.

754
00:59:05,207 --> 00:59:07,251
Zo wordt het spel nou eenmaal gespeeld.

755
00:59:07,334 --> 00:59:11,964
Je hebt die post al binnen, Lewis.
Wat maakt die wetenschapper nou uit?

756
00:59:12,048 --> 00:59:16,177
Wetenschappers nemen aanstoot
aan iedereen die aan hen twijfelt…

757
00:59:16,260 --> 00:59:18,220
…vooral als je er zelf niet eentje bent.

758
00:59:18,304 --> 00:59:21,932
Ik was AEC-voorzitter. Ze zullen mij
aanrekenen wat Robert is overkomen.

759
00:59:22,016 --> 00:59:26,812
De Senaat mag niet denken
dat de wetenschap niet achter u staat.

760
00:59:26,896 --> 00:59:29,023
Of moeten we van koers wijzigen?

761
00:59:29,106 --> 00:59:33,152
Het juist omarmen. 'Ik nam het op
tegen Oppenheimer en de VS won.'

762
00:59:33,235 --> 00:59:36,989
Geen goed idee. Kunnen we niet
iemand bellen die er meer van weet?

763
00:59:37,073 --> 00:59:39,158
Teller.
- Die heeft statuur.

764
00:59:39,241 --> 00:59:41,535
Kun je de naam
van die wetenschapper achterhalen?

765
00:59:41,619 --> 00:59:45,122
Kijk of hij tijdens de oorlog
in Chicago zat of in Los Alamos.

766
00:59:45,206 --> 00:59:47,166
Waarom?
- Als hij in Chicago werkte...

767
00:59:47,249 --> 00:59:50,920
…zat hij bij Szilard en Fermi,
niet bij Oppies sekte in Los Alamos.

768
00:59:51,003 --> 00:59:56,383
Robert heeft de boel daar opgebouwd.
Hij was stichter, burgemeester en sheriff.

769
01:00:09,063 --> 01:00:11,107
Nu alleen nog een saloon.

770
01:00:40,594 --> 01:00:42,304
Er is geen keuken.

771
01:00:43,055 --> 01:00:45,516
O nee? Dat regelen we wel.

772
01:00:52,314 --> 01:00:55,484
Prikkeldraad, vuurwapens.

773
01:00:55,568 --> 01:00:58,154
Oppie.
- We zijn in oorlog, Hans.

774
01:01:00,823 --> 01:01:06,203
Halifax, 1917. Een vrachtschip
met munitie explodeert in de haven.

775
01:01:08,873 --> 01:01:11,709
Een razendsnelle chemische reactie.

776
01:01:15,462 --> 01:01:18,757
De grootste door de mens veroorzaakte
explosie ooit.

777
01:01:18,841 --> 01:01:25,139
We gaan uitrekenen hoeveel verwoestender
een kernexplosie zou zijn geweest.

778
01:01:25,222 --> 01:01:28,267
Uitgedrukt in tonnen TNT.

779
01:01:28,350 --> 01:01:33,939
Duizenden tonnen.
- Dan doen we het in kilotonnen.

780
01:01:36,901 --> 01:01:42,781
Als we U-235 gebruiken,
is er voor de bom...

781
01:01:42,865 --> 01:01:47,411
Sorry. Voor de Gadget is een 15 kilo
zware bol van circa dit formaat nodig.

782
01:01:47,494 --> 01:01:51,040
Met plutonium een bol van 4,5 kilo.

783
01:01:52,666 --> 01:01:57,338
Dit is de hoeveelheid uranium die
vorige maand in Oak Ridge is gezuiverd.

784
01:02:00,716 --> 01:02:04,220
En in Hanford is
deze hoeveelheid plutonium gemaakt.

785
01:02:05,763 --> 01:02:10,726
Na verrijking hebben we nog een manier
nodig om het tot ontploffing te brengen.

786
01:02:10,809 --> 01:02:14,355
Vervelen we je soms, Edward?
- Een beetje wel, ja.

787
01:02:14,438 --> 01:02:15,773
En waarom?

788
01:02:15,856 --> 01:02:19,735
We wisten al
dat een splijtingsbom mogelijk was.

789
01:02:19,818 --> 01:02:22,863
Laten we iets nieuws verzinnen.
- Zoals?

790
01:02:22,947 --> 01:02:27,826
Waterstof in plaats
van uranium of plutonium.

791
01:02:27,910 --> 01:02:32,665
Zwaar water. Deuterium. Snap je?

792
01:02:32,748 --> 01:02:38,462
Onder grote druk laten we
de atomen een fusiereactie aangaan.

793
01:02:38,545 --> 01:02:42,258
Dan krijgen we geen kilotonnen,
maar megatonnen.

794
01:02:43,342 --> 01:02:45,177
Wacht even.

795
01:02:45,261 --> 01:02:49,682
Hoe creëer je een kracht groot genoeg
om waterstofatomen te laten fuseren?

796
01:02:50,266 --> 01:02:52,393
Met een kleine splijtingsbom.

797
01:02:52,476 --> 01:02:53,644
Precies.

798
01:02:55,562 --> 01:02:59,191
We gaan door, want we hebben
er dus sowieso eentje nodig.

799
01:02:59,275 --> 01:03:05,572
Uw belangrijkste meningsverschil met
dr. Oppenheimer ging niet over isotopen...

800
01:03:05,656 --> 01:03:08,117
…maar over de waterstofbom, nietwaar?

801
01:03:08,200 --> 01:03:13,330
Als collega's verschilden we
over veel zaken van mening…

802
01:03:13,414 --> 01:03:17,918
…en één daarvan was de noodzaak
van het waterstofbomprogramma.

803
01:03:30,681 --> 01:03:33,267
Bedankt dat jullie zo snel konden komen.

804
01:03:33,350 --> 01:03:34,935
Het is ongelooflijk.

805
01:03:36,020 --> 01:03:39,315
Maar we zijn hier.
Kan iemand me bijpraten?

806
01:03:39,398 --> 01:03:43,527
Een B-29 heeft boven de noordelijke
Grote Oceaan straling gedetecteerd.

807
01:03:43,610 --> 01:03:46,780
Hebben we het filterpapier?
- We weten wat dit is.

808
01:03:46,864 --> 01:03:49,658
Het Witte Huis twijfelt nog.
- Wensdenken.

809
01:03:49,742 --> 01:03:53,495
Is dat filterpapier bedoeld
voor langeafstandstesten?

810
01:03:53,579 --> 01:03:55,664
Het is een kernproef.

811
01:03:58,584 --> 01:04:03,630
De Russen hebben een bom.
We hadden jaren op ze voor moeten liggen.

812
01:04:03,714 --> 01:04:07,134
Was de beveiliging in Los Alamos
niet streng genoeg?

813
01:04:07,217 --> 01:04:10,554
Natuurlijk wel. U was daar niet.
- Pardon, doctor.

814
01:04:11,930 --> 01:04:13,223
Ik was daar wel.

815
01:04:14,391 --> 01:04:17,770
We gaan nu bepalen
hoe de detonatie tot stand moet komen.

816
01:04:17,853 --> 01:04:20,606
Ideeën?
- Ik noem dit 'schieten'.

817
01:04:20,689 --> 01:04:24,234
We schieten splijtstof
in een grotere bol...

818
01:04:24,318 --> 01:04:27,279
…met voldoende kracht
om kritikaliteit te bereiken.

819
01:04:27,363 --> 01:04:28,697
Iemand?

820
01:04:28,781 --> 01:04:33,577
Misschien een implosie. Daardoor
wordt het materiaal samengeperst.

821
01:04:34,578 --> 01:04:38,791
Dat wil ik onderzoeken.
- Ik zorg wel dat jij dingen mag opblazen.

822
01:04:39,958 --> 01:04:42,795
Schiet het al op?
- Ook leuk u te zien.

823
01:04:42,878 --> 01:04:46,423
Dit zijn de Britten.
- Dr. Oppenheimer. Klaus Fuchs.

824
01:04:46,507 --> 01:04:50,594
Hoelang bent u al Brits?
- Sinds Hitler zei dat ik niet Duits was.

825
01:04:51,303 --> 01:04:53,389
Welkom in Los Alamos.

826
01:04:53,472 --> 01:04:55,265
De school is open.

827
01:04:55,349 --> 01:04:57,810
De bar is altijd open.

828
01:04:57,893 --> 01:05:00,729
En we hebben nu
minder ondersteunend personeel.

829
01:05:01,939 --> 01:05:03,774
Is dat…
- Mrs Serber, ja.

830
01:05:03,857 --> 01:05:07,277
Alle vrouwen mogen werken.
Administratie, bibliotheek, rekenwerk.

831
01:05:07,361 --> 01:05:09,530
Minder personeel, gezinnen bij elkaar.

832
01:05:09,613 --> 01:05:13,534
Zijn ze wel gekwalificeerd?
- Toe, zeg. Ze zijn vaak briljant.

833
01:05:13,617 --> 01:05:15,869
En ze zijn al doorgelicht.

834
01:05:15,953 --> 01:05:19,873
Ik heb de generaal verteld dat u
dagelijks interdisciplinair overlegt.

835
01:05:19,957 --> 01:05:23,335
Stop daarmee.
Dat bedreigt de veiligheid...

836
01:05:23,419 --> 01:05:26,422
Alleen de topmensen.
- Die praten met hun ondergeschikten.

837
01:05:26,505 --> 01:05:29,425
Ze zijn heus wel discreet.
- Het bevalt me niks.

838
01:05:29,508 --> 01:05:32,219
Er is helemaal niks wat u bevalt.

839
01:05:38,100 --> 01:05:40,602
Een keer per week. Alleen de top.

840
01:05:40,686 --> 01:05:43,188
Ik wil m'n broer hierheen halen.
- Nee.

841
01:05:44,773 --> 01:05:45,816
Nichols…

842
01:05:47,276 --> 01:05:50,654
Is m'n security clearance er al door?
- Nog niet.

843
01:05:50,737 --> 01:05:53,782
We gaan morgen naar Chicago.
- Wacht daarmee.

844
01:05:53,866 --> 01:05:56,326
De nazi's lopen twee jaar op ons voor.

845
01:05:56,410 --> 01:06:00,414
Dat uw security clearance
op zich laat wachten ligt niet aan mij..

846
01:06:00,497 --> 01:06:01,790
…maar aan u.

847
01:06:01,874 --> 01:06:05,127
Maar het is wel uw probleem,
want ik ga gewoon.

848
01:06:05,210 --> 01:06:09,882
Hoeveel mensen waren aanwezig
bij die open discussies?

849
01:06:09,965 --> 01:06:14,178
Te veel. Het was tegen het protocol.
- We zaten in een race tegen de nazi's.

850
01:06:14,261 --> 01:06:18,223
En nu in een race tegen de Russen.
- Alleen als we die race zelf beginnen.

851
01:06:18,307 --> 01:06:21,602
Ze hebben net
een startpistool afgeschoten.

852
01:06:21,685 --> 01:06:23,896
Wat voor bom hebben ze laten afgaan?

853
01:06:23,979 --> 01:06:27,483
Het lijkt
om een plutonium-implosiebom te gaan.

854
01:06:27,566 --> 01:06:30,736
Net als jullie bom in Los Alamos.

855
01:06:30,819 --> 01:06:34,990
De Russen hebben een bom.
Truman wil weten wat we nu moeten doen.

856
01:06:35,073 --> 01:06:37,242
Overleg over wapenvermindering.

857
01:06:38,660 --> 01:06:41,288
En de Super?
Weet Truman daar überhaupt van?

858
01:06:41,371 --> 01:06:44,500
Hebben we hem daarover gebrieft?
- Niet specifiek.

859
01:06:44,583 --> 01:06:47,669
We weten nog niet
of een waterstofbom wel kan werken.

860
01:06:47,753 --> 01:06:53,258
Het was Tellers idee, toch? In Los Alamos?
- Teller heeft altijd onpraktische ideeën.

861
01:06:53,342 --> 01:06:57,596
Je zou zo'n bom moeten vervoeren met
een ossenkar in plaats van een vliegtuig.

862
01:06:57,679 --> 01:07:00,307
Dr. Lawrence, wilt u iets zeggen?

863
01:07:04,645 --> 01:07:10,192
Als we daarmee weer aan kop kunnen
komen, moet de president van de VS...

864
01:07:10,275 --> 01:07:11,902
…ervan afweten.

865
01:07:13,779 --> 01:07:18,534
En als de Russen het al weten
via een spion in Los Alamos...

866
01:07:18,617 --> 01:07:22,788
…moeten we aan de slag.
- Er is geen bewijs voor een spion.

867
01:07:29,002 --> 01:07:32,506
Onder het footballstadion?
- Het veld wordt niet meer gebruikt.

868
01:07:32,589 --> 01:07:33,882
Maar beter ook.

869
01:07:36,635 --> 01:07:38,554
Oppie.
- Dr. Fermi.

870
01:07:41,390 --> 01:07:44,476
Ik hoor dat je een stadje hebt.
- Kom eens langs.

871
01:07:45,561 --> 01:07:48,730
Wie kan er nog helder nadenken
op zo'n plek?

872
01:07:49,773 --> 01:07:51,692
Iedereen gaat daar doordraaien.

873
01:07:52,484 --> 01:07:54,820
Bedankt voor je vertrouwen, Szilard.

874
01:07:56,071 --> 01:07:59,408
Moet je dat nou allemaal opschrijven?

875
01:07:59,950 --> 01:08:03,203
Wanneer ga je hem testen?
- Dat hebben we al gedaan.

876
01:08:03,287 --> 01:08:07,291
De eerste zichzelf in stand houdende
nucleaire kettingreactie.

877
01:08:07,374 --> 01:08:10,502
Heeft Groves je dat niet verteld?
- Nee.

878
01:08:17,926 --> 01:08:20,304
Dr. Oppenheimer?

879
01:08:20,387 --> 01:08:23,223
Ze vroegen bij Personeelszaken
of ik kon typen.

880
01:08:23,307 --> 01:08:24,474
Kunt u dat?

881
01:08:24,558 --> 01:08:28,061
Dat leren ze je niet
bij een studie chemie aan Harvard.

882
01:08:29,271 --> 01:08:32,107
Condon, zet Mrs Hornig
in het plutoniumteam.

883
01:08:37,613 --> 01:08:40,699
Wat moest jij in Chicago?
- Ik was naar het Met.

884
01:08:40,782 --> 01:08:43,660
Waarom?
- U kunt niet… Dat is ons goed recht.

885
01:08:43,744 --> 01:08:48,290
Jij hebt de rechten die ik je verleen.
Niet meer, niet minder.

886
01:08:48,373 --> 01:08:52,085
Wij zijn volwassen mensen.
Dit is belachelijk.

887
01:08:52,169 --> 01:08:53,920
Zeg dat tegen hem.

888
01:08:54,630 --> 01:08:57,966
We hebben ingestemd
met compartimentering.

889
01:08:58,050 --> 01:09:01,720
Ik heb hier genoeg van.
Zo kan niemand werken.

890
01:09:01,803 --> 01:09:06,183
Weet je wat, generalissimo?
Ik stop ermee.

891
01:09:06,266 --> 01:09:07,601
Bedankt voor niets.

892
01:09:09,728 --> 01:09:11,480
We zijn beter af zonder hem.

893
01:09:12,606 --> 01:09:16,526
Bent u niet bang dat hij nu
uit de school gaat klappen?

894
01:09:16,610 --> 01:09:18,153
Dan laten we hem vermoorden.

895
01:09:19,946 --> 01:09:22,032
Grapje.

896
01:09:22,115 --> 01:09:24,326
Hij haat mij, niet Amerika.

897
01:09:24,409 --> 01:09:27,329
U kunt niet iedereen zo aansturen als mij.

898
01:09:27,412 --> 01:09:29,414
Wat bedoelt u?

899
01:09:29,498 --> 01:09:34,086
U hebt mij niet gevraagd ondanks,
maar juist vanwege m'n linkse verleden.

900
01:09:34,169 --> 01:09:36,046
Zodat u me kon manipuleren.

901
01:09:36,129 --> 01:09:40,467
Zo subtiel ben ik niet.
Ik ben maar een eenvoudige soldaat.

902
01:09:40,550 --> 01:09:45,138
Dat bent u helemaal niet.
U hebt engineering gestudeerd aan MIT.

903
01:09:45,222 --> 01:09:48,266
Krijg ik dan nu misschien
m'n security clearance…

904
01:09:48,350 --> 01:09:50,936
…zodat ik dit wonder
voor u kan verrichten?

905
01:09:56,441 --> 01:10:01,196
Wist u dat dr. Oppenheimer linkse
connecties had toen u hem aanstelde?

906
01:10:01,279 --> 01:10:03,281
Ik wist van de verdenkingen...

907
01:10:03,365 --> 01:10:06,618
…en ik wist dat hij
een uiterst linkse achtergrond had.

908
01:10:06,702 --> 01:10:11,623
Zou hij ooit bewust deloyaal handelen?
- Dat zou me verbazen.

909
01:10:11,707 --> 01:10:14,543
Dus u had volledig vertrouwen
in z'n integriteit.

910
01:10:14,626 --> 01:10:17,212
In Los Alamos wel.
Daar kende ik hem goed.

911
01:10:17,295 --> 01:10:22,259
Hebben uw veiligheidsofficieren
u ontraden hem een clearance te verlenen?

912
01:10:22,342 --> 01:10:26,304
Ze konden niets doen
zonder mijn instemming.

913
01:10:26,388 --> 01:10:31,643
En u was goed ingevoerd
in dr. Oppenheimers dossier, nietwaar?

914
01:10:31,727 --> 01:10:34,187
Dan heb ik eigenlijk maar één vraag.

915
01:10:34,271 --> 01:10:38,859
Zou u dr. Oppenheimer op basis van de
huidige richtlijnen nog steeds aanstellen?

916
01:10:38,942 --> 01:10:40,777
Hebt u de richtlijnen?

917
01:10:48,201 --> 01:10:50,620
Zou u met de huidige AEC-richtlijnen…

918
01:10:50,704 --> 01:10:53,290
…dr. Oppenheimer nog steeds aanstellen?

919
01:11:05,802 --> 01:11:07,721
Natuurkunde en New Mexico, hè?

920
01:11:08,889 --> 01:11:11,892
Mijn hemel. Wat een eind rijden.

921
01:11:11,975 --> 01:11:15,979
Daarom heb je een verbindingsman nodig.
- Ik benoem Lomanitz.

922
01:11:16,062 --> 01:11:18,440
Dat gaat je wel lukken. Deze kant op.

923
01:11:28,492 --> 01:11:30,827
Dr. Lawrence.
Leslie.

924
01:11:30,911 --> 01:11:35,248
Denk aan wat we hebben besproken.
- Compartimentering. Ik begrijp het.

925
01:11:50,180 --> 01:11:54,976
Groeten uit Berkeley. Ik kom praten over
onze voortgang en jullie om input vragen.

926
01:11:55,060 --> 01:11:59,940
Daarvoor moet ik dingen vertellen die ik
van generaal Groves niet mag vertellen.

927
01:12:00,023 --> 01:12:04,444
Ik zei dat ik het begreep,
niet dat ik het ermee eens was.

928
01:12:04,528 --> 01:12:06,571
Goed, we gaan beginnen.

929
01:12:06,655 --> 01:12:10,408
Er waren geruchten over spionage.
- Onbewezen.

930
01:12:10,492 --> 01:12:14,329
Ik hoorde dat er communisten
betrokken waren bij het project.

931
01:12:14,412 --> 01:12:18,458
Waren er ook communisten aanwezig
bij gesprekken over de Super?

932
01:12:18,542 --> 01:12:20,961
U eiste dat uw broer
naar Los Alamos zou komen.

933
01:12:21,044 --> 01:12:23,839
Die was toen al weg bij de partij.
- En Lomanitz?

934
01:12:23,922 --> 01:12:27,300
Die had geen aanstelling.
Hij was verbindingsman.

935
01:12:27,384 --> 01:12:29,803
Onze beveiliging was goed op orde.

936
01:12:29,886 --> 01:12:33,932
Zo goed als kon, maar er werden wel
pogingen ondernomen.

937
01:12:34,015 --> 01:12:37,769
Wat betekent dat?
- We hebben allemaal z'n dossier gelezen.

938
01:12:37,853 --> 01:12:41,147
Moeten we het hebben over Jean Tatlock?

939
01:12:41,231 --> 01:12:43,275
Of het Chevalier-incident?

940
01:12:50,782 --> 01:12:53,243
Lomanitz op lijn één.

941
01:12:59,833 --> 01:13:01,001
Hallo, Rossi.

942
01:13:01,084 --> 01:13:04,963
Wat? Oké, rustig.

943
01:13:05,046 --> 01:13:08,216
De zoveelste blunder.
Lomanitz moet in dienst.

944
01:13:08,300 --> 01:13:09,593
We zijn in oorlog.

945
01:13:09,676 --> 01:13:12,929
Wees niet zo'n zak.
We hebben hem nodig. Los het op.

946
01:13:13,013 --> 01:13:17,392
Het was geen fout.
Lomanitz wilde een vakbond oprichten.

947
01:13:17,475 --> 01:13:21,146
Daar zou hij mee stoppen.
- Dat heeft hij niet gedaan.

948
01:13:21,229 --> 01:13:26,067
Er zijn bij Berkeley zorgen over
communistische infiltratie bij die F.A...

949
01:13:26,151 --> 01:13:27,819
De F.A.E.C.T.

950
01:13:30,614 --> 01:13:34,326
Ik ga volgende week
wel even bij hem langs.

951
01:13:36,286 --> 01:13:38,663
Uw security clearance is erdoor.

952
01:13:41,499 --> 01:13:45,337
Het is belangrijk
om twijfelachtige contacten te mijden.

953
01:13:50,216 --> 01:13:52,135
Vond u dat sociale contacten…

954
01:13:52,218 --> 01:13:56,348
…tussen iemand die geheim werk deed
en communisten gevaarlijk waren?

955
01:13:56,431 --> 01:14:00,101
Tegenwoordig zou ik
daar meer op gespitst zijn.

956
01:14:00,185 --> 01:14:06,107
Tijdens de oorlog moet u hebben ingezien
dat ze in potentie wel gevaarlijk waren.

957
01:14:12,822 --> 01:14:14,866
Dat was niet ondenkbeeldig.

958
01:14:15,867 --> 01:14:19,120
We hebben het hier
over gekende communisten.

959
01:14:24,459 --> 01:14:29,756
Ik heb heel lang
allerlei geheimen moeten bewaren.

960
01:14:29,839 --> 01:14:34,302
Maar met wie ik ook omga,
ik praat niet over die geheimen.

961
01:14:41,643 --> 01:14:44,270
U zei in uw verklaring…

962
01:14:44,354 --> 01:14:48,942
…dat u Jean Tatlock moest zien in 1943.

963
01:14:50,694 --> 01:14:52,112
Je bent vertrokken.

964
01:14:53,571 --> 01:14:57,409
Zonder iets te zeggen.
Wat denk je dat zoiets met mij doet?

965
01:14:58,660 --> 01:15:01,830
Ik heb je geschreven.
- Pagina's vol met niets.

966
01:15:04,708 --> 01:15:06,209
Waar was je?

967
01:15:07,752 --> 01:15:11,548
Dat mag ik niet zeggen.
Omdat jij een communist bent.

968
01:15:13,466 --> 01:15:15,468
Waarom moest u haar zien?

969
01:15:15,552 --> 01:15:20,265
Voordat we vertrokken, had ze gezegd
dat ze me nog heel graag wilde zien.

970
01:15:20,348 --> 01:15:25,145
Dat ging toen niet, maar ik vond
dat ik bij haar langs moest gaan.

971
01:15:25,228 --> 01:15:29,607
Ze stond onder psychiatrische behandeling
en was heel erg ongelukkig.

972
01:15:29,691 --> 01:15:32,527
Waarom wilde ze u per se zien, denkt u?

973
01:15:37,323 --> 01:15:39,367
Ze was nog steeds verliefd op me.

974
01:15:46,666 --> 01:15:49,252
U hebt de nacht samen doorgebracht, hè?

975
01:15:56,426 --> 01:15:57,427
Ja.

976
01:16:03,892 --> 01:16:09,481
Je komt en gaat in mijn leven
en je hoeft me niets uit te leggen.

977
01:16:09,564 --> 01:16:12,859
Dat is macht.
- Ik geniet daar niet van.

978
01:16:13,860 --> 01:16:16,279
Ik ben er liever voor je als dat nodig is.

979
01:16:16,362 --> 01:16:21,409
Maar je hebt nu andere prioriteiten.
- Ik heb een vrouw en een kind.

980
01:16:22,660 --> 01:16:25,455
We weten allebei dat dat niet het punt is.

981
01:16:28,875 --> 01:16:32,170
Jean. Je vroeg of ik wilde komen.

982
01:16:33,379 --> 01:16:35,840
En ik ben blij dat ik ben gekomen.

983
01:16:35,924 --> 01:16:38,218
Maar hier moet het bij blijven.

984
01:16:40,929 --> 01:16:42,764
En als ik je nou nodig heb?

985
01:16:46,059 --> 01:16:49,104
Je zei dat je er altijd voor me zou zijn.

986
01:16:51,439 --> 01:16:52,774
Geen woord?

987
01:16:53,817 --> 01:16:58,363
Vond u dat verenigbaar met de veiligheid?
- Dat vond ik zeker.

988
01:16:58,446 --> 01:17:00,532
Geen woord.

989
01:17:00,615 --> 01:17:03,034
Wanneer hebt u haar daarna weer gezien?

990
01:17:10,792 --> 01:17:12,752
Ik heb haar nooit meer gezien.

991
01:17:18,925 --> 01:17:21,261
Ik haal de laatste trein nog wel.

992
01:17:22,095 --> 01:17:24,514
Ik heb niks gezegd wat je al niet wist.

993
01:17:24,597 --> 01:17:28,560
Nu staat het wel zwart op wit.
- Dit is een gesloten hoorzitting.

994
01:17:29,978 --> 01:17:33,648
Het komt toch ooit naar buiten.
- Ik stond onder ede.

995
01:17:33,731 --> 01:17:36,693
En jij hebt mij ooit
huwelijkse trouw beloofd.

996
01:17:40,113 --> 01:17:43,533
Je zit daar maar. Dag in, dag uit.

997
01:17:43,616 --> 01:17:46,452
Je laat ze ons leven ontleden.

998
01:17:48,496 --> 01:17:50,665
Waarom kom je niet in verzet?

999
01:17:53,459 --> 01:17:56,379
Robert, ik laat haar niet getuigen.

1000
01:18:01,843 --> 01:18:04,596
Wat een eer. Gaat u zitten.

1001
01:18:04,679 --> 01:18:10,518
Ik kom even checken of ik wel met
Lomanitz mag praten, gezien je zorgen.

1002
01:18:10,602 --> 01:18:13,897
Dat laat ik aan u over,
maar wees voorzichtig.

1003
01:18:13,980 --> 01:18:16,482
Prima.

1004
01:18:16,566 --> 01:18:21,779
En wat die vakbond betreft, ik wil je
vast even inseinen over ene Eltenton.

1005
01:18:21,863 --> 01:18:25,742
Het is misschien goed
om hem in de gaten te houden.

1006
01:18:27,327 --> 01:18:29,412
Ik hoor graag meer details.

1007
01:18:29,495 --> 01:18:32,081
Ik moet nu weg en vertrek morgen al vroeg.

1008
01:18:32,165 --> 01:18:35,793
Kom zo vroeg langs als u wilt.
Aangezien u nu geen tijd hebt.

1009
01:18:36,920 --> 01:18:40,590
Je bent de volgende ochtend teruggegaan.
- Ik moest wel.

1010
01:18:41,633 --> 01:18:43,551
Er was toen nog een man bij.

1011
01:18:45,011 --> 01:18:49,015
Hij zei dat hij Pash heette.
- Heb je kolonel Pash gesproken?

1012
01:18:49,098 --> 01:18:54,604
Kolonel Pash, wilt u uw memo
van 29 juni 1943 aan ons voorlezen?

1013
01:18:56,189 --> 01:19:01,444
'Het onderzoek wijst op meer mogelijke
connecties met de communistische partij.

1014
01:19:01,527 --> 01:19:07,283
Subject bracht aanzienlijk veel tijd door
met ene Jean Tatlock, een communiste.'

1015
01:19:07,367 --> 01:19:09,953
En dit gaat over dr. Oppenheimer?

1016
01:19:10,036 --> 01:19:13,164
Die u nog niet had ontmoet?
- Kort daarop wel.

1017
01:19:13,248 --> 01:19:15,792
Hij is hoofd veiligheid.
Moet ik hem niet kennen?

1018
01:19:15,875 --> 01:19:19,545
Nee, hij jou. Ik zou Pash nooit
met je in contact brengen.

1019
01:19:19,629 --> 01:19:22,966
Waarom niet?
- Toen Pash over Lomanitz hoorde...

1020
01:19:23,049 --> 01:19:27,595
…zei hij tegen de FBI dat hij hem zou
ontvoeren, met hem zou gaan varen...

1021
01:19:27,679 --> 01:19:30,223
…en hem op Russische wijze
zou ondervragen.

1022
01:19:33,268 --> 01:19:38,648
Mijn verantwoordelijkheden hier voelen
alsof ik 'n kind heb dat ik niet kan zien.

1023
01:19:38,731 --> 01:19:41,276
Op afstand bestuurbaar.

1024
01:19:41,359 --> 01:19:43,695
Dat ik u nu daadwerkelijk ontmoet is...

1025
01:19:44,696 --> 01:19:48,324
We zijn zo klaar, hoor.
- Nee, neem rustig de tijd.

1026
01:19:49,534 --> 01:19:53,121
Ik wil meer weten over een gesprek
dat u gisteren met Mr Johnson had.

1027
01:19:53,204 --> 01:19:55,331
Ik maak me al de hele dag zorgen.

1028
01:19:55,415 --> 01:19:58,960
Ik wilde niet zonder autorisatie
met Lomanitz praten.

1029
01:19:59,043 --> 01:20:02,505
Dat is niet waar ik op doel.
Ik heb het over een meer...

1030
01:20:03,881 --> 01:20:05,425
Een meer serieuze zaak.

1031
01:20:05,508 --> 01:20:09,721
Toen de FBI erop wees dat dergelijke
informatie geen geldig bewijs zou zijn..

1032
01:20:09,804 --> 01:20:14,058
…zei Pash dat hij niet van plan was
ook maar enige getuige over te laten.

1033
01:20:14,142 --> 01:20:17,103
De FBI bracht hem ervan af,
maar zo'n man is het dus.

1034
01:20:17,186 --> 01:20:22,525
U weet vast dat meer partijen interesse
hebben in het werk van het stralingslab.

1035
01:20:23,067 --> 01:20:26,404
Een man verbonden
aan het Sovjet-consulaat..

1036
01:20:26,487 --> 01:20:31,159
…liet via andere personen weten
aan betrokkenen bij dit project..

1037
01:20:31,242 --> 01:20:34,579
…dat hij informatie kon doorgeven.

1038
01:20:34,662 --> 01:20:37,123
Waarom zou iemand bij het project
dat willen doen?

1039
01:20:39,125 --> 01:20:43,421
Er valt iets voor te zeggen
dat de president de Russen informeert.

1040
01:20:43,504 --> 01:20:45,840
Het zijn tenslotte onze bondgenoten.

1041
01:20:45,923 --> 01:20:48,718
Maar ik wil niet
dat het via de achterdeur gaat.

1042
01:20:48,801 --> 01:20:51,012
Het kan geen kwaad om alert te blijven.

1043
01:20:52,305 --> 01:20:54,015
Heb je dat tegen Pash gezegd?

1044
01:20:54,098 --> 01:20:58,311
Ik wilde aangeven
dat Rusland niet Duitsland is.

1045
01:20:58,394 --> 01:21:02,982
Boris Pash is de zoon
van een Russisch-orthodoxe bisschop.

1046
01:21:03,066 --> 01:21:07,487
Hij is hier geboren, maar ging in 1918
in Rusland vechten tegen de bolsjewieken.

1047
01:21:07,570 --> 01:21:10,323
Hij heeft eigenhandig
communisten vermoord.

1048
01:21:10,406 --> 01:21:13,576
Ik bepaal niet
wie wel of niet informatie moet krijgen.

1049
01:21:13,659 --> 01:21:17,997
Ik moet voorkomen dat het illegaal
gebeurt. Kunt u wat specifieker zijn?

1050
01:21:20,875 --> 01:21:25,588
Er is een man wiens naam mij een
paar keer ter ore is gekomen: Eltenton.

1051
01:21:27,173 --> 01:21:29,801
Een chemicus bij Shell, volgens mij.

1052
01:21:29,884 --> 01:21:35,973
Hij heeft met een vriend gesproken die
een kennis is van iemand bij het project.

1053
01:21:38,101 --> 01:21:40,103
Dacht je dat Pash het daarbij zou laten?

1054
01:21:40,186 --> 01:21:43,898
Ik wilde ze Eltenton geven
zonder commotie te veroorzaken.

1055
01:21:43,981 --> 01:21:45,942
Ik heb een kletsverhaal opgehangen.

1056
01:21:46,025 --> 01:21:48,486
Hebt u ook tegen generaal Groves gelogen?

1057
01:21:48,569 --> 01:21:51,114
Ik heb gezegd
dat ik tegen Pash had gelogen.

1058
01:21:51,197 --> 01:21:55,034
Herinnert u zich dit gesprek
over het Chevalier-incident?

1059
01:21:55,118 --> 01:22:00,456
Er zijn zo veel versies van. Ik begin ze
inmiddels een beetje door elkaar te halen.

1060
01:22:00,540 --> 01:22:01,416
En uw conclusie?

1061
01:22:01,499 --> 01:22:06,796
Hij was opgevoed
met die typische schooljongensmoraal..

1062
01:22:06,879 --> 01:22:10,299
…die voorschrijft dat je
een vriend niet mag verklikken.

1063
01:22:10,383 --> 01:22:11,551
Goed.

1064
01:22:12,427 --> 01:22:15,430
Via wie werd het contact gelegd?

1065
01:22:15,513 --> 01:22:19,225
Ik wil er liever
geen buitenstaanders bij betrekken.

1066
01:22:19,308 --> 01:22:22,186
Is die persoon betrokken bij het project?

1067
01:22:22,270 --> 01:22:27,733
Hij zit wel bij de faculteit,
maar is niet betrokken bij het project.

1068
01:22:27,817 --> 01:22:32,530
Dus Eltenton benaderde iemand
van de faculteit hier in Berkeley?

1069
01:22:34,407 --> 01:22:36,868
Voor zover ik weet wel, ja.

1070
01:22:36,951 --> 01:22:41,998
Maar er was misschien
meer dan één persoon bij betrokken.

1071
01:22:46,544 --> 01:22:49,255
Ik lijk wellicht niet coöperatief.

1072
01:22:49,338 --> 01:22:54,594
…maar dat is omdat ik geen onschuldige
mensen in problemen wil brengen.

1073
01:22:54,677 --> 01:22:57,513
Jij wilt je vriend beschermen.
Wie beschermt jou?

1074
01:22:57,597 --> 01:23:00,266
Dat kun jij doen.
- Als jij me de naam geeft.

1075
01:23:00,349 --> 01:23:05,062
Als jij me het bevel geeft.
- Nee, je moet het uit vrije wil doen.

1076
01:23:06,606 --> 01:23:08,900
Heeft hij u die naam gegeven?
- Ja.

1077
01:23:08,983 --> 01:23:12,987
Maar niet op dat moment.
Pas enkele maanden later, toch?

1078
01:23:13,070 --> 01:23:13,946
Inderdaad.

1079
01:23:14,030 --> 01:23:18,868
U vindt me vasthoudend.
- Ja, maar dat is ook uw taak.

1080
01:23:18,951 --> 01:23:22,538
En ik moet de mensen beschermen
die voor me werken.

1081
01:23:22,622 --> 01:23:26,834
Ik ga nu geen stappen ondernemen.
Die zouden u wellicht ter ore komen…

1082
01:23:28,127 --> 01:23:32,924
…en onaangenaam voor U zijn.
Ik wil ze graag eerst met u bespreken.

1083
01:23:33,007 --> 01:23:36,719
Ik heb geen plan.
Ik moet het allemaal nog laten bezinken.

1084
01:23:41,140 --> 01:23:44,143
Hebt u in de maanden
tussen dat eerste gesprek...

1085
01:23:44,227 --> 01:23:46,771
…en het moment
dat hij Chevalier noemde...

1086
01:23:46,854 --> 01:23:49,774
…getracht die naam te achterhalen?

1087
01:23:49,857 --> 01:23:54,362
Uit alle macht, ja.
Zonder naam konden we weinig beginnen.

1088
01:23:54,445 --> 01:23:59,742
Wanneer kreeg u de naam?
- Tegen die tijd was ik al weg.

1089
01:23:59,825 --> 01:24:04,413
Men vond dat ik me beter in Europa op
het bomproject van de nazi's kon richten.

1090
01:24:04,497 --> 01:24:05,706
Wie vond dat”?

1091
01:24:06,916 --> 01:24:10,836
Generaal Groves.
Hij liet me overplaatsen naar Londen.

1092
01:24:17,301 --> 01:24:23,182
Wel wat vroeg voor een kerstfeestje.
- Er is iets op til. Tolman is weg.

1093
01:24:23,266 --> 01:24:26,060
Waarheen?
- Dat wil Ruth niet zeggen.

1094
01:24:36,237 --> 01:24:39,907
Je kunt het mij
toch wel vertellen, Ruthie?

1095
01:24:39,991 --> 01:24:44,245
Compartimentering, Oppie. Waarom
zou ik überhaupt weten waar hij is?

1096
01:24:44,579 --> 01:24:49,208
Omdat je altijd goed weet
waar hij is als het ertoe doet.

1097
01:24:49,292 --> 01:24:50,209
Zoals nu?

1098
01:24:50,293 --> 01:24:53,588
Attentie.

1099
01:24:56,549 --> 01:24:59,010
Ik heb een vroegtijdig kerstcadeautje.

1100
01:25:06,809 --> 01:25:09,145
Ik lag verstopt in het bommenruim.

1101
01:25:09,228 --> 01:25:13,274
Ik kon mezelf zuurstof toedienen,
maar ik wist niet hoe dat moest.

1102
01:25:13,357 --> 01:25:18,738
Ik kwam bewusteloos aan in Schotland.
Maar ik deed net of ik had geslapen.

1103
01:25:18,821 --> 01:25:20,281
Veel plezier.

1104
01:25:21,490 --> 01:25:22,783
Is hij groot genoeg?

1105
01:25:22,867 --> 01:25:27,121
Om een eind te maken aan de oorlog?
- Aan alle oorlogen.

1106
01:25:29,999 --> 01:25:34,670
Heisenberg kwam langs in Kopenhagen.

1107
01:25:34,754 --> 01:25:37,965
Vreselijk. Mijn oud-leerling
die voor de nazi's werkt.

1108
01:25:38,049 --> 01:25:42,678
Hij vertelde me een aantal dingen
om me over te halen.

1109
01:25:42,762 --> 01:25:47,975
Langdurige splijtingsreacties in uranium.
- Klinkt als een reactor, niet als een bom.

1110
01:25:48,059 --> 01:25:52,563
Noemde hij ook gasdiffusie?
- Hij zocht het meer in zwaar water.

1111
01:25:52,647 --> 01:25:55,191
Als moderator?
- In plaats van grafiet.

1112
01:26:00,613 --> 01:26:02,490
Dat gaat niet werken.

1113
01:26:02,573 --> 01:26:05,368
We lopen voor.
Bovendien kom jij ons nu helpen.

1114
01:26:05,451 --> 01:26:09,205
Heren, kunt u ons even alleen laten?

1115
01:26:15,670 --> 01:26:20,132
Ik ben hier niet om te helpen.
Ik wist dat je het zonder mij kon.

1116
01:26:20,216 --> 01:26:22,843
Waarom ben je er dan?
- Om te praten over daarna.

1117
01:26:22,927 --> 01:26:27,973
De kracht die jij zult ontketenen,
zal na de nazi's niet verdwijnen.

1118
01:26:28,057 --> 01:26:29,684
De wereld is er niet klaar voor.

1119
01:26:29,767 --> 01:26:33,354
'Je kunt de steen optillen voordat
je klaar bent voor de slang eronder.'

1120
01:26:33,437 --> 01:26:37,400
We moeten de politici duidelijk maken
dat dit geen nieuw wapen is…

1121
01:26:37,483 --> 01:26:39,235
…maar een nieuwe wereld.

1122
01:26:39,318 --> 01:26:45,116
Ik zal doen wat ik kan, maar jij bent
een Amerikaanse Prometheus.

1123
01:26:45,199 --> 01:26:50,996
De man die ze het vermogen gaf zichzelf
te vernietigen. Dat zullen ze respecteren.

1124
01:26:51,080 --> 01:26:53,124
Jouw werk begint nu pas.

1125
01:26:57,211 --> 01:27:00,089
Er is telefoon voor je, Oppie.

1126
01:27:01,841 --> 01:27:03,968
Uit San Francisco.

1127
01:27:10,266 --> 01:27:11,475
Robert.

1128
01:27:20,192 --> 01:27:23,195
Wat is er? Wat is er gebeurd?

1129
01:27:24,989 --> 01:27:28,826
Haar vader belde me.
Ze is gister aangetroffen in bad.

1130
01:27:29,910 --> 01:27:31,036
Wie?

1131
01:27:32,496 --> 01:27:36,000
Ze had pillen ingenomen.
En een briefje achtergelaten.

1132
01:27:37,126 --> 01:27:39,962
Er zat chloralhydraat in haar bloed.

1133
01:27:43,466 --> 01:27:44,717
Er lag een briefje.

1134
01:27:45,468 --> 01:27:46,927
Jean Tatlock?

1135
01:27:53,601 --> 01:27:55,436
Ik ben bij haar langsgegaan.

1136
01:27:55,519 --> 01:27:57,772
Ze zei dat ze me nodig had.

1137
01:27:59,732 --> 01:28:03,569
Ik zei dat ik haar niet kon…

1138
01:28:04,487 --> 01:28:06,530
Het is mijn schuld.

1139
01:28:09,200 --> 01:28:14,497
Je kunt niet eerst een zonde plegen
en ons dan vragen met je mee te leven.

1140
01:28:18,125 --> 01:28:20,002
Verman je.

1141
01:28:24,048 --> 01:28:26,133
De mensen hier rekenen op je.

1142
01:28:28,636 --> 01:28:31,388
Donald, zeg ook eens wat.
- Nee, sorry.

1143
01:28:31,472 --> 01:28:34,391
Ik zeg m'n baan niet op
omdat plutonium radioactief is.

1144
01:28:34,475 --> 01:28:37,520
We weten niet wat het doet
met je voortplantingssysteem.

1145
01:28:37,603 --> 01:28:40,189
Het jouwe loopt meer gevaar.

1146
01:28:40,272 --> 01:28:43,275
Moet dit nou?
Dat implosiemechanisme schiet niet op.

1147
01:28:43,359 --> 01:28:47,780
Het kost nou eenmaal tijd.
- Je moet gewoon eens wat tempo maken.

1148
01:28:47,863 --> 01:28:51,450
Neddermeyer doet z'n werk wel.
Teller draagt niks bij.

1149
01:28:51,534 --> 01:28:55,120
Doe eens wat. Ik vraag al wekenlang
om die berekeningen.

1150
01:28:55,204 --> 01:28:57,832
Dat kunnen de Britten wel doen. Fuchs.

1151
01:28:57,915 --> 01:29:01,210
Het is jouw werk, Teller.
- Ik ben bezig met onderzoek.

1152
01:29:01,293 --> 01:29:04,380
Naar een waterstofbom,
die we niet eens maken.

1153
01:29:12,221 --> 01:29:14,181
Ik weiger om met hem te werken.

1154
01:29:15,099 --> 01:29:17,268
Laat die prima donna maar gaan.

1155
01:29:17,351 --> 01:29:20,020
Ja, hij kan beter vertrekken
uit Los Alamos.

1156
01:29:21,021 --> 01:29:24,191
Kisty vervangt Neddermeyer.
Seth gaat plutonium doen.

1157
01:29:24,275 --> 01:29:27,862
Lilli, jij gaat werken voor Kisty.
Hij heeft je nodig.

1158
01:29:27,945 --> 01:29:32,408
Fuchs, jij neemt Tellers werk over.
Jij doet het implosiemechanisme.

1159
01:29:32,491 --> 01:29:36,161
En niemand vertrekt uit Los Alamos.

1160
01:29:50,509 --> 01:29:54,889
Ze laten me niet vertrekken.
- Nee, ik laat je niet vertrekken.

1161
01:29:55,598 --> 01:29:58,100
Vergeet Hans. Vergeet splijting.

1162
01:29:58,183 --> 01:30:01,353
Blijf hier. Onderzoek wat je wilt.

1163
01:30:01,437 --> 01:30:05,107
Fusie, de waterstofbom, wat je maar wilt.
We spreken wel af.

1164
01:30:05,190 --> 01:30:08,027
Daar heb je geen tijd voor.
Je bent nu politicus.

1165
01:30:08,110 --> 01:30:10,654
Je bent al jarenlang geen fysicus meer.

1166
01:30:11,822 --> 01:30:15,284
Eén keer per week. Eén uur, wij samen.

1167
01:30:21,332 --> 01:30:22,917
Doe dat kloteding omhoog.

1168
01:30:27,838 --> 01:30:33,010
Dus er werd onder uw leiding
in Los Alamos wel aan de Super gewerkt?

1169
01:30:33,093 --> 01:30:36,555
Maar na de oorlog
ontkende u dat hij haalbaar was.

1170
01:30:36,639 --> 01:30:39,892
Nee, ik wees op de technische obstakels.

1171
01:30:39,975 --> 01:30:43,228
Wilde u het project
na de Russische kernproef niet stopzetten?

1172
01:30:43,312 --> 01:30:46,357
Dat was wel de aanbeveling
van de AEC, toch?

1173
01:30:46,440 --> 01:30:49,818
Na uren discussiëren
over de beste reactie.

1174
01:30:49,902 --> 01:30:54,949
Een H-bom is duizend keer krachtiger
dan een A-bom.

1175
01:30:56,116 --> 01:31:00,037
Hij zou alleen zijn bedoeld
voor de allergrootste steden.

1176
01:31:00,120 --> 01:31:01,664
Het zou tot genocide leiden.

1177
01:31:01,747 --> 01:31:05,960
Izzy, geef eens op de kaart aan
waar ze ons zouden aanvallen.

1178
01:31:06,043 --> 01:31:08,379
Te beginnen met New York en D.C.

1179
01:31:08,462 --> 01:31:11,048
Het wapen heeft geen defensieve waarde.

1180
01:31:11,131 --> 01:31:12,675
Afschrikking.

1181
01:31:12,758 --> 01:31:16,804
Is ons huidige arsenaal atoombommen
niet afschrikking genoeg?

1182
01:31:16,887 --> 01:31:20,933
Het maakt niet uit of je verdrinkt
in ondiep of in diep water.

1183
01:31:21,016 --> 01:31:25,229
We kunnen Rusland al verdrinken.
- En zij ons ook.

1184
01:31:36,532 --> 01:31:41,286
Tellers ontwerpen zijn nog steeds
net zo onpraktisch als tijdens de oorlog.

1185
01:31:41,370 --> 01:31:44,248
Een waterstofbom kan werken, dat weet je.

1186
01:31:44,331 --> 01:31:47,126
We moeten daar niet vol op inzetten.

1187
01:31:47,209 --> 01:31:50,212
Hoe moet Truman
het volk dan geruststellen?

1188
01:31:50,295 --> 01:31:55,801
Door de verspreiding van kernwapens
internationaal aan banden te leggen.

1189
01:31:55,884 --> 01:31:57,469
Een wereldregering?

1190
01:31:57,553 --> 01:32:00,389
De VN zoals Roosevelt die had bedoeld.

1191
01:32:00,472 --> 01:32:03,183
Ik vroeg wat Truman moest doen.

1192
01:32:03,267 --> 01:32:07,896
De wereld is veranderd. De dreiging is
niet langer fascisme, maar communisme.

1193
01:32:07,980 --> 01:32:13,777
Lewis, als wij een waterstofbom maken,
moeten de Russen dat ook wel doen.

1194
01:32:13,861 --> 01:32:15,863
Misschien werken ze er al aan.

1195
01:32:15,946 --> 01:32:18,532
Op basis van informatie
van een spion in Los Alamos.

1196
01:32:18,615 --> 01:32:22,995
Die was daar niet.
- Heren, laten we niet afdwalen.

1197
01:32:23,078 --> 01:32:25,706
We vragen concessies van de Russen...

1198
01:32:25,789 --> 01:32:28,834
…in ruil voor onze belofte
geen waterstofbom te maken.

1199
01:32:28,917 --> 01:32:33,380
Dan weten ze dat hij bestaat.
- Dat weten ze volgens jou al.

1200
01:32:34,048 --> 01:32:37,634
Ik wil dat de commissieleden
nu in conclaaf gaan...

1201
01:32:37,718 --> 01:32:40,137
…om onze aanbevelingen af te ronden.

1202
01:32:41,430 --> 01:32:43,265
Wil je dit echt zo doen?

1203
01:32:43,348 --> 01:32:47,436
Lewis, wij zijn de adviescommissie,
dus we geven ze ons advies.

1204
01:32:52,858 --> 01:32:55,402
Dr. Oppenheimer? Hallo.

1205
01:32:55,486 --> 01:32:59,656
William Borden.
Joint Committee on Atomic Energy?

1206
01:32:59,740 --> 01:33:01,617
Ik was in de oorlog piloot.

1207
01:33:02,618 --> 01:33:08,749
Ik zag een keer 's nachts na een missie
iets wat leek op een meteoor.

1208
01:33:08,832 --> 01:33:11,001
Een V2-raket op weg naar Engeland.

1209
01:33:12,086 --> 01:33:18,008
Ik probeer me in te denken hoe het zal
zijn als onze vijand een kernraket heeft.

1210
01:33:27,017 --> 01:33:30,395
Laten wij ervoor zorgen
dat dat niet mogelijk wordt.

1211
01:33:35,901 --> 01:33:38,821
Je wilt het niet opnemen tegen Strauss.

1212
01:33:38,904 --> 01:33:41,490
Ze zullen eerder naar mij luisteren.

1213
01:33:41,573 --> 01:33:45,369
Als jij praat, horen ze een profeet.
Als Strauss praat, horen ze zichzelf.

1214
01:33:45,452 --> 01:33:47,579
Ze luisteren wel naar een profeet.

1215
01:33:47,663 --> 01:33:50,582
Een profeet mag het nooit mis hebben.

1216
01:33:50,666 --> 01:33:54,169
Hebt u niet gezegd dat Oppenheimer
het werk aan de Super saboteerde?

1217
01:33:54,253 --> 01:33:58,715
Ik heb nooit termen
als 'sabotage' gebruikt.

1218
01:33:58,799 --> 01:34:02,344
Mr Borden wel?
- Naar mijn weten mogelijk wel.

1219
01:34:02,427 --> 01:34:06,140
Hoe kon Mr Borden
tot zo'n gedetailleerde aanklacht komen?

1220
01:34:06,223 --> 01:34:11,603
Hij was geen ambtenaar meer, maar had
wel toegang tot dr. Oppenheimers dossier.

1221
01:34:11,687 --> 01:34:16,650
Had hij dat gekregen van Mr Nichols?
Of van iemand anders, iemand bij de AEC?

1222
01:34:16,733 --> 01:34:19,444
Dat is een ernstige beschuldiging.

1223
01:34:19,528 --> 01:34:24,366
Wilt u suggereren dat dr. Oppenheimer
niet loyaal is aan de VS?

1224
01:34:24,449 --> 01:34:29,079
Ik heb altijd gevonden, en dat vind ik
nog steeds, dat hij loyaal is aan de VS.

1225
01:34:29,163 --> 01:34:33,667
Dat blijf ik geloven tot ik heel
overtuigend bewijs van het tegendeel zie.

1226
01:34:33,750 --> 01:34:38,213
Vormt dr. Oppenheimer
volgens u een veiligheidsrisico?

1227
01:34:39,882 --> 01:34:42,301
DISCUSSIE - DE IMPACT
VAN DE GADGET OP DE BESCHAVING

1228
01:34:46,555 --> 01:34:51,894
Nu Hitler zich in z'n bunker voor z'n kop
heeft geschoten, is er geen reden meer...

1229
01:34:51,977 --> 01:34:55,689
…om die bom nog ergens anders te zien
dan op de testlocatie.

1230
01:34:55,772 --> 01:35:01,445
Maar we moeten ons wel afvragen
of het doel de middelen nog wel heiligt.

1231
01:35:04,072 --> 01:35:07,201
Duitsland staat op het punt
zich over te geven.

1232
01:35:08,410 --> 01:35:14,374
Het is niet langer de grootste bedreiging
voor de mensheid. Dankzij ons.

1233
01:35:16,126 --> 01:35:18,670
Hitler is dood, dat is waar.

1234
01:35:20,505 --> 01:35:23,842
Maar Japan vecht door.
- Hun nederlaag lijkt bijna zeker.

1235
01:35:23,926 --> 01:35:28,013
Niet voor een Amerikaanse soldaat
die zich opmaakt voor de invasie.

1236
01:35:28,096 --> 01:35:33,227
We kunnen de oorlog beëindigen.
- Mag je dit wapen inzetten tegen mensen?

1237
01:35:35,896 --> 01:35:38,774
Wij zijn theoretici, toch?

1238
01:35:40,150 --> 01:35:45,405
Wij zien een toekomst voor ons
die ons grote vrees inboezemt.

1239
01:35:45,489 --> 01:35:50,661
Maar de mensen moeten hem eerst begrijpen.
En daarvoor moeten ze hem eerst gebruiken.

1240
01:35:50,744 --> 01:35:54,790
Wanneer duidelijk wordt wat
het vreselijke geheim van Los Alamos is...

1241
01:35:54,873 --> 01:35:58,126
…zal dat leiden
tot een nooit eerder gekende vrede.

1242
01:35:58,210 --> 01:36:03,924
Gebaseerd op de door Roosevelt
bepleite internationale samenwerking.

1243
01:36:08,720 --> 01:36:12,432
Vorderingen?
- Twee jaar en één miljard dollar later?

1244
01:36:12,516 --> 01:36:15,727
Hoe bepaal je de prijs?
- Gewoon de rekeningen optellen.

1245
01:36:15,811 --> 01:36:22,818
Al die bevallingen. Tachtig baby's in
het eerste jaar. Dit jaar tien per maand.

1246
01:36:22,901 --> 01:36:26,488
Geboortebeperking valt
buiten mijn taakomschrijving.

1247
01:36:26,571 --> 01:36:28,198
Dat is duidelijk.

1248
01:36:33,370 --> 01:36:36,832
Hoofd omlaag. Fuchs, hoofd omlaag.

1249
01:36:44,214 --> 01:36:45,549
Dat is hem.

1250
01:36:45,632 --> 01:36:49,136
Twee bommen. Ik wil een datum.

1251
01:36:51,096 --> 01:36:53,515
September.
- Juli.

1252
01:36:53,598 --> 01:36:56,101
Dat is precies goed, heren.

1253
01:36:56,184 --> 01:36:59,187
Augustus.
- Juli.

1254
01:36:59,271 --> 01:37:03,150
De test in juli.
Maar ik heb m'n broer nodig.

1255
01:37:06,945 --> 01:37:11,742
Hij kent de woestijn, is politiek inactief
en werkt al twee jaar met Lawrence.

1256
01:37:18,790 --> 01:37:20,459
Hoe noemen we de test?

1257
01:37:21,960 --> 01:37:25,339
'Beuk op mijn hart, drievuldig God.'.

1258
01:37:25,422 --> 01:37:26,590
Wat?

1259
01:37:28,050 --> 01:37:29,051
Trinity.

1260
01:37:37,184 --> 01:37:40,228
U moest en zou uw broer erbij halen,
een gekend communist.

1261
01:37:40,312 --> 01:37:42,105
Voormalig communist.

1262
01:37:42,189 --> 01:37:44,733
U bracht een gekend voormalig communist...

1263
01:37:44,816 --> 01:37:47,944
…naar ons geheimste
en belangrijkste defensieproject.

1264
01:37:48,028 --> 01:37:51,281
Ik wist dat m'n broer te vertrouwen was.

1265
01:37:51,365 --> 01:37:55,285
En u vond dat u zelf kon bepalen
voor wie dat van toepassing was?

1266
01:37:55,369 --> 01:37:58,789
Fuchs, hoofd omlaag. Iedereen klaar?

1267
01:38:08,215 --> 01:38:11,551
lets opgestoken?
- Dat we veel verder weg moeten zitten.

1268
01:38:11,635 --> 01:38:13,261
Zorg dat je tempo maakt.

1269
01:38:13,345 --> 01:38:16,890
We gaan ze morgen in Washington
een datum geven.

1270
01:38:31,530 --> 01:38:33,323
Je bent ver van Chicago, Leo.

1271
01:38:33,407 --> 01:38:36,785
Als we nu niks doen,
gaan ze hem tegen Japan inzetten.

1272
01:38:36,868 --> 01:38:39,871
Onze afspraak met Truman
is door iemand geannuleerd.

1273
01:38:39,955 --> 01:38:42,249
Jij spreekt de minister van Oorlog.

1274
01:38:42,332 --> 01:38:46,586
Wij maken hem, maar we mogen
niet bepalen hoe hij wordt gebruikt.

1275
01:38:46,670 --> 01:38:49,506
De geschiedenis zal over ons oordelen.

1276
01:38:49,589 --> 01:38:54,511
We hebben een petitie opgesteld.
- Daar wil ik buiten blijven.

1277
01:38:59,307 --> 01:39:02,144
Ik kan je zorgen wel doorgeven.

1278
01:39:02,227 --> 01:39:05,647
Duitsland is verslagen.
Japan gaat niet in z'n eentje door.

1279
01:39:05,730 --> 01:39:07,899
Hoe weet je dat? Dit is jouw schuld.

1280
01:39:07,983 --> 01:39:11,403
Jij en Einstein schreven Roosevelt
dat we een bom konden maken.

1281
01:39:11,486 --> 01:39:15,365
Tegen Duitsland.
- Zo werkt wapenproductie niet.

1282
01:39:15,449 --> 01:39:18,410
Je moet ons helpen.
- Fermi en Lawrence zijn erbij.

1283
01:39:18,493 --> 01:39:21,872
Zij zijn jou niet.
Jij kunt wetenschap verkopen.

1284
01:39:21,955 --> 01:39:24,332
Jij kunt iedereen overal van overtuigen.

1285
01:39:25,333 --> 01:39:26,918
Zelfs jezelf.

1286
01:39:29,463 --> 01:39:34,676
De vuurstorm in Tokio heeft meer dan
100.000 levens gekost. Vooral burgers.

1287
01:39:35,343 --> 01:39:38,847
Het baart me zorgen
als niemand tegen zoiets protesteert.

1288
01:39:38,930 --> 01:39:42,267
Na Pearl Harbor
en drie jaar oorlog in de Grote Oceaan…

1289
01:39:42,350 --> 01:39:46,730
…zal het volk ons veel vergeven.
- Genoeg voor een atoombom op Japan?

1290
01:39:46,813 --> 01:39:50,484
Die kan minder destructief uitpakken
dan de bombardementen op Tokio.

1291
01:39:50,567 --> 01:39:54,571
Wat is de schatting?
- In een stad van gemiddelde grootte...

1292
01:39:54,654 --> 01:39:57,991
…zo'n 20 tot 30.000 doden.

1293
01:39:58,074 --> 01:40:03,205
Onderschat het psychologische effect
van een kernexplosie niet.

1294
01:40:03,288 --> 01:40:07,000
Een drie kilometer hoge vuurzuil.

1295
01:40:07,083 --> 01:40:10,253
Dodelijke neutronenstraling
in een radius van 1500 meter.

1296
01:40:10,337 --> 01:40:15,425
Van één bom die uit een nauwelijks
zichtbare B-29 zal worden afgeworpen.

1297
01:40:15,509 --> 01:40:21,223
De atoombom zal een gruwelijke
openbaring van goddelijke kracht zijn.

1298
01:40:21,306 --> 01:40:27,646
Dat zou het einde van de oorlog betekenen.
Dan komen onze jongens terug naar huis.

1299
01:40:27,729 --> 01:40:29,981
Militaire doelen?

1300
01:40:30,065 --> 01:40:32,234
Die zijn niet groot genoeg.

1301
01:40:32,317 --> 01:40:37,864
Misschien een cruciale wapenfabriek
waar de arbeiders bij in de buurt wonen.

1302
01:40:37,948 --> 01:40:41,117
We kunnen ze van tevoren waarschuwen.

1303
01:40:41,201 --> 01:40:44,913
Dan sturen ze alles wat ze hebben
op ons af, en ik zit in dat vliegtuig.

1304
01:40:44,996 --> 01:40:50,877
Als we het aankondigen en de bom niet
ontploft, zal Japan zich nooit overgeven.

1305
01:40:50,961 --> 01:40:55,340
Kunnen we Japan niet
met een demonstratie tot overgave bewegen?

1306
01:40:55,423 --> 01:40:58,718
We zijn van plan
een ondubbelzinnige demonstratie te geven.

1307
01:40:58,802 --> 01:41:01,846
Twee keer.
Eerst om de kracht van de bom te tonen...

1308
01:41:01,930 --> 01:41:05,350
…en daarna om te laten zien
dat we ermee door kunnen gaan.

1309
01:41:05,433 --> 01:41:08,979
We hebben een lijst met twaalf steden.

1310
01:41:09,062 --> 01:41:10,814
Sorry, elf.

1311
01:41:10,897 --> 01:41:15,402
Ik heb Kyoto eraf gehaald vanwege
z'n culturele belang voor de Japanners.

1312
01:41:16,570 --> 01:41:19,406
En ik ben er ook op huwelijksreis geweest.

1313
01:41:19,489 --> 01:41:21,199
Een prachtige stad.

1314
01:41:24,619 --> 01:41:28,540
Ik hou het simpel.
Uit onze inlichtingen blijkt …

1315
01:41:28,623 --> 01:41:32,711
…dat de Japanners zich
onder geen beding zullen overgeven.

1316
01:41:32,794 --> 01:41:36,631
Alleen bij een invasie van hun eigen land.

1317
01:41:36,715 --> 01:41:39,801
Dat zal veel Amerikaanse
en Japanse levens kosten.

1318
01:41:39,884 --> 01:41:43,388
De bom inzetten tegen hun steden
zal levens sparen.

1319
01:41:43,471 --> 01:41:47,225
Als we het morele overwicht behouden.
- Hoe bedoelt u?

1320
01:41:47,309 --> 01:41:51,855
Als we onze bondgenoten niet inlichten,
zullen ze het zien als een bedreiging.

1321
01:41:51,938 --> 01:41:54,441
Hoe open kunnen we zijn tegen de Russen?

1322
01:41:54,524 --> 01:41:58,570
Geheimhouding zal niet voorkomen
dat ze een atoombom krijgen.

1323
01:41:58,653 --> 01:42:01,781
We horen dat ze geen uranium hebben.
- Dat hebben ze wel.

1324
01:42:01,865 --> 01:42:07,329
Een Russische bom is een kwestie van tijd.
- Dit programma moet na de oorlog doorgaan.

1325
01:42:08,121 --> 01:42:13,960
Minister Stimson, niet alle wetenschappers
bij het project zijn het met elkaar eens.

1326
01:42:14,044 --> 01:42:17,589
Dit is wellicht het moment
om andere meningen te overwegen.

1327
01:42:17,672 --> 01:42:20,342
Het project wordt
al vanaf dag één geplaagd...

1328
01:42:20,425 --> 01:42:25,430
…door enkele indiscrete wetenschappers
met een onduidelijke loyaliteit.

1329
01:42:25,513 --> 01:42:29,100
Eentje wilde onlangs nog
de president spreken. Ze zijn nodig...

1330
01:42:29,184 --> 01:42:32,937
…maar we moeten ze zo snel mogelijk
uit het programma halen.

1331
01:42:33,021 --> 01:42:34,314
Vindt u ook niet?

1332
01:42:35,857 --> 01:42:38,276
Als een Russische bom onvermijdelijk is…

1333
01:42:38,360 --> 01:42:41,321
…kunnen we hun topwetenschappers
uitnodigen voor Trinity.

1334
01:42:41,404 --> 01:42:44,949
President Truman wil niet
de suggestie wekken…

1335
01:42:45,033 --> 01:42:47,702
…dat Stalin
bij het atoomproject wordt betrokken.

1336
01:42:47,786 --> 01:42:51,331
Hem informeren en aanvoeren
dat we hiermee de oorlog winnen...

1337
01:42:51,414 --> 01:42:53,375
…vereist geen onhoudbare beloften.

1338
01:42:53,458 --> 01:42:58,755
Maar Trumans laatste kans om dat
aan te kaarten is in juli in Potsdam.

1339
01:42:59,798 --> 01:43:02,592
Hebben we dan een werkende bom?

1340
01:43:02,676 --> 01:43:05,887
Absoluut.
We doen de test voor de conferentie.

1341
01:43:10,767 --> 01:43:14,771
Er liggen observatieposten
op 9 km afstand van ground zero...

1342
01:43:14,854 --> 01:43:17,065
…in het noorden, zuiden en westen.

1343
01:43:17,148 --> 01:43:20,360
Waar drukken we op de knop?
- In de zuidelijke post.

1344
01:43:20,443 --> 01:43:23,571
Het basiskamp ligt
op 16 km naar het zuiden.

1345
01:43:23,655 --> 01:43:28,910
En er is nog een observatiepost
op die heuvel op 32 km afstand.

1346
01:43:28,993 --> 01:43:31,955
Wat gebeurt daar?
De ontstekingskabels zijn al gelegd.

1347
01:43:32,038 --> 01:43:35,500
De luchtmacht vroeg
om een rij lichten voor hun B-29.

1348
01:43:35,583 --> 01:43:37,919
B-29? Onze bom ligt op de toren.

1349
01:43:38,002 --> 01:43:41,840
Ze willen een veilige afstand bepalen.
- Riskant.

1350
01:43:41,923 --> 01:43:45,885
Niet zo riskant als in Japan
die bom op goed geluk laten vallen.

1351
01:43:45,969 --> 01:43:48,138
Als alles de 15de maar klaar is.

1352
01:43:48,221 --> 01:43:50,557
De 15de? Dat is...
- De 15de.

1353
01:43:52,350 --> 01:43:53,350
De 15de.

1354
01:43:54,602 --> 01:43:58,940
Ik zit in de zuidelijke observatiepost
met Frank en Kistiakowsky.

1355
01:43:59,023 --> 01:44:04,571
Jullie zitten in het basiskamp,
de westpost of de veraf gelegen post.

1356
01:44:15,457 --> 01:44:18,376
Voorzichtig met dat mes. Voorzichtig.

1357
01:44:19,836 --> 01:44:23,840
Zijn dat veilige afstanden?
- Ze zijn gebaseerd op jouw berekeningen.

1358
01:44:23,923 --> 01:44:27,135
Tijd om achter je wetenschap
te staan, Hans. Letterlijk.

1359
01:44:56,456 --> 01:44:58,124
En de stralingswolk?

1360
01:44:58,208 --> 01:45:03,630
Die komt zo'n 3 tot 5 km ver. We zijn
voorbereid op een eventuele evacuatie.

1361
01:45:03,713 --> 01:45:06,508
Maar we hebben sowieso goed weer nodig.

1362
01:45:07,926 --> 01:45:09,469
Iedereen hier weg.

1363
01:45:19,437 --> 01:45:21,481
Het wordt de nacht van de 15de.

1364
01:45:21,564 --> 01:45:25,485
Een harde deadline. Als je nog
iets kwijt wilt, zeg het dan nu.

1365
01:45:26,611 --> 01:45:31,574
Stop. Pak de matrassen.
Doe de matrassen eronder.

1366
01:45:48,842 --> 01:45:51,386
We kunnen de implosie nog eens testen.

1367
01:45:53,388 --> 01:45:55,723
Kan geen kwaad.
- Doe maar.

1368
01:45:56,933 --> 01:45:59,185
Is er nog iets wat ons kan tegenhouden?

1369
01:46:34,012 --> 01:46:36,097
Het gaat door, hè?

1370
01:46:37,724 --> 01:46:41,769
Ik stuur je een bericht
als het allemaal goed is gegaan:

1371
01:46:42,937 --> 01:46:44,564
'Haal de lakens binnen.'

1372
01:46:48,151 --> 01:46:49,319
Robert.

1373
01:46:52,322 --> 01:46:53,489
Veel succes.

1374
01:47:59,931 --> 01:48:03,142
Oppie gaat
voor een heel bescheiden 3 kiloton.

1375
01:48:03,226 --> 01:48:05,436
Teller voor 45.
- 20.

1376
01:48:05,520 --> 01:48:07,814
20.000 ton INT.

1377
01:48:07,897 --> 01:48:11,943
Wil iemand nog inzetten
op de ontbranding van de atmosfeer?

1378
01:48:13,861 --> 01:48:16,990
Moeten we het uitstellen?
- Dat zou verstandig zijn.

1379
01:48:17,073 --> 01:48:19,242
Is dit onweer al bij de locatie®?

1380
01:48:24,080 --> 01:48:28,001
Bethe belt dat de implosietest is mislukt.

1381
01:48:28,084 --> 01:48:29,419
Ja, die is hier.

1382
01:48:33,798 --> 01:48:35,299
Heeft hij het mis?
- Nee.

1383
01:48:35,383 --> 01:48:37,176
Nee?

1384
01:48:38,136 --> 01:48:40,596
Dus dit wordt een losse flodder?
- Nee.

1385
01:48:40,680 --> 01:48:43,975
Leg uit.
- Dat kan ik niet. Ik weet het gewoon.

1386
01:48:44,058 --> 01:48:45,852
De implosielenzen gaan werken.

1387
01:48:45,935 --> 01:48:51,524
Als alleen de ontstekers afgaan, ligt
al ons plutonium verspreid in het zand.

1388
01:48:51,607 --> 01:48:55,528
Ik durf er een maandsalaris
om te verwedden dat hij het doet.

1389
01:49:03,786 --> 01:49:07,040
De wind neemt toe, de regen niet.
Onweer in de omgeving.

1390
01:49:07,123 --> 01:49:11,711
Zou je je mensen niet eens weghalen
bij die stalen toren met de atoombom?

1391
01:49:15,298 --> 01:49:19,761
We gaan naar de zuidpost.
Daar nemen we wel een beslissing.

1392
01:49:24,932 --> 01:49:30,438
Ze hebben al twee nachten niet geslapen.
Stoppen betekent een paar weken uitstel.

1393
01:49:30,521 --> 01:49:32,148
Dan missen we Potsdam.

1394
01:49:32,231 --> 01:49:35,359
Truman moet het
om zeven uur weten. Er is weinig tijd.

1395
01:49:35,443 --> 01:49:37,737
Wat doet dit?
- Regenen, waaien, bliksemen.

1396
01:49:37,820 --> 01:49:39,989
Hoelang nog?
- Nog wel eventjes.

1397
01:49:40,073 --> 01:49:42,200
Het klaart nog wel op.
- Hoe weet je dat?

1398
01:49:42,283 --> 01:49:46,370
Ik ken deze woestijn.
Het klaart op vlak voor zonsopgang.

1399
01:49:46,454 --> 01:49:50,083
Dat kan, maar plan het zo laat mogelijk.
- Half zes.

1400
01:49:50,166 --> 01:49:52,502
Als je het mis hebt, hang ik je op.

1401
01:49:52,585 --> 01:49:55,588
Laat iedereen weten
dat het half zes wordt.

1402
01:49:58,674 --> 01:50:03,554
Drie jaar, 4000 mensen, 2 miljard dollar.

1403
01:50:03,638 --> 01:50:07,600
Als hij niet afgaat,
kunnen wij allebei vertrekken.

1404
01:50:10,144 --> 01:50:12,939
Ik gok op drie kiloton.

1405
01:50:13,022 --> 01:50:15,733
Als het minder is,
zal het geen indruk maken.

1406
01:50:15,817 --> 01:50:19,153
Wat bedoelde Fermi
met 'ontbranding van de atmosfeer'?

1407
01:50:19,237 --> 01:50:25,326
We hebben even gedacht dat de
kettingreactie misschien niet zou stoppen.

1408
01:50:25,409 --> 01:50:27,370
Dan zou de atmosfeer ontbranden.

1409
01:50:27,453 --> 01:50:32,667
Waarom sluit hij nog weddenschappen af?
- Noem het galgenhumor.

1410
01:50:35,503 --> 01:50:41,425
Is er dan een kans dat we de wereld
vernietigen als we op die knop drukken?

1411
01:50:41,509 --> 01:50:45,346
Er is niets wat die conclusie ondersteunt.

1412
01:50:45,429 --> 01:50:48,975
De kans daarop is echt bijzonder klein.

1413
01:50:49,058 --> 01:50:51,060
Hoe klein?
- Bijna nul.

1414
01:50:52,687 --> 01:50:54,772
Bijna nul?

1415
01:50:54,856 --> 01:50:57,275
Er blijft een theoretische kans.

1416
01:50:59,068 --> 01:51:00,987
Een kans van nul zou fijn zijn.

1417
01:51:04,490 --> 01:51:09,495
Over precies 1 uur en 58 minuten…

1418
01:51:09,579 --> 01:51:11,038
…zullen we het weten.

1419
01:51:17,170 --> 01:51:18,421
Het klaart op.

1420
01:51:31,225 --> 01:51:34,562
Ze komen hierheen.
Ik zet de schakelaars om.

1421
01:51:34,645 --> 01:51:37,899
Zet de auto's klaar
voor een noodevacuatie.

1422
01:51:55,750 --> 01:51:59,253
Pak je lasglaasje en ga op je plek staan.

1423
01:51:59,337 --> 01:52:01,214
Pak een lasglaasje.

1424
01:52:02,632 --> 01:52:04,800
Pak allemaal een lasglaasje.

1425
01:52:56,102 --> 01:52:57,687
Twintig minuten.

1426
01:53:01,482 --> 01:53:02,817
Twintig minuten.

1427
01:53:13,828 --> 01:53:15,121
Twintig.

1428
01:53:18,374 --> 01:53:19,792
Op m'n been.

1429
01:53:21,335 --> 01:53:23,713
Feynman.

1430
01:53:23,796 --> 01:53:27,883
Het glas houdt het uv-licht wel tegen.
- En wat houdt het glas tegen?

1431
01:53:28,759 --> 01:53:31,512
Ik ga naar het basiskamp. Succes.

1432
01:53:32,763 --> 01:53:33,973
Robert...

1433
01:53:35,182 --> 01:53:37,518
…blaas alsjeblieft de wereld niet op.

1434
01:53:48,487 --> 01:53:51,282
Let op die naald.
Als de ontstekers niet opladen...

1435
01:53:51,365 --> 01:53:56,495
…Of het voltage onder 1 volt komt,
breek je het af met die knop. Duidelijk?

1436
01:53:56,579 --> 01:53:58,080
Duidelijk.

1437
01:54:05,129 --> 01:54:07,423
Twee minuten tot detonatie.

1438
01:54:07,506 --> 01:54:09,467
Iedereen op de grond.

1439
01:54:09,550 --> 01:54:13,596
Draai je pas om als je de reflectie
van het licht op de heuvels ziet.

1440
01:54:13,679 --> 01:54:16,599
Kijk alleen door het glaasje
naar de explosie.

1441
01:54:16,682 --> 01:54:19,435
Negentig seconden tot detonatie.

1442
01:54:20,936 --> 01:54:23,689
Negentig seconden tot detonatie.

1443
01:54:23,773 --> 01:54:26,942
Heb ik het goed ingesmeerd?
- Ja.

1444
01:54:33,741 --> 01:54:37,161
Zestig seconden tot detonatie.

1445
01:54:51,467 --> 01:54:53,719
Dit is niet goed voor je hart.

1446
01:54:53,803 --> 01:54:55,054
Dertig seconden.

1447
01:55:00,559 --> 01:55:01,852
Ontstekers opgeladen.

1448
01:55:12,154 --> 01:55:15,199
Zeventien, zestien…

1449
01:55:15,282 --> 01:55:17,910
…vijftien, veertien…

1450
01:55:18,911 --> 01:55:20,454
…dertien…

1451
01:55:20,538 --> 01:55:23,499
…twaalf, elf...

1452
01:55:23,582 --> 01:55:24,792
…tien…

1453
01:55:26,210 --> 01:55:27,253
…negen...

1454
01:55:28,295 --> 01:55:29,463
…acht...

1455
01:55:30,214 --> 01:55:31,465
…zeven...

1456
01:55:32,842 --> 01:55:33,926
…zes...

1457
01:55:35,553 --> 01:55:36,804
…vijf..

1458
01:55:38,431 --> 01:55:39,640
…vier...

1459
01:55:40,891 --> 01:55:42,184
…drie...

1460
01:55:43,144 --> 01:55:44,353
…twee...

1461
01:55:45,938 --> 01:55:46,938
…één.

1462
01:57:19,823 --> 01:57:21,909
'Nu ben ik de dood geworden.

1463
01:57:24,662 --> 01:57:26,539
De vernietiger van werelden.'

1464
01:57:59,738 --> 01:58:01,073
Hij deed het.

1465
01:58:36,567 --> 01:58:38,402
Ik krijg tien dollar van je.

1466
01:58:40,613 --> 01:58:44,283
Geef op.
- Je krijgt je geld, Kisty.

1467
01:58:44,366 --> 01:58:47,328
Zeker weten. Absoluut.

1468
01:59:25,032 --> 01:59:26,784
Bel onmiddellijk Potsdam.

1469
01:59:38,295 --> 01:59:40,923
Bel Kitty.
- We mogen niks zeggen.

1470
01:59:41,006 --> 01:59:43,342
Zeg dat ze de lakens binnen moet halen.

1471
01:59:50,474 --> 01:59:52,309
Het is ons gelukt.

1472
01:59:59,149 --> 02:00:02,945
Kitty?
- Charlotte. Zeg het maar.

1473
02:00:03,028 --> 02:00:07,408
Ik moest alleen doorgeven
dat je de lakens binnen moet halen.

1474
02:00:12,871 --> 02:00:15,207
Kitty, ben je daar nog?

1475
02:00:22,548 --> 02:00:25,592
Een te hoge explosie is minder krachtig.

1476
02:00:25,676 --> 02:00:29,513
Met alle respect,
maar dit mag u aan ons overlaten.

1477
02:00:40,023 --> 02:00:42,985
Heeft Truman in Potsdam
Stalin op de hoogte gebracht?

1478
02:00:43,068 --> 02:00:45,654
Dat is wat sterk uitgedrukt.

1479
02:00:45,738 --> 02:00:49,825
Hij heeft gezegd
dat we een krachtig nieuw wapen hebben.

1480
02:00:49,908 --> 02:00:56,039
Stalin zei toen dat hij hoopte
dat we het tegen Japan zouden inzetten.

1481
02:00:56,123 --> 02:00:57,708
Meer niet?

1482
02:00:57,791 --> 02:01:01,712
Wij hebben ze een troefkaart gegeven,
zij moeten die uitspelen.

1483
02:01:03,338 --> 02:01:09,094
Mik je op de 6de?
- Dat is aan de bevelvoerder in de Pacific.

1484
02:01:09,178 --> 02:01:11,597
Zal ik meegaan naar Washington?

1485
02:01:12,681 --> 02:01:14,224
Waarom?

1486
02:01:16,185 --> 02:01:17,728
Hou me op de hoogte.

1487
02:01:19,229 --> 02:01:20,647
Uiteraard.

1488
02:01:22,524 --> 02:01:24,151
Zo goed mogelijk.

1489
02:01:41,794 --> 02:01:45,589
Zou Japan zich overgeven
als ze wisten wat er gaat gebeuren?

1490
02:01:45,672 --> 02:01:46,924
Ik weet het niet.

1491
02:01:49,635 --> 02:01:54,389
Heb je Szilards petitie gezien?
- Wat weet Szilard nou van de Japanners?

1492
02:01:54,473 --> 02:01:58,811
Jij ondertekent hem niet, toch?
- Veel mensen hebben dat al gedaan.

1493
02:02:01,313 --> 02:02:02,856
Wij hebben die bom gemaakt...

1494
02:02:02,940 --> 02:02:08,362
…maar dat geeft ons niet het recht
om te bepalen hoe hij wordt gebruikt.

1495
02:02:08,445 --> 02:02:10,489
Alleen wij hebben er verstand van.

1496
02:02:10,572 --> 02:02:14,034
Stimson weet dat we
er niet allemaal hetzelfde over denken.

1497
02:02:14,117 --> 02:02:16,703
Maar hoe denk jij erover?

1498
02:02:16,787 --> 02:02:19,248
Als hij eenmaal is gebruikt..

1499
02:02:19,331 --> 02:02:23,210
…zijn kernoorlogen,
misschien wel alle oorlogen...

1500
02:02:24,586 --> 02:02:26,380
…ondenkbaar geworden.

1501
02:02:26,463 --> 02:02:28,674
Tot iemand een nog grotere bom maakt.

1502
02:02:49,653 --> 02:02:53,073
Ze zouden me bellen.
- Het is nog maar de vijfde.

1503
02:02:55,117 --> 02:02:57,160
In Japan is het al de zesde.

1504
02:03:10,048 --> 02:03:11,216
Charlotte.

1505
02:03:13,594 --> 02:03:15,095
Bel Groves eens.

1506
02:03:16,179 --> 02:03:17,347
En?

1507
02:03:19,433 --> 02:03:22,311
Charlotte?
- Truman is op de radio.

1508
02:03:23,395 --> 02:03:26,231
Zestien uur geleden…

1509
02:03:26,315 --> 02:03:31,486
…heeft een Amerikaans vliegtuig
één bom afgeworpen op Hiroshima..

1510
02:03:33,071 --> 02:03:36,158
…en die stad onbruikbaar gemaakt
voor de vijand.

1511
02:03:38,410 --> 02:03:43,874
De explosie was krachtiger
dan 20.000 ton INT.

1512
02:03:46,376 --> 02:03:48,295
Het is een atoombom.

1513
02:03:51,089 --> 02:03:55,344
We hebben de oerkrachten
van het universum getemd.

1514
02:03:57,888 --> 02:03:58,888
Groves op lijn één.

1515
02:03:58,931 --> 02:04:05,187
We zijn nu bereid over te gaan
tot verwoesting van het hele Japanse...

1516
02:04:05,270 --> 02:04:06,271
Generaal?

1517
02:04:06,355 --> 02:04:09,149
Ik ben heel trots op jou en je mensen.

1518
02:04:09,232 --> 02:04:13,737
Ging het goed?
- Kennelijk ging het met een enorme knal.

1519
02:04:14,404 --> 02:04:18,533
Iedereen hier heeft er
een redelijk goed gevoel bij.

1520
02:04:20,035 --> 02:04:21,578
Het was een lange weg.

1521
02:04:21,662 --> 02:04:26,375
Een van m'n beste beslissingen
was jou aanstellen als directeur.

1522
02:04:29,795 --> 02:04:33,757
Wij hebben meer
dan twee miljard dollar uitgegeven…

1523
02:04:33,840 --> 02:04:38,053
…aan de grootste wetenschappelijke gok
uit de geschiedenis...

1524
02:04:38,136 --> 02:04:40,013
…en we hebben gewonnen.

1525
02:06:08,351 --> 02:06:09,644
De mensheid...

1526
02:06:11,396 --> 02:06:13,648
…zal deze dag nooit vergeten.

1527
02:06:31,541 --> 02:06:34,086
Het is nog te vroeg...

1528
02:06:34,169 --> 02:06:37,923
…om te zeggen wat de gevolgen
van het afwerpen van de bom zijn.

1529
02:06:41,218 --> 02:06:43,929
Maar het zal de Japanners
niet zijn bevallen.

1530
02:07:03,615 --> 02:07:05,117
Ik ben enorm trots...

1531
02:07:06,368 --> 02:07:08,286
…op wat jullie hebben bereikt.

1532
02:07:16,086 --> 02:07:19,172
Hadden we hem maar
kunnen inzetten tegen de Duitsers.

1533
02:09:02,400 --> 02:09:04,819
VADER VAN DE ATOOMBOM

1534
02:09:08,448 --> 02:09:09,741
Dr. Oppenheimer?

1535
02:09:13,328 --> 02:09:15,038
Mooie foto.

1536
02:09:15,121 --> 02:09:17,582
President Truman kan u nu ontvangen.

1537
02:09:31,054 --> 02:09:34,808
Dr. Oppenheimer. Wat een eer.

1538
02:09:34,891 --> 02:09:36,559
Gaat u zitten.

1539
02:09:37,560 --> 02:09:38,812
Minister Byrnes.

1540
02:09:41,398 --> 02:09:45,360
Hoe voelt het
om de beroemdste man ter wereld te zijn?

1541
02:09:45,443 --> 02:09:48,613
U hebt een hoop Amerikaanse levens gered.

1542
02:09:48,697 --> 02:09:52,951
Wat wij bij Hiroshima hebben gedaan...
- En Nagasaki.

1543
02:09:53,785 --> 02:09:55,954
Uiteraard.

1544
02:09:56,037 --> 02:09:58,999
Door uw uitvinding
konden onze jongens naar huis.

1545
02:09:59,082 --> 02:10:02,294
Het was niet echt mijn uitvinding.

1546
02:10:02,377 --> 02:10:04,838
U stond wel op de cover van Time.

1547
02:10:07,590 --> 02:10:12,178
Volgens Jim maakt u zich zorgen
over een wapenwedloop met Rusland.

1548
02:10:15,432 --> 02:10:19,519
We hebben nu een uitgelezen kans...

1549
02:10:20,687 --> 02:10:24,357
…op internationale samenwerking
op het gebied van atoomenergie.

1550
02:10:24,441 --> 02:10:25,817
En ik maak me zorgen…

1551
02:10:25,900 --> 02:10:28,778
Weet u wanneer de Russen
de bom zullen hebben?

1552
02:10:28,862 --> 02:10:31,781
Ik kan u geen...
- Nooit.

1553
02:10:32,866 --> 02:10:34,409
Nooit.

1554
02:10:34,492 --> 02:10:37,954
De Russen hebben goede natuurkundigen…

1555
02:10:38,038 --> 02:10:41,541
…en een overvloed aan grondstoffen.
- Een overvloed?

1556
02:10:41,624 --> 02:10:44,336
Dat lijkt me niet.

1557
02:10:44,419 --> 02:10:47,964
Ze zullen er alles aan doen om...

1558
02:10:51,760 --> 02:10:55,221
Ik hoor dat u Los Alamos gaat verlaten.

1559
02:10:56,681 --> 02:11:00,101
Wat zullen we ermee doen?
- Het teruggeven aan de indianen.

1560
02:11:08,985 --> 02:11:14,240
Dr. Oppenheimer, als het klopt
wat u over de Russen zegt…

1561
02:11:14,324 --> 02:11:18,536
…moeten we Los Alamos
juist uitbreiden, niet sluiten.

1562
02:11:29,172 --> 02:11:32,592
Het voelt alsof ik
bloed aan m'n handen heb.

1563
02:11:52,570 --> 02:11:57,784
Denkt u dat het iemand
in Hiroshima of Nagasaki…

1564
02:11:57,867 --> 02:12:01,538
…ook maar ene zak uitmaakt
wie die bom heeft gemaakt?

1565
02:12:04,457 --> 02:12:07,252
Het gaat ze om wie hem heeft laten vallen.

1566
02:12:07,335 --> 02:12:09,087
Dat was ik.

1567
02:12:11,297 --> 02:12:13,883
Hiroshima gaat niet over u.

1568
02:12:32,944 --> 02:12:35,447
Die huilebalk wil ik hier niet meer zien.

1569
02:12:40,952 --> 02:12:44,038
Robert zag in
dat zelfkwelling hem niks bracht.

1570
02:12:44,914 --> 02:12:49,878
Toen ik hem leerde kennen, had hij zijn
reputatie als 'vader van de bom' omarmd...

1571
02:12:49,961 --> 02:12:53,214
…om zo het beleid te kunnen beïnvloeden.

1572
02:13:01,681 --> 02:13:07,312
Vindt u dat u na de oorlog veel invloed
hebt gehad op het atoombeleid van de VS?

1573
02:13:07,395 --> 02:13:09,606
Dat lijkt me overdreven.

1574
02:13:09,689 --> 02:13:15,570
U hebt u er persoonlijk voor beijverd
dat isotopen mogen worden geëxporteerd.

1575
02:13:15,653 --> 02:13:20,408
Je kunt een flesje bier gebruiken
bij het maken van kernwapens.

1576
02:13:20,492 --> 02:13:24,496
Ik sprak me uit, maar alle wetenschappers
dachten er hetzelfde over.

1577
02:13:24,579 --> 02:13:28,374
Toen McCarthy opkwam,
wist hij dat hij kwetsbaar was.

1578
02:13:28,458 --> 02:13:32,462
Z'n broer was door elke universiteit
op de zwarte lijst gezet.

1579
02:13:33,588 --> 02:13:36,591
Lomanitz legde spoorrails aan.

1580
02:13:38,510 --> 02:13:40,595
En Chevalier ging in ballingschap.

1581
02:13:42,639 --> 02:13:46,351
Maar Robert bleef met de GAC aandringen…

1582
02:13:46,434 --> 02:13:49,687
…op wapenbeheersing
in plaats van de waterstofbom.

1583
02:13:51,314 --> 02:13:55,068
Hij was ontgoocheld
toen Truman hun aanbeveling verwierp.

1584
02:13:56,694 --> 02:14:00,532
Ik mis Richard vreselijk.
- Dat snap ik, Ruth.

1585
02:14:00,615 --> 02:14:04,285
Maar ik ben blij dat hij dit
niet meer hoeft mee te maken.

1586
02:14:06,955 --> 02:14:09,958
Daar komt de jarige job.
Om zich te verkneukelen.

1587
02:14:10,041 --> 02:14:11,834
Veel plezier.

1588
02:14:11,918 --> 02:14:17,382
M'n zoon en z'n verloofde willen graag
de vader van de atoombom ontmoeten.

1589
02:14:17,465 --> 02:14:19,008
Hallo.

1590
02:14:25,181 --> 02:14:27,433
Komt dit ongelegen?

1591
02:14:27,517 --> 02:14:31,354
Wat denk je zelf, Lewis?
- Het moet een klap voor je zijn.

1592
02:14:31,437 --> 02:14:32,981
Voor de hele wereld.

1593
02:14:34,107 --> 02:14:37,485
Wat heeft Fuchs
met de rest van de wereld te maken?

1594
02:14:38,528 --> 02:14:41,573
Fuchs? Klaus Fuchs?

1595
02:14:43,283 --> 02:14:45,660
Je hebt het nog niet gehoord.

1596
02:14:48,705 --> 02:14:53,459
Klaus Fuchs, die op jouw voorspraak
in Los Alamos bij het team kwam...

1597
02:14:54,752 --> 02:14:59,257
…blijkt de hele tijd
voor de Russen te hebben gespioneerd.

1598
02:14:59,340 --> 02:15:00,508
Het spijt me.

1599
02:15:06,139 --> 02:15:11,144
Na de affaire-Fuchs hield de FBI
hem nog nauwlettender in de gaten.

1600
02:15:11,227 --> 02:15:13,688
Hij wist dat z'n telefoon werd afgetapt.

1601
02:15:13,771 --> 02:15:15,356
Hij werd overal gevolgd.

1602
02:15:16,357 --> 02:15:18,234
Z'n afval werd doorzocht.

1603
02:15:21,279 --> 02:15:23,823
Maar hij bleef z'n mening verkondigen.

1604
02:15:23,906 --> 02:15:25,658
Een man met principes.

1605
02:15:25,742 --> 02:15:29,329
Misschien dacht hij echt
dat z'n roem hem zou beschermen.

1606
02:15:30,830 --> 02:15:34,000
Toen Eisenhower president werd,
zag hij nog één kans.

1607
02:15:35,209 --> 02:15:36,127
Die greep hij.

1608
02:15:36,210 --> 02:15:40,715
Amerika en Rusland
zou je kunnen vergelijken…

1609
02:15:40,798 --> 02:15:46,346
…met twee schorpioenen in een fles
die in staat zijn elkaar te doden...

1610
02:15:46,429 --> 02:15:49,849
…maar slechts met gevaar
voor eigen leven.

1611
02:15:49,932 --> 02:15:51,934
Aan dit beleid zitten vele kanten…

1612
02:15:52,018 --> 02:15:56,731
Veel wetenschappers zijn boos op mij,
maar hoe had ik hem moeten beschermen?

1613
02:15:56,814 --> 02:16:01,027
…te geheim om te bespreken.
Maar openheid is de enige remedie.

1614
02:16:01,110 --> 02:16:04,822
Politici in Washington moeten het volk
meer openheid verschaffen.

1615
02:16:05,990 --> 02:16:08,242
Dat was de druppel voor z'n vijanden.

1616
02:16:08,326 --> 02:16:10,870
Dus z'n clearance
moest worden ingetrokken.

1617
02:16:10,953 --> 02:16:13,539
En daarmee verloor hij
z'n geloofwaardigheid.

1618
02:16:13,623 --> 02:16:15,875
Maar hoe konden ze dat doen?

1619
02:16:15,958 --> 02:16:19,045
Hij was een oorlogsheld.
Iedereen wist van z'n verleden.

1620
02:16:19,128 --> 02:16:21,297
Borden had alles achterhaald.

1621
02:16:21,381 --> 02:16:26,010
Wie had Borden toegang gegeven
tot Oppenheimers FBI-dossier? Nichols?

1622
02:16:26,094 --> 02:16:28,346
Dat kan ik me niet voorstellen.

1623
02:16:28,429 --> 02:16:30,390
Maar de commotie die ontstond...

1624
02:16:30,473 --> 02:16:35,478
…vond z'n weg van het Witte Huis
naar mijn bureau bij de AEC.

1625
02:16:35,561 --> 02:16:37,605
Je hebt gezien wat ze doen.

1626
02:16:37,689 --> 02:16:42,944
Ik heb hier m'n hele leven
naartoe gewerkt: het kabinet van de VS.

1627
02:16:43,027 --> 02:16:48,491
Nu word ik ten overstaan van het hele land
weer op m'n plek gezet.

1628
02:16:48,574 --> 02:16:51,119
Een eenvoudige schoenverkoper.

1629
02:16:51,202 --> 02:16:53,162
Lewis, we kunnen dit winnen.

1630
02:16:53,246 --> 02:16:57,667
We kunnen de Senaat laten inzien dat u
uw plicht deed, hoe pijnlijk dat ook was.

1631
02:16:57,750 --> 02:17:00,420
Zal Hill ons steunen?
- Absoluut.

1632
02:17:00,503 --> 02:17:03,965
Ik ken hem niet goed,
maar hij zat bij Szilard in Chicago.

1633
02:17:04,048 --> 02:17:08,428
Ze hebben het Robert nooit vergeven
dat hij hun petitie niet wilde tekenen.

1634
02:17:09,220 --> 02:17:13,599
Deze foto is 31 dagen
na het afwerpen van de bom genomen.

1635
02:17:13,683 --> 02:17:17,854
Nagenoeg iedereen op straat
binnen een straal van 1,5 kilometer...

1636
02:17:18,730 --> 02:17:22,942
…raakte onmiddellijk ernstig verbrand.

1637
02:17:23,025 --> 02:17:27,613
De Japanners zeiden dat er
mensen waren met gestreepte kleding…

1638
02:17:27,697 --> 02:17:30,616
…bij wie de huid
in strepen was verbrand.

1639
02:17:31,701 --> 02:17:34,370
Velen meenden
dat ze geluk hadden gehad...

1640
02:17:34,454 --> 02:17:38,583
…toen ze slechts lichtgewond
uit hun ingestorte huizen klommen.

1641
02:17:40,001 --> 02:17:42,420
Maar ze overleden alsnog.

1642
02:17:42,503 --> 02:17:45,590
Ze overleden dagen of weken later...

1643
02:17:45,673 --> 02:17:50,803
…aan de grote hoeveelheid straling
die was vrijgekomen bij de explosie.

1644
02:17:52,054 --> 02:17:54,140
Heb je die onzin in de krant gelezen?

1645
02:17:54,223 --> 02:17:59,228
Een Britse fysicus zegt dat de kernbommen
niet het einde van WO II betekenden…

1646
02:17:59,312 --> 02:18:02,690
…maar het begin
van de Koude Oorlog met Rusland.

1647
02:18:02,774 --> 02:18:06,486
Welke fysicus?
- Je kent hem wel. Patrick Blackett.

1648
02:18:09,322 --> 02:18:10,823
Het zou best eens kunnen.

1649
02:18:10,907 --> 02:18:15,661
Stimson zegt nu dat we een vijand hebben
gebombardeerd die al bijna verslagen was.

1650
02:18:15,745 --> 02:18:18,998
Robert, jij hebt nu heel veel invloed.

1651
02:18:19,081 --> 02:18:23,002
Dring er alsjeblieft bij ze op aan
dat ik aan de Super mag blijven werken.

1652
02:18:23,085 --> 02:18:25,213
Dat ga ik niet doen, Edward.

1653
02:18:25,296 --> 02:18:28,758
Waarom niet?
- We moeten onze middelen anders inzetten.

1654
02:18:28,841 --> 02:18:33,054
Vind je dat echt, J. Robert Oppenheimer?

1655
02:18:33,137 --> 02:18:36,474
Sfinxachtige goeroe van het atoom.

1656
02:18:36,557 --> 02:18:39,227
Niemand weet wat jij vindt.

1657
02:18:39,310 --> 02:18:41,437
Weet je het zelf wel?

1658
02:18:41,521 --> 02:18:46,442
Nog eenmaal onze wetenschappelijk
directeur, dr. J. Robert Oppenheimer.

1659
02:18:47,401 --> 02:18:52,990
Ik hoop dat u later met trots zult
terugblikken op wat u hier hebt verricht.

1660
02:18:53,074 --> 02:18:57,411
Maar die trots moet nu plaatsmaken
voor een grote bezorgdheid.

1661
02:18:59,121 --> 02:19:02,667
Als kernwapens
in oorlogen zullen worden ingezet...

1662
02:19:04,335 --> 02:19:08,214
…zal de dag aanbreken
dat mensen Los Alamos zullen vervloeken.

1663
02:19:12,677 --> 02:19:14,428
Sorry, admiraal.

1664
02:19:14,512 --> 02:19:16,430
Ik moest deze even kopen.

1665
02:19:16,514 --> 02:19:19,183
Het lijkt er gunstig uit te zien.

1666
02:19:19,267 --> 02:19:21,727
Dat is Oppenheimer. Wat staat erbij?

1667
02:19:21,811 --> 02:19:25,106
'J. Robert Oppenheimer.
Strauss nam het tegen hem op...

1668
02:19:26,482 --> 02:19:28,985
…en de VS won.'

1669
02:19:29,068 --> 02:19:32,363
Lijkt me prima.
- Dat zei u laatst nog.

1670
02:19:32,446 --> 02:19:34,240
We moesten van koers wijzigen.

1671
02:19:34,323 --> 02:19:36,951
Hoe wist u wat Time ging schrijven?

1672
02:19:37,034 --> 02:19:39,120
Henry Luce is een vriend van me.

1673
02:19:46,586 --> 02:19:51,632
U liet me onze koers uitstippelen,
maar ondertussen was u me ver vooruit.

1674
02:19:51,716 --> 02:19:57,263
Je overleeft het in Washington alleen als
je weet hoe je dingen voor elkaar krijgt.

1675
02:20:00,641 --> 02:20:02,685
Wat zei u ook alweer over Borden?

1676
02:20:02,768 --> 02:20:05,438
“Waarom zou je zelf
het mes ter hand nemen?

1677
02:20:06,981 --> 02:20:09,984
Misschien hebt u hem
dat mes wel gegeven.

1678
02:20:12,445 --> 02:20:17,783
Het draait om hoeveel invloed Borden
op Teller heeft weten uit te oefenen.

1679
02:20:17,867 --> 02:20:24,040
Heb ik iets grappigs gezegd?
- Iedereen weet dat Strauss erachter zit.

1680
02:20:24,123 --> 02:20:26,459
Lewis gaf me die baan bij Princeton.

1681
02:20:26,542 --> 02:20:29,253
En jij vernederde hem
ten overstaan van het Congres.

1682
02:20:29,337 --> 02:20:31,839
Maar nuttiger dan een sandwich.

1683
02:20:35,051 --> 02:20:39,263
Hoe heb ik het gedaan?
- Misschien iets te goed.

1684
02:20:39,347 --> 02:20:40,723
Dat was zes jaar geleden.

1685
02:20:40,806 --> 02:20:44,352
De waarlijk wraakzuchtigen
hebben engelengeduld.

1686
02:20:44,435 --> 02:20:47,647
Strauss houdt vol dat hij onpartijdig is.

1687
02:20:47,730 --> 02:20:50,650
Word wakker. Het is Strauss.

1688
02:20:50,733 --> 02:20:53,653
Het is altijd Strauss geweest.
Dat weet je.

1689
02:20:53,736 --> 02:20:55,947
Waarom verzet je je niet tegen hem?

1690
02:20:58,658 --> 02:21:03,871
Het was niet Nichols of Hoover
of een van Trumans mensen. U was het.

1691
02:21:03,955 --> 02:21:07,333
U gaf Borden dat dossier
en overtuigde hem ervan...

1692
02:21:07,416 --> 02:21:09,418
Borden...

1693
02:21:09,502 --> 02:21:11,837
…hoefde niet overtuigd te worden.

1694
02:21:11,921 --> 02:21:16,092
Neem uw tijd
en stuur uw conclusie naar de FBI.

1695
02:21:16,175 --> 02:21:20,596
Het is een uitgebreid dossier,
maar ik zie niks nieuws staan.

1696
02:21:20,680 --> 02:21:25,017
Dat zullen uw conclusies wel zijn.
En daar moeten antwoorden op komen.

1697
02:21:25,101 --> 02:21:30,147
Geeft Hoover ze aan McCarthy?
- Oppenheimer is te sluw voor die clown.

1698
02:21:30,231 --> 02:21:34,777
Hoover houdt McCarthy op afstand
en dan kunt u dit met de AEC doen.

1699
02:21:34,860 --> 02:21:36,737
Een proces.
- Nee.

1700
02:21:36,821 --> 02:21:42,159
Oppenheimer mag geen podium krijgen.
Dan maak je van hem een martelaar.

1701
02:21:42,243 --> 02:21:45,496
Z'n geloofwaardigheid moet
minutieus worden aangetast...

1702
02:21:45,579 --> 02:21:49,834
…zodat hij nooit meer z'n mening
mag geven over de nationale veiligheid.

1703
02:21:49,917 --> 02:21:51,460
Hoe dan?

1704
02:21:52,378 --> 02:21:55,673
Een klein kamertje,
ver van de schijnwerpers.

1705
02:22:01,554 --> 02:22:05,891
Een simpele bureaucratische procedure.
Z'n clearance moet worden vernieuwd.

1706
02:22:05,975 --> 02:22:09,145
U stuurt uw beschuldigingen naar de FBI.

1707
02:22:10,896 --> 02:22:14,567
Hoover stuurt ze naar de AEC
en u moet dan wel in actie komen.

1708
02:22:14,650 --> 02:22:16,277
Schrijf een tenlastelegging...

1709
02:22:16,360 --> 02:22:20,406
…en laat Oppenheimer weten
dat z'n clearance niet wordt vernieuwd…

1710
02:22:20,489 --> 02:22:22,408
…maar dat hij in beroep mag gaan.

1711
02:22:22,491 --> 02:22:24,785
Hij is nog niet ondertekend.

1712
02:22:24,869 --> 02:22:27,204
Mag ik deze houden?
- Nee.

1713
02:22:27,288 --> 02:22:31,000
Mocht je in beroep gaan,
dan moeten ze je een kopie sturen.

1714
02:22:31,083 --> 02:22:34,754
Als hij in beroep gaat,
en dat gaat hij zeker doen...

1715
02:22:34,837 --> 02:22:36,756
… Stel ik een commissie op.

1716
02:22:36,839 --> 02:22:39,550
Die krijgt uiteraard
een juridisch adviseur.

1717
02:22:39,633 --> 02:22:41,302
Een aanklager?
- Zo goed als.

1718
02:22:41,385 --> 02:22:44,388
Wie?
- Roger Robb.

1719
02:22:44,472 --> 02:22:49,101
Robb krijgt toestemming Oppenheimers
dossier in te zien. Evenals de Gray Board.

1720
02:22:49,185 --> 02:22:53,022
De verdediging krijgt dat niet.
Een gesloten hoorzitting.

1721
02:22:53,105 --> 02:22:57,276
De zogenaamde belastende informatie
in uw tenlastelegging…

1722
02:22:57,359 --> 02:23:00,029
Geen publiek, geen journalisten.

1723
02:23:00,112 --> 02:23:03,032
Geen bewijslast.
- Geen bewijslast?

1724
02:23:04,617 --> 02:23:06,077
We veroordelen hem niet.

1725
02:23:07,036 --> 02:23:09,330
We ontzeggen hem slechts iets.

1726
02:23:14,335 --> 02:23:17,171
Wat zei je ook alweer?

1727
02:23:17,254 --> 02:23:20,508
'Zo wordt het spel nou eenmaal gespeeld.'

1728
02:23:21,175 --> 02:23:23,511
Sorry dat ik zo naïef was.

1729
02:23:23,594 --> 02:23:26,388
Amateurs gaan op zoek
naar de schijnwerpers...

1730
02:23:26,472 --> 02:23:28,557
…en dat wordt ze fataal.

1731
02:23:28,641 --> 02:23:31,644
Macht houdt zich schuil in de schaduw.

1732
02:23:31,727 --> 02:23:34,688
Maar u bevindt zich nu niet meer
in de schaduw.

1733
02:23:34,772 --> 02:23:37,274
Daarom moet dit ook werken.

1734
02:23:39,693 --> 02:23:43,948
Teller getuigt vanmorgen. Dat gaat helpen.

1735
02:23:44,031 --> 02:23:47,660
Hill is vanmiddag.
- Dat gaat ons ook helpen.

1736
02:23:50,329 --> 02:23:53,457
Je ziet dat hij nog niet is ondertekend.

1737
02:23:53,541 --> 02:23:55,543
Mag ik hem houden?
- Nee.

1738
02:23:57,711 --> 02:24:02,591
Mocht je in beroep gaan,
dan moeten ze je een kopie sturen.

1739
02:24:06,095 --> 02:24:08,514
Laat je door mijn chauffeur brengen.

1740
02:24:13,144 --> 02:24:17,898
Ik moet m'n advocaten raadplegen.
- Prima. Maar wacht er niet te lang mee.

1741
02:24:17,982 --> 02:24:20,151
Ik kan Nichols niet lang afhouden.

1742
02:24:26,198 --> 02:24:29,702
Dit had nooit mogen gebeuren.
Het deugt niet.

1743
02:24:42,923 --> 02:24:46,427
Nichols wil dat ik de strijd aanga,
zodat alles in de stukken komt.

1744
02:24:46,510 --> 02:24:48,262
Strauss wil dat ik het opgeef.

1745
02:24:48,345 --> 02:24:53,475
Strauss weet dat je dat niet kunt doen.
Dan zou je de beschuldigingen accepteren.

1746
02:24:53,559 --> 02:24:56,645
Dan raak je je baan kwijt.
En je reputatie.

1747
02:24:56,729 --> 02:25:00,149
En wij ons huis.
We moeten de strijd wel aangaan.

1748
02:25:03,068 --> 02:25:07,448
Als AEC-lid kan ik je niet bijstaan.
Ik vraag Lloyd Garrison wel.

1749
02:25:07,531 --> 02:25:11,785
Die is goed.
- Heel goed, maar ik moet je waarschuwen.

1750
02:25:13,537 --> 02:25:15,456
Dit gevecht wordt niet netjes.

1751
02:25:15,539 --> 02:25:19,793
Hebt u het met Boris Pash
in 1943 gehad over een microfilm?

1752
02:25:19,877 --> 02:25:23,005
Nee.
- Sectie 11, pagina 1, paragraaf 3.

1753
02:25:23,088 --> 02:25:27,635
U hebt nooit 'een consulair expert
op het gebied van microfilm' gezegd?

1754
02:25:27,718 --> 02:25:31,388
Welk document is dat?
Wij willen er graag een kopie van.

1755
02:25:31,472 --> 02:25:33,807
Dat document is geheim.

1756
02:25:33,891 --> 02:25:36,143
Ik wil terug
naar informatie uit de eerste hand.

1757
02:25:36,227 --> 02:25:38,854
Dat is dit ook.
- Hoe bedoel je, Roger?

1758
02:25:40,773 --> 02:25:42,191
Dat gesprek is opgenomen.

1759
02:25:47,112 --> 02:25:49,865
Je laat m'n cliënt
potentieel meineed plegen…

1760
02:25:49,949 --> 02:25:52,451
…en ondertussen heb jij een opname?

1761
02:25:52,534 --> 02:25:55,704
Hij is niet verplicht
z'n antwoorden te verdraaien.

1762
02:25:55,788 --> 02:25:58,707
Het is twaalf jaar geleden.
Mogen we die opname horen?

1763
02:25:58,791 --> 02:26:03,254
U bent daartoe niet bevoegd.
- Maar u laat het nu officieel vastleggen.

1764
02:26:03,337 --> 02:26:07,174
Zijn we hier nu bezig met uitlokking
of met waarheidsvinding?

1765
02:26:07,258 --> 02:26:11,095
Waar is de openbaarmaking?
Waar is de getuigenlijst?

1766
02:26:11,178 --> 02:26:13,889
U weet ook wel dat dit geen rechtszaak is.

1767
02:26:13,973 --> 02:26:18,143
Die zaken zijn niet van toepassing.
Dit gaat over de nationale veiligheid.

1768
02:26:18,227 --> 02:26:20,437
Met alle respect, maar ik zie niet in…

1769
02:26:20,521 --> 02:26:25,901
…waarom dat u ervan weerhoudt
ons een lijst met getuigen te geven.

1770
02:26:25,985 --> 02:26:30,823
Heren, als jullie zeggen dat dat
mijn woorden zijn, accepteer ik dat.

1771
02:26:30,906 --> 02:26:33,826
Ik heb al gezegd
dat ik een kletsverhaal heb opgehangen.

1772
02:26:33,909 --> 02:26:36,954
Waarom hebt u dat überhaupt gedaan?

1773
02:26:37,037 --> 02:26:39,123
Omdat ik heel erg dom was.

1774
02:26:39,206 --> 02:26:40,833
Waarom hebt u gelogen?

1775
02:26:40,916 --> 02:26:44,795
Omdat ik niet wilde onthullen
wie die tussenpersoon was.

1776
02:26:44,878 --> 02:26:49,675
Uw communistische vriend Haakon Chevalier.
Bent u nog steeds bevriend?

1777
02:26:49,758 --> 02:26:50,759
Ja.

1778
02:26:54,138 --> 02:26:56,181
Dr. Rabi, fijn dat u er bent.

1779
02:26:56,265 --> 02:27:00,060
Wie hebben ze nog meer opgeroepen?
- Uiteraard Teller.

1780
02:27:01,186 --> 02:27:03,647
Ze hebben Lawrence gepolst.
- Wat zei die?

1781
02:27:03,731 --> 02:27:07,526
Hij wilde niet, maar...
- Maar?

1782
02:27:07,609 --> 02:27:12,072
Strauss heeft hem verteld dat jij
en Ruth Tolman jaren een relatie hadden…

1783
02:27:12,156 --> 02:27:14,575
…toen je bij ze in Pasadena woonde.

1784
02:27:14,658 --> 02:27:18,078
En dat Richard was overleden
aan een gebroken hart.

1785
02:27:18,162 --> 02:27:19,038
Dat is absurd.

1786
02:27:19,121 --> 02:27:21,915
Welk deel?
- Van dat gebroken hart.

1787
02:27:21,999 --> 02:27:24,293
Richard heeft het nooit geweten.

1788
02:27:24,376 --> 02:27:26,962
Gaat Lawrence getuigen?
- Geen idee.

1789
02:27:27,796 --> 02:27:32,509
Dr. Rabi, welke overheidsfuncties
bekleedt u momenteel?

1790
02:27:32,593 --> 02:27:36,388
Ik ben voorzitter van het
General Advisory Committee van de AEC.

1791
02:27:36,472 --> 02:27:38,432
De opvolger van dr. Oppenheimer.

1792
02:27:38,515 --> 02:27:41,185
Hoelang kent u dr. Oppenheimer al?

1793
02:27:41,268 --> 02:27:45,105
Sinds 1928. Ik ken hem vrij goed.

1794
02:27:45,189 --> 02:27:49,735
Goed genoeg om een uitspraak te doen
over zijn loyaliteit en karakter?

1795
02:27:49,818 --> 02:27:53,781
Dr. Oppenheimer beschikt
over een hoogstaand karakter.

1796
02:27:53,864 --> 02:27:57,618
Hij is loyaal aan de Verenigde Staten,
zijn vrienden…

1797
02:27:57,701 --> 02:28:00,037
…en de instituties
waarvan hij deel uitmaakt.

1798
02:28:01,830 --> 02:28:02,998
Eet wat.

1799
02:28:22,059 --> 02:28:24,353
Wat was dat?
- Maak je geen zorgen.

1800
02:28:28,065 --> 02:28:32,194
Hebt u dr. Lawrence na de Russische
kernproef gesproken over de waterstofbom?

1801
02:28:32,277 --> 02:28:35,531
Dat kunt u beter aan hem vragen.
- Dat ga ik zeker doen.

1802
02:28:36,323 --> 02:28:40,285
Vond u dr. Oppenheimer onvermurwbaar
in z'n weerstand tegen de waterstofbom?

1803
02:28:40,369 --> 02:28:43,205
Nee, hij vond dat onderzoek naar fusie...

1804
02:28:43,288 --> 02:28:46,208
…ten koste zou gaan
van ons splijtingsonderzoek.

1805
02:28:46,291 --> 02:28:50,170
Maar dat was niet het geval.
- Uiteindelijk bleken beide mogelijk.

1806
02:28:50,254 --> 02:28:52,965
Stel dat wij
er niet van overtuigd raken…

1807
02:28:53,048 --> 02:28:57,094
…dat dr. Oppenheimer volledig
de waarheid heeft gesproken…

1808
02:28:57,177 --> 02:28:59,304
…moet hij dan z'n clearance krijgen?

1809
02:28:59,388 --> 02:29:05,519
Waarom doen we dit? Kijk nou eens
naar wat dr. Oppenheimer bereikt heeft.

1810
02:29:05,602 --> 02:29:09,565
We hebben een hele reeks
atoombommen en waterstofbommen.

1811
02:29:09,648 --> 02:29:12,651
Wat wilt u nou nog meer? Zeemeerminnen?

1812
02:29:12,734 --> 02:29:16,321
Ik ken minister Strauss al vele jaren…

1813
02:29:16,405 --> 02:29:22,411
…en hij heeft de wetenschap altijd
een warm hart toegedragen.

1814
02:29:22,494 --> 02:29:25,247
We nemen nu even pauze.

1815
02:29:25,330 --> 02:29:31,044
Ik wil er opnieuw op aandringen
dat wij een lijst met getuigen krijgen.

1816
02:29:31,128 --> 02:29:35,757
Ik wil u eraan herinneren dat wij die
informatie niet altijd op voorhand hebben.

1817
02:29:35,841 --> 02:29:38,719
We weten wel
dat dr. Hill straks zal getuigen.

1818
02:29:38,802 --> 02:29:41,597
We hadden nu
dr. Lawrence gepland als getuige...

1819
02:29:41,680 --> 02:29:44,975
…maar die heeft kennelijk
colitis opgelopen.

1820
02:29:47,769 --> 02:29:50,981
Dus we gaan verder met William Borden.

1821
02:29:51,064 --> 02:29:53,859
Mr Borden, welkom. Gaat u zitten.

1822
02:29:55,152 --> 02:29:56,236
Mr Borden.

1823
02:29:57,529 --> 02:30:02,868
Bent u tijdens uw onderzoek naar
dr. Oppenheimer tot conclusies gekomen?

1824
02:30:02,951 --> 02:30:06,079
En hebt u die conclusies
in een brief overgebracht...

1825
02:30:06,163 --> 02:30:10,250
…aan Mr J. Edgar Hoover van de FBI?
- Dat is correct.

1826
02:30:10,334 --> 02:30:15,589
Hebt u de brief voordat u die schreef
besproken met iemand van de AEC?

1827
02:30:15,672 --> 02:30:16,590
Nee.

1828
02:30:16,673 --> 02:30:18,926
Hebt u er een kopie van?
- Die ligt hier.

1829
02:30:19,009 --> 02:30:21,970
Wilt u die alstublieft hardop voorlezen?

1830
02:30:22,471 --> 02:30:27,726
'Geachte Mr Hoover,
met deze brief wil ik u laten weten...

1831
02:30:27,809 --> 02:30:31,813
Waarom onderbreekt u hem?
Hij gaat gewoon de brief voorlezen.

1832
02:30:31,897 --> 02:30:34,525
Ik zie deze brief voor het eerst.

1833
02:30:34,608 --> 02:30:39,988
Ik zie hier minstens één verklaring staan
die niet in de stukken zou moeten komen.

1834
02:30:40,072 --> 02:30:44,701
Dit zijn nieuwe beschuldigingen
die niet in de tenlastelegging staan.

1835
02:30:44,785 --> 02:30:47,120
Ze horen hier niet thuis.

1836
02:30:47,204 --> 02:30:51,667
De getuige presenteert bewijs
dat hier de revue al is gepasseerd.

1837
02:30:51,750 --> 02:30:53,418
Zijn conclusies zijn even valide...

1838
02:30:53,502 --> 02:30:56,755
…als de positieve conclusies
van dr. Oppenheimers vrienden.

1839
02:30:56,838 --> 02:31:00,551
Het werkt twee kanten op.
- Hoelang beschikt u al over deze brief?

1840
02:31:00,634 --> 02:31:04,096
Het is niet aan u om mij
aan een kruisverhoor te onderwerpen.

1841
02:31:04,179 --> 02:31:07,432
Wij hebben allemaal deze brief gelezen.

1842
02:31:07,516 --> 02:31:11,645
Kunnen we hem dan ook niet beter
in de stukken opnemen? We gaan door.

1843
02:31:13,689 --> 02:31:18,527
'Geachte Mr Hoover, met deze brief wil
ik u laten weten dat ik van mening ben…

1844
02:31:18,610 --> 02:31:22,781
…nadat ik jarenlang
het beschikbare bewijs heb bestudeerd...

1845
02:31:22,864 --> 02:31:29,705
…dat J. Robert Oppenheimer vermoedelijk
een agent van de Sovjet-Unie is.

1846
02:31:29,788 --> 02:31:32,332
De volgende conclusies
zijn gerechtvaardigd:

1847
02:31:32,416 --> 02:31:37,963
Een: tussen 1929 en 1942 was J. Robert
Oppenheimer hoogstwaarschijnlijk..

1848
02:31:38,046 --> 02:31:43,135
…een overtuigd communist
die informatie doorgaf aan Rusland.

1849
02:31:43,218 --> 02:31:49,725
Twee: hoogstwaarschijnlijk
functioneert hij sindsdien als spion.

1850
02:31:49,808 --> 02:31:54,938
Drie: hij wordt hoogstwaarschijnlijk
aangestuurd door de Sovjet-Unie…

1851
02:31:55,022 --> 02:31:57,858
…in een poging
ons militaire beleid te beïnvloeden..

1852
02:31:57,941 --> 02:32:00,360
Het spijt me, Robert.

1853
02:32:00,444 --> 02:32:04,740
Zal iemand ooit de waarheid vertellen
over wat hier allemaal gebeurt?

1854
02:32:05,240 --> 02:32:08,243
Dan is nu het woord aan dr. David Hill.

1855
02:32:18,420 --> 02:32:21,757
Dr. Hill, wilt u een verklaring afleggen?

1856
02:32:23,467 --> 02:32:28,472
Dank u. Ik ben gevraagd een verklaring
af te leggen over Lewis Strauss...

1857
02:32:28,555 --> 02:32:33,769
…een man die jarenlang
hoge overheidsfuncties heeft bekleed...

1858
02:32:33,852 --> 02:32:38,398
…en bekendstaat
als eerlijk, hardwerkend en intelligent.

1859
02:32:39,816 --> 02:32:42,361
Ik verkondig hier mijn eigen mening...

1860
02:32:42,444 --> 02:32:46,865
…maar ik denk dat mijn bijdrage
kan helpen verklaren waarom...

1861
02:32:46,948 --> 02:32:51,787
…de meeste wetenschappers
het liefst zouden zien dat Mr Strauss...

1862
02:32:51,870 --> 02:32:54,414
…nooit meer
een overheidsfunctie bekleedt.

1863
02:32:55,666 --> 02:32:59,711
U doelt op de vijandigheid
van bepaalde wetenschappers...

1864
02:32:59,795 --> 02:33:03,548
…jegens Mr Strauss
vanwege zijn focus op veiligheid...

1865
02:33:03,632 --> 02:33:06,927
…zoals bleek in de affaire-Oppenheimer?

1866
02:33:09,304 --> 02:33:15,102
Nee. Vanwege de persoonlijke wrok
die hij koesterde jegens dr. Oppenheimer.

1867
02:33:17,270 --> 02:33:20,023
Orde.

1868
02:33:20,107 --> 02:33:24,236
De meeste wetenschappers
in dit land zijn van oordeel...

1869
02:33:25,404 --> 02:33:29,282
…dat Robert Oppenheimer
nu aan de schandpaal wordt genageld...

1870
02:33:29,366 --> 02:33:32,953
…omdat hij gewoon
z'n mening verkondigde.

1871
02:33:33,036 --> 02:33:37,290
Dr. Bush, ik dacht dat ik m'n land
een dienst bewees in deze commissie.

1872
02:33:37,374 --> 02:33:44,005
Niemand in dit land zou mogen worden
veroordeeld om zijn uitgesproken mening.

1873
02:33:44,089 --> 02:33:47,175
Dan kunnen jullie mij ook aanklagen.

1874
02:33:47,259 --> 02:33:52,347
Neem het me niet kwalijk als ik
geïrriteerd overkom. Dat ben ik ook.

1875
02:33:52,431 --> 02:33:56,810
Dr. Hill, we weten dat Mr Strauss
niet betrokken was bij de aanklacht...

1876
02:33:56,893 --> 02:33:59,855
…of de hoorzitting
tegen dr. Oppenheimer.

1877
02:33:59,938 --> 02:34:02,441
De zaak tegen Oppenheimer...

1878
02:34:02,524 --> 02:34:07,154
…werd geïnstigeerd en uitgevoerd
door de animositeit van Lewis Strauss.

1879
02:34:08,739 --> 02:34:13,827
Oppenheimer had zijn mening over
de export van isotopen geridiculiseerd…

1880
02:34:13,910 --> 02:34:17,956
…en Strauss had hem
die publieke vernedering nooit vergeven.

1881
02:34:18,039 --> 02:34:22,878
Ze verschilden ook van mening
over wat de waterstofbom zou bijdragen…

1882
02:34:22,961 --> 02:34:24,921
…aan de nationale veiligheid.

1883
02:34:25,005 --> 02:34:30,635
Strauss gebruikte Oppenheimers dossier
om hem in diskrediet te brengen.

1884
02:34:30,719 --> 02:34:36,433
Hij vond een paar ambitieuze mannen die
het ook oneens waren met Oppenheimer...

1885
02:34:36,516 --> 02:34:39,853
…en hem z'n prestige
in overheidskringen benijdden.

1886
02:34:39,936 --> 02:34:44,608
Ik heb altijd gevonden, en dat vind ik
nog steeds, dat hij loyaal is aan de VS.

1887
02:34:44,691 --> 02:34:49,154
Dat blijf ik geloven tot ik heel
overtuigend bewijs van het tegendeel zie.

1888
02:34:49,237 --> 02:34:52,991
Vormt dr. Oppenheimer
volgens u een veiligheidsrisico?

1889
02:34:56,953 --> 02:35:00,332
Ik heb hem in veel gevallen
zien handelen op een manier..

1890
02:35:00,415 --> 02:35:03,668
…die voor mij
erg lastig te begrijpen was.

1891
02:35:03,752 --> 02:35:06,254
Ik was het vaak grondig met hem oneens...

1892
02:35:06,338 --> 02:35:09,716
…en vond z'n beslissingen
ronduit incoherent en warrig.

1893
02:35:09,800 --> 02:35:14,554
In dat opzicht zie ik
de vitale belangen van dit land liever...

1894
02:35:14,638 --> 02:35:19,476
…in handen van iemand die ik
beter begrijp en derhalve meer vertrouw.

1895
02:35:19,559 --> 02:35:21,269
Dank u.

1896
02:35:25,106 --> 02:35:26,107
Het spijt me.

1897
02:35:28,860 --> 02:35:31,154
Heb je z'n hand geschud?

1898
02:35:32,239 --> 02:35:36,159
Ik had in z'n gezicht gespuugd.
- Dat was vast niet goed gevallen.

1899
02:35:36,243 --> 02:35:40,664
Niet beschaafd genoeg?
Ik vind jullie allemaal veel te beschaafd.

1900
02:35:40,747 --> 02:35:44,584
Gray ziet wat Robb doet.
Waarom laat hij hem z'n gang gaan?

1901
02:35:44,668 --> 02:35:51,049
En jij drukt Teller de hand.
Stop eens met de martelaar uithangen.

1902
02:35:51,132 --> 02:35:56,596
Zou u dr. Oppenheimer op basis van de
huidige richtlijnen nog steeds aanstellen?

1903
02:36:02,102 --> 02:36:06,606
Uitgaand van mijn interpretatie
van de Atomic Energy Act...

1904
02:36:06,690 --> 02:36:11,486
…die niet bestond toen ik
dr. Oppenheimer in 1942 aanstelde...

1905
02:36:12,654 --> 02:36:18,285
...zou ik hem geen groen licht geven
als ik nu in de commissie zou zitten.

1906
02:36:18,368 --> 02:36:21,746
Dank u. Dat was alles.
- Maar dat geldt voor al die kerels.

1907
02:36:22,455 --> 02:36:23,623
Dat was alles.

1908
02:36:26,543 --> 02:36:31,214
Dr. Oppenheimer was niet betrokken
bij de selectie van Klaus Fuchs, toch?

1909
02:36:31,298 --> 02:36:32,549
Totaal niet.

1910
02:36:32,632 --> 02:36:35,760
En u wilt hier niet
de indruk achterlaten…

1911
02:36:35,844 --> 02:36:40,599
…dat u zijn loyaliteit jegens de VS en
z'n werk in Los Alamos in twijfel trekt.

1912
02:36:40,682 --> 02:36:45,186
Zeker niet. Ik hoop dat ik niemand
dat idee heb gegeven.

1913
02:36:46,229 --> 02:36:47,564
Dank u, generaal.

1914
02:37:05,999 --> 02:37:08,668
We moeten ze niet laten wachten.
- Ze komt wel.

1915
02:37:08,752 --> 02:37:10,629
Wil je haar er wel bij hebben?

1916
02:37:10,712 --> 02:37:15,216
Alleen dwazen en adolescenten menen
andermans relatie te kunnen doorgronden…

1917
02:37:15,300 --> 02:37:17,677
…en jij bent geen van beide, Lloyd.

1918
02:37:19,429 --> 02:37:23,183
Kitty en ik waren volwassen.

1919
02:37:23,266 --> 02:37:27,270
We hebben stormen doorstaan.
Ik weet zeker dat ze het goed zal doen.

1920
02:37:28,313 --> 02:37:32,275
Bent u voor of tegen het communisme
of staat u er neutraal tegenover?

1921
02:37:32,359 --> 02:37:38,323
Heel erg tegen. Ik heb me er
verre van gehouden sinds 1936.

1922
02:37:39,282 --> 02:37:41,743
Toen kende ik Robert nog niet eens.

1923
02:37:42,869 --> 02:37:44,371
Dat is alles.

1924
02:37:45,163 --> 02:37:51,169
Oppenheimer is bij de Gray Board
niet onpartijdig ondervraagd...

1925
02:37:51,252 --> 02:37:55,840
…maar door een aanklager
die alle vuile trucs uit de kast haalde.

1926
02:37:55,924 --> 02:38:00,971
U suggereert nu dat de Gray Board toeliet
dat hij werd vervolgd.

1927
02:38:01,054 --> 02:38:03,181
Als ik in de Gray Board had gezeten...

1928
02:38:03,264 --> 02:38:08,103
…had ik geprotesteerd tegen de man
die zich opstelde als openbaar aanklager.

1929
02:38:08,186 --> 02:38:11,189
Een man die niet
door de commissie was aangesteld..

1930
02:38:11,272 --> 02:38:13,441
…maar door Lewis Strauss.

1931
02:38:15,360 --> 02:38:16,361
Wie was dat?

1932
02:38:17,946 --> 02:38:19,614
Wat zegt u?

1933
02:38:19,698 --> 02:38:22,283
Wie was dat?
- Roger Robb.

1934
02:38:22,993 --> 02:38:24,536
Mrs Oppenheimer...

1935
02:38:28,873 --> 02:38:31,793
Had u een ledenkaart
van de communistische partij?

1936
02:38:34,129 --> 02:38:36,047
Dat weet ik niet zeker.

1937
02:38:43,763 --> 02:38:44,764
Nou?

1938
02:38:53,440 --> 02:38:56,317
Toen u zich aanmeldde bij de partij..

1939
02:38:56,401 --> 02:39:00,488
…zult u geld hebben opgestuurd
en een kaart hebben ontvangen, toch?

1940
02:39:09,914 --> 02:39:10,915
Sorry.

1941
02:39:15,336 --> 02:39:20,300
Het is allemaal zo lang geleden.
Lang genoeg om het te vergeten.

1942
02:39:20,383 --> 02:39:23,553
Hebt u hem teruggestuurd of verscheurd?
- Die vergeten kaart?

1943
02:39:23,636 --> 02:39:26,639
Uw ledenkaart van de partij.
- Geen idee.

1944
02:39:29,434 --> 02:39:33,855
Is er een verschil tussen
Sovjet-communisme en communisme?

1945
02:39:33,938 --> 02:39:37,442
Toen ik lid was,
vond ik dat zeker verschillende dingen.

1946
02:39:37,525 --> 02:39:42,322
Ik vond dat de partij in de VS zich
bezighield met binnenlandse problemen.

1947
02:39:42,405 --> 02:39:46,493
Dat geloof ik niet meer. Ik geloof
dat het een wereldwijd netwerk is.

1948
02:39:46,576 --> 02:39:50,872
Dat geloof ik al sinds ik
de partij 16 jaar geleden heb verlaten.

1949
02:39:50,955 --> 02:39:52,999
17 jaar geleden. Mijn fout.

1950
02:39:53,083 --> 02:39:56,294
Maar u zei..
- Sorry, 18 jaar.

1951
02:39:56,377 --> 02:39:57,754
18 jaar geleden.

1952
02:39:58,880 --> 02:40:04,177
Wist u dat uw man tot aan 1942 geld
doneerde aan de Spaanse Burgeroorlog?

1953
02:40:04,260 --> 02:40:06,346
Ik wist dat hij dat af en toe deed.

1954
02:40:06,429 --> 02:40:08,932
Ook dat dat
naar de communistische partij ging?

1955
02:40:09,015 --> 02:40:10,975
Bedoelt u niet 'via'?

1956
02:40:11,059 --> 02:40:14,312
Bedoelt u niet
'via de communistische partij'?

1957
02:40:14,395 --> 02:40:15,980
Ja.
- Ja?

1958
02:40:17,524 --> 02:40:20,652
Kunnen we dan stellen
dat uw man in 1942…

1959
02:40:20,735 --> 02:40:24,489
…nog steeds banden had
met de communistische partij?

1960
02:40:24,572 --> 02:40:27,617
U hoeft daar niet
met ja of nee op te antwoorden.

1961
02:40:27,700 --> 02:40:29,494
Dat weet ik, dank u.

1962
02:40:29,577 --> 02:40:32,789
Het gaat me om uw vraag.
Die is onjuist geformuleerd.

1963
02:40:32,872 --> 02:40:34,541
Begrijpt u mijn vraag?
- Ja.

1964
02:40:34,624 --> 02:40:37,544
Beantwoord hem dan.
- Uw formulering bevalt me niet.

1965
02:40:37,627 --> 02:40:42,674
'Banden met de communistische partij.'
Robert had geen banden met de partij.

1966
02:40:42,757 --> 02:40:45,135
Hij gaf geld voor Spaanse vluchtelingen.

1967
02:40:45,218 --> 02:40:48,346
Hij had een intellectuele interesse
in het communisme.

1968
02:40:48,429 --> 02:40:50,306
Zijn er twee soorten communisten?

1969
02:40:50,390 --> 02:40:54,227
Intellectuele communisten
en gewone rooie rakkers?

1970
02:40:54,310 --> 02:40:55,979
Daar heb ik geen antwoord op.

1971
02:40:57,105 --> 02:40:58,565
Ik ook niet.

1972
02:41:06,781 --> 02:41:10,535
Je kunt dit schijnproces niet winnen.
De uitkomst staat al vast.

1973
02:41:10,618 --> 02:41:12,912
Waarom doe je jezelf dit aan?

1974
02:41:12,996 --> 02:41:15,081
Ik heb m'n redenen.

1975
02:41:17,417 --> 02:41:18,418
Prettige avond.

1976
02:41:23,173 --> 02:41:24,632
Hij heeft een punt.

1977
02:41:25,758 --> 02:41:28,761
Je begrijpt dit niet, Albert.
- O nee?

1978
02:41:29,387 --> 02:41:31,973
Ik heb mijn land voorgoed moeten verlaten.

1979
02:41:32,932 --> 02:41:37,937
Je hebt je land een grote dienst bewezen.
Als dit je beloning is...

1980
02:41:38,938 --> 02:41:42,192
…moet je het misschien de rug toekeren.

1981
02:41:42,275 --> 02:41:47,405
Ik hou van dit land.
- Zeg dan dat ze naar de hel kunnen lopen.

1982
02:41:47,488 --> 02:41:51,492
Dit is niet langer
een voordrachtshoorzitting…

1983
02:41:51,576 --> 02:41:55,413
…maar een proces over een proces.

1984
02:41:56,372 --> 02:41:59,083
Het helpt niet
dat hij zegt dat u erachter zat.

1985
02:41:59,167 --> 02:42:04,672
Hij kan niks bewijzen. Al helemaal niet
dat ik Borden dat dossier heb gegeven.

1986
02:42:04,756 --> 02:42:07,884
Dit is geen rechtbank.
Er is geen bewijslast.

1987
02:42:07,967 --> 02:42:09,594
Ze veroordelen me niet.

1988
02:42:10,887 --> 02:42:12,555
Ze ontzeggen me alleen iets.

1989
02:42:12,639 --> 02:42:15,391
Waarom is Hill hier om mij zwart te maken?

1990
02:42:15,475 --> 02:42:19,354
Heeft iemand een reden nodig
om te doen wat in zijn ogen juist is?

1991
02:42:19,437 --> 02:42:24,150
Oppenheimer heeft de wetenschappers
vanaf het begin tegen me opgezet.

1992
02:42:24,234 --> 02:42:30,240
Ik weet niet wat hij tegen Einstein zei,
maar die weigerde me aan te kijken.

1993
02:42:32,033 --> 02:42:34,577
Hij weet
hoe je wetenschappers manipuleert.

1994
02:42:34,661 --> 02:42:38,331
In Los Alamos maakte hij misbruik
van de naïviteit van wetenschappers...

1995
02:42:38,414 --> 02:42:40,833
…die dachten dat ze invloed kregen.

1996
02:42:40,917 --> 02:42:43,628
Maar zelf was hij absoluut niet naïef.

1997
02:42:45,171 --> 02:42:50,593
Hebt u tijdens uw werk aan de waterstofbom
weleens morele twijfels gekend?

1998
02:42:50,677 --> 02:42:53,888
Uiteraard.
- Maar u bleef eraan werken.

1999
02:42:53,972 --> 02:42:58,142
Omdat het om onderzoek ging,
niet om het maken van een wapen.

2000
02:42:58,226 --> 02:43:00,144
Meer een academische verkenning.

2001
02:43:00,228 --> 02:43:04,857
Het is geen louter academische kwestie.
Het gaat om leven en dood.

2002
02:43:04,941 --> 02:43:08,319
Tegen 1942 stimuleerde u
de ontwikkeling actief, nietwaar?

2003
02:43:08,403 --> 02:43:11,531
Het was niet stimuleren,
eerder eraan bijdragen.

2004
02:43:11,614 --> 02:43:17,161
Wanneer werden uw twijfels zo hevig dat
u zich actief ging verzetten tegen de bom?

2005
02:43:17,245 --> 02:43:21,582
Toen werd gesuggereerd
dat de VS ze hoe dan ook moest maken...

2006
02:43:21,666 --> 02:43:26,546
…zonder te kijken naar de balans
tussen die wapens en atoomwapens.

2007
02:43:28,089 --> 02:43:31,426
Wat hebben morele twijfels
daarmee te maken?

2008
02:43:31,509 --> 02:43:33,469
Wat ze daarmee te maken hebben?

2009
02:43:33,553 --> 02:43:37,765
Oppenheimer wilde de man zijn
die de wereld voorgoed had veranderd.

2010
02:43:37,849 --> 02:43:42,228
Hij beweert dat hij de nucleaire geest
weer in de fles wil krijgen.

2011
02:43:42,312 --> 02:43:45,940
Maar ik weet zeker
dat J. Robert Oppenheimer...

2012
02:43:46,024 --> 02:43:49,319
…een volgende keer
precies hetzelfde zou doen.

2013
02:43:49,402 --> 02:43:52,947
Hij heeft nooit gezegd
dat hij spijt heeft van Hiroshima.

2014
02:43:53,031 --> 02:43:55,867
Hij zou het zo weer doen. Waarom?

2015
02:43:55,950 --> 02:44:00,747
Omdat het hem de belangrijkste man uit
de geschiedenis van de mensheid maakte.

2016
02:44:00,830 --> 02:44:03,541
Wij hebben de atoombom ingezet...

2017
02:44:03,624 --> 02:44:08,838
U was zelfs betrokken bij het bepalen
van het doelwit voor de bom op Japan.

2018
02:44:08,921 --> 02:44:12,342
U wist dat een atoombom
op het door u gekozen doelwit…

2019
02:44:12,425 --> 02:44:16,179
…zou leiden tot duizenden
dode of gewonde burgers. Correct?

2020
02:44:16,262 --> 02:44:18,639
Niet dat het er zo veel zouden zijn.

2021
02:44:18,723 --> 02:44:20,475
Hoeveel waren het er dan?

2022
02:44:20,558 --> 02:44:22,810
70.000.
- In zowel Hiroshima als…

2023
02:44:22,894 --> 02:44:26,356
110.000 in totaal.
- Op de dagen zelf?

2024
02:44:27,899 --> 02:44:29,984
Ja.
- En in de weken en jaren daarna?

2025
02:44:30,068 --> 02:44:33,321
Ergens tussen de 50 en 100.000.

2026
02:44:33,404 --> 02:44:35,406
Minstens 220.000 doden.

2027
02:44:35,490 --> 02:44:37,658
Hebt u daar nog scrupules bij?

2028
02:44:38,993 --> 02:44:39,994
Heel erg.

2029
02:44:40,078 --> 02:44:43,956
Maar u zei hier ook dat de bom
op Hiroshima een groot succes was.

2030
02:44:44,040 --> 02:44:47,085
Technisch wel.
- Het was technisch een groot succes.

2031
02:44:47,168 --> 02:44:49,545
Het bespoedigde ook
het eind van de oorlog.

2032
02:44:49,629 --> 02:44:52,673
Zou u een waterstofbom
op Hiroshima hebben gesteund?

2033
02:44:52,757 --> 02:44:54,300
Dat zou onzinnig zijn.

2034
02:44:54,384 --> 02:44:57,053
Hoezo?
- Het doelwit is te klein.

2035
02:44:57,136 --> 02:45:02,392
Als er wel een groot genoeg doelwit was
geweest, was u er dan op tegen geweest?

2036
02:45:02,475 --> 02:45:06,062
Dat was toen niet aan de orde.
- Ik vraag het u nu.

2037
02:45:06,145 --> 02:45:07,730
Hij had het zo gepland.

2038
02:45:07,814 --> 02:45:13,736
Hij wilde zich tooien met het
geveinsde schuldbesef van de ijdeltuit.

2039
02:45:13,820 --> 02:45:19,409
Zich moreel superieur voordoen,
ook al wist hij dat we niet anders konden.

2040
02:45:19,492 --> 02:45:23,704
Zou u scrupules hebben gehad
bij een thermonucleaire bom op Japan?

2041
02:45:23,788 --> 02:45:25,039
Absoluut.

2042
02:45:25,123 --> 02:45:28,584
Had u dan geen scrupules
bij een atoombom op Hiroshima?

2043
02:45:28,668 --> 02:45:31,462
We hebben onze...
- Ik vraag het u.

2044
02:45:31,546 --> 02:45:36,843
Ik heb onze tegenargumenten uiteengezet,
maar ik steunde ze niet.

2045
02:45:36,926 --> 02:45:42,098
Dus na drie jaar lang keihard werken
aan die bom wilde u hem niet inzetten.

2046
02:45:42,181 --> 02:45:45,893
De minister van Oorlog vroeg me
wat de wetenschappelijke visie was.

2047
02:45:45,977 --> 02:45:48,312
Ik heb hem de voors en tegens gegeven.

2048
02:45:48,396 --> 02:45:50,690
U steunde de atoombom op Japan.

2049
02:45:50,773 --> 02:45:54,735
Hoezo 'steunde'?
- U bepaalde mede het doelwit.

2050
02:45:54,819 --> 02:45:58,322
Ik deed m'n werk.
Ik bepaalde niet het beleid.

2051
02:45:58,406 --> 02:46:02,827
Ik had alles gedaan wat me gevraagd was.
- Dan had u ook de H-bom gemaakt, toch?

2052
02:46:02,910 --> 02:46:05,121
Dat kon ik niet.
- Dat vroeg ik niet.

2053
02:46:05,204 --> 02:46:09,083
In uw GAC-rapport
van na de eerste Russische kernproef...

2054
02:46:09,167 --> 02:46:12,587
…stond dat een Superbom
nooit gemaakt mocht worden.

2055
02:46:12,670 --> 02:46:14,088
Wat we... Wat ik bedoelde...

2056
02:46:14,172 --> 02:46:16,424
Wie?
- Wat ik bedoelde…

2057
02:46:17,884 --> 02:46:21,387
Zouden de Russen
dan niet juist alles op alles zetten?

2058
02:46:21,471 --> 02:46:25,349
Als wij hem zouden maken,
zouden ze wel moeten.

2059
02:46:25,433 --> 02:46:27,643
Net als bij de atoombom was gebeurd.

2060
02:46:27,727 --> 02:46:30,771
Net als bij de atoombom. Precies.

2061
02:46:31,606 --> 02:46:35,776
Geen scrupules in 1945,
heel veel scrupules in 1949.

2062
02:46:40,072 --> 02:46:41,782
Dr. Oppenheimer...

2063
02:46:43,576 --> 02:46:48,956
Wanneer ontstonden uw sterke morele
overtuigingen jegens de waterstofbom?

2064
02:46:56,005 --> 02:46:58,007
Toen het me duidelijk werd…

2065
02:46:59,133 --> 02:47:02,553
…dat we elk wapen
zouden gebruiken dat we hadden.

2066
02:47:05,306 --> 02:47:10,770
J. Robert Oppenheimer de martelaar.
Ik gaf hem precies wat hij wilde:

2067
02:47:10,853 --> 02:47:15,107
Herinnerd worden voor Trinity.
Niet voor Hiroshima.

2068
02:47:15,191 --> 02:47:17,443
En niet voor Nagasaki.

2069
02:47:20,154 --> 02:47:22,823
Hij zou me moeten bedanken.

2070
02:47:22,907 --> 02:47:24,492
Dat doet hij niet.

2071
02:47:27,537 --> 02:47:31,123
Hebben we nog genoeg stemmen of
wordt het hoogtepunt van m'n carrière…

2072
02:47:31,207 --> 02:47:35,169
… de grootste publieke vernedering
van m'n leven?

2073
02:47:35,253 --> 02:47:37,672
De hele Senaat gaat zo stemmen.

2074
02:47:37,755 --> 02:47:40,383
U gaat het net halen.
- Roep dan de pers erbij.

2075
02:47:40,800 --> 02:47:45,513
Dr. J. Robert Oppenheimer, de commissie
heeft getuigenissen gehoord van u…

2076
02:47:45,596 --> 02:47:48,766
…en van veel van uw huidige
en voormalige collega's.

2077
02:47:48,849 --> 02:47:53,771
We zijn unaniem tot de conclusie gekomen
dat u een loyaal burger bent.

2078
02:47:55,273 --> 02:48:00,444
Echter, in het licht van uw
nog steeds bestaande contacten...

2079
02:48:00,528 --> 02:48:04,156
…en uw gebrek aan respect
voor onze veiligheidsprotocollen...

2080
02:48:04,240 --> 02:48:10,162
…samen met uw enigszins verontrustende
gedrag inzake het waterstofbomprogramma...

2081
02:48:10,246 --> 02:48:14,292
…en uw gebrek aan openheid
bij het beantwoorden van sommige vragen…

2082
02:48:14,375 --> 02:48:17,253
…hebben we
met twee stemmen tegen één besloten…

2083
02:48:17,336 --> 02:48:20,381
…u geen nieuwe security clearance
te verlenen.

2084
02:48:20,464 --> 02:48:23,926
De volledige tekst, met tevens
de afwijkende mening van Mr Evans...

2085
02:48:24,010 --> 02:48:28,180
…zal een dezer dagen
aan de AEC worden verstrekt. Dat is alles.

2086
02:48:39,025 --> 02:48:40,192
Robert.

2087
02:48:49,368 --> 02:48:51,370
Haal de lakens niet naar binnen.

2088
02:48:56,584 --> 02:49:00,421
Twee minuten.
Jullie kunnen zo een foto maken.

2089
02:49:03,924 --> 02:49:05,801
Is de uitslag bekend?

2090
02:49:07,345 --> 02:49:10,890
Er was minder steun dan verwacht.

2091
02:49:16,312 --> 02:49:19,065
Ik ben afgewezen. Toch?

2092
02:49:19,148 --> 02:49:20,733
Helaas wel.

2093
02:49:28,616 --> 02:49:30,743
Wie gaven de doorslag?

2094
02:49:30,826 --> 02:49:35,206
Drie man, onder aanvoering
van een jonge senator uit Massachusetts.

2095
02:49:35,289 --> 02:49:39,669
Hij wil naam maken en is boos
over wat u Oppenheimer hebt aangedaan.

2096
02:49:39,752 --> 02:49:41,379
Hoe heet hij?

2097
02:49:42,421 --> 02:49:44,715
Kennedy. John F. Kennedy.

2098
02:49:48,511 --> 02:49:49,512
Kitty?

2099
02:49:56,018 --> 02:49:59,689
Dacht je dat als je je
met pek en veren zou laten besmeuren…

2100
02:49:59,772 --> 02:50:01,649
… de wereld je zou vergeven?

2101
02:50:05,486 --> 02:50:06,987
Dat zal niet gebeuren.

2102
02:50:09,240 --> 02:50:10,783
We zullen zien.

2103
02:50:24,880 --> 02:50:26,882
Je zei dat het wel goed zou komen.

2104
02:50:26,966 --> 02:50:30,386
Ik had ook niet alle feiten.
- Ik heb wel een feit voor je.

2105
02:50:30,469 --> 02:50:34,140
Eisenhower heeft me vorig jaar
de Medal of Freedom opgespeld..

2106
02:50:34,223 --> 02:50:36,684
…voor mijn inzet voor dit land.

2107
02:50:36,767 --> 02:50:39,270
Willen ze me niet in het kabinet?

2108
02:50:39,353 --> 02:50:43,983
Mij best. Misschien moeten ze
dan Oppenheimer maar vragen.

2109
02:50:44,066 --> 02:50:45,985
Misschien doen ze dat wel.

2110
02:50:46,068 --> 02:50:50,906
Hij heeft de wetenschappers
tegen me opgezet, Einstein als eerste.

2111
02:50:50,990 --> 02:50:53,743
Dat heb ik je verteld.
Hij stond bij de vijver.

2112
02:50:53,826 --> 02:50:59,039
Dat klopt, maar niemand weet
wat ze toen tegen elkaar zeiden.

2113
02:50:59,123 --> 02:51:02,918
Is het mogelijk dat ze het
helemaal niet over u hadden?

2114
02:51:03,002 --> 02:51:06,255
Dat ze het hadden over iets…

2115
02:51:06,338 --> 02:51:07,673
… belangrijkers?

2116
02:51:23,814 --> 02:51:25,191
Albert.

2117
02:51:28,444 --> 02:51:30,571
De grote man.

2118
02:51:34,158 --> 02:51:37,411
Je hebt ooit een receptie voor me gegeven.

2119
02:51:37,495 --> 02:51:40,956
In Berkeley. Je gaf me een onderscheiding.

2120
02:51:41,916 --> 02:51:46,921
Jullie dachten dat ik niet langer begreep
wat ik ooit zelf was begonnen.

2121
02:51:48,422 --> 02:51:53,177
Die onderscheiding was niet voor mij,
maar voor jullie allemaal.

2122
02:51:54,970 --> 02:51:57,097
Nu is het jouw beurt...

2123
02:51:57,181 --> 02:52:02,686
…om om te gaan
met de gevolgen van jouw prestatie.

2124
02:52:02,770 --> 02:52:06,565
En ooit, als ze je
genoeg hebben gestraft...

2125
02:52:08,400 --> 02:52:12,655
…zullen ze voor jou
zalm en aardappelsalade serveren.

2126
02:52:16,492 --> 02:52:18,410
Toespraken houden.

2127
02:52:19,245 --> 02:52:21,205
Je een medaille geven.

2128
02:52:22,790 --> 02:52:24,208
Hallo, Frank.

2129
02:52:24,291 --> 02:52:26,627
Als jij gelukkig bent, ben ik dat ook.

2130
02:52:32,800 --> 02:52:36,262
Ze geven je schouderklopjes
en zeggen dat alles vergeven is.

2131
02:52:37,388 --> 02:52:39,348
Maar bedenk dan wel...

2132
02:52:40,391 --> 02:52:42,142
…dat het niet voor jou is.

2133
02:52:47,314 --> 02:52:48,858
Maar voor hen.

2134
02:53:05,583 --> 02:53:08,752
Toen ik naar je toe kwam
met die berekeningen…

2135
02:53:08,836 --> 02:53:12,423
…dachten we dat we misschien
met een kettingreactie…

2136
02:53:12,506 --> 02:53:15,509
…de hele wereld zouden vernietigen.

2137
02:53:15,593 --> 02:53:18,888
Dat staat me nog helder
voor de geest. Hoezo?

2138
02:53:22,683 --> 02:53:24,935
Ik denk dat we dat gedaan hebben.

2139
03:00:14,928 --> 03:00:16,930
Vertaling: Peter Bosma